آرشیو
آخرین نوشته ها
دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون با عنوان Visiting Professor، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های 2015 تا 2017 حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال 1349 شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال 1367 به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال 1381 ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين 1388 از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال 1388 به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.


Hassan Ansari is a Visiting Professor at the Institute for Advanced Study (Princeton). He received his Ph.D. from EPHE (Sorbonne-Paris) in Philosophy. Prior to EPHE, he studied Arabic literature, Quranic exegesis and hadith, Islamic theology, Islamic philosophy, mysticism, and law in Qom and Tehran. He has published various books and many articles in Persian, Arabic, French, and English, including L’imamat et l’Occultation selon l’imamisme: Étude bibliographique et histoire des textes (Leiden: Brill, 2017); Studies in Medieval Islamic Intellectual Traditions (with Sabine Schmidtke) (Lockwood Press, 2017); Al-Šarīf al-Murtaḍā’s Oeuvre and Thought in Context: An Archaeological Inquiry into Texts and Their Transmission (with Sabine Schmidtke) (in press); and Caliphate and Imamate: Selected Political Works from the Islamic Tradition, Cambridge University Press (with Nebil Husayn) (forthcoming).
برای ما بنویسید



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت

محمدحسین واحدی
۲۹ آذر ۱۴۰۰ ساعت ۲۲:۵۲
سلام علیکم، در زمینه سندیت وتحلیل متنی حکم المنسوبه به علی بن ابی طالب علیه السلام مندرج در آخر شرح ابن ابی الحدید راهنمایی فرمایید
سعید کریمی
۲۴ آذر ۱۴۰۰ ساعت ۱۵:۰۰
سلام استاد گرامی لطفا در خصوص نگرش های نو افلاطونی و یا آموزه ای مربوط به یهودیت وتاثیر آن بر مکاتب کلامی تاریخ اسلام مطالبی را بیان فرمایید ...
تشکر و سپاس
مهدی مردانی
۲۱ آذر ۱۴۰۰ ساعت ۱۵:۵۹
سلام علیکم. درخواست راهنمایی داشتم که اگر آدرس ایمیلی که به طور معمول از آن استفاده می کنید را ارسال کنید ممنون خواهم بود. با تشکر
مهدی مظفری
۱۱ آذر ۱۴۰۰ ساعت ۶:۳۳
سلام علیکم حضرت استاد.
گروهی داریم به نام الغدیر در بستر تلگرام با حدود ۵۰هزار مخاطب؛ از سنی تا آتئیست.
الحمدلله چندین و چند مستبصر داشتیم و از محضر فضلای صاحب نامی، بهره برده و می‌بریم!
مقدور هست در ایام فاطمیه، یک جلسه کنفرانس باشیم خدمتتون؟! با موضوع مبتلاءبه: "ادله شهادت زهرای اطهر سلام الله علیها در منابع متقدم".
محیط ویس‌چتش که تازه تاسیسه، بستر مناسبی‌ست.
اصغر ارادتی
۲۵ آبان ۱۴۰۰ ساعت ۲:۵۷
سلام آقای دکتر در تلگرام راه ارتباطی نگذاشته بودید اگر ممکن است یک راه ارتباطی سهل بفرمایید تا چند نکته با شما در میان بگذارم
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۷۴۱٫۷۸۸ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۷ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۷۲۲

پر بازدیدترین یادداشت ها :
مقالات آبان ۱۴۰۰
باورتان می شود که ما در زبان های اروپایی جز يکی دو استثنا تقريبا هيچ کتابی درباره زندگی، تعاليم و سهم سياسی و اجتماعی و دينی ائمه شيعه نداريم. آنچه هم تاکنون نوشته و منتشر شده با آنچه درباره ائمه و علمای طراز اول اهل سنت در زبان های غربی داريم قابل مقايسه نيست. درباره رئیس مذهب جعفری امام جعفر صادق (ع) تاکنون هيچ کتابی مستقل که به تمامی اين ابعاد بپردازد منتشر نشده....
شنبه ۲۲ آبان ۱۴۰۰ ساعت ۵:۰۳
شايد بتوان به يک تعبير محمد بن عبد الجبّار بن الحسن النفّري را شوريده ترين و شيداترين شخصیت در سنت/ سنت های عرفانی تاريخ تمدن اسلامی خواند. سخت است توصيف حالی که او در هنگام نوشتن و القای سخنانش و کلمات نابش در مواقف و مخاطبات و آثار ديگرش در وجود خود احساس می کرده و اين همه مانا نتايج تجربه گفت و شنودهای عرفانی اش و "لحظه" های مکاشفه هايش بوده است. شگفتا که درباره...
شنبه ۲۲ آبان ۱۴۰۰ ساعت ۴:۴۶
در منابع کهن زندگی مولانا جلال الدين محمد بلخي گاهی او را با عنوان رومی هم خوانده اند. طبعا کسانی که در قونيه و يا "روم" می زيسته اند نمی توانسته اند جلال الدين را "رومی" بخوانند. انتساب به يک شهر و منطقه در مورد يکی از اعلام و رجال آن شهر و بلاد عموما زمانی معنا دارد که شخصی از بيرون محدوده آن بخواهد کسی را از اهالی آن شهر و منطقه معرفی کند و الا اين انتساب نمی تواند...
شنبه ۲۲ آبان ۱۴۰۰ ساعت ۴:۴۴
ابوطالب المفضّل بن سلمة (دو بعد از 290 ق) را تاکنون به عنوان اديب، لغوی و مفسر قرآن می شناختيم. کتاب جلاء الشبه چهره تازه ای از او به دست می دهد. حدود ده سال پيش نسخه ای از اين کتاب را در استانبول ديدم و همانجا نکاتی يادداشت کردم. اين کتاب همينک با تصحيحی خوب منتشر شده (متأسفانه مقدمه محقق در دسترس من نيست و تنها به متن کتاب دسترسی دارم). موضوع کتاب رد بر تفسيرهای...
شنبه ۲۲ آبان ۱۴۰۰ ساعت ۴:۴۳
رشد علوم و گستردگی ادبيات مکتوب در تاريخ تمدن اسلامی در حد اعجاز است. مرحوم علامه عالم ربّانی حسن حسن زاده آملی در عصر ما دريچه ای بود برای شناخت ابعاد و زوايای مختلف علوم و ادبيات مکتوب در تمدن اسلامی. گستره تأليفات و تحقيقات علمی و ادبی و فلسفی اش در دوران ما کم نظير بود. چند نفر را اينک در جهان اسلام می شناسيد که در عين حال که در علوم دينی استاد باشد؛ در عين...
يكشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ ساعت ۸:۵۵
بحث ما درباره کتاب حذو النعل بالنعل ابن شاذان نيشابوري سببی شد که به يادداشت های قديم خود درباره موضوع بالا دوباره برگردم. در سلسله مقالاتی تاريخچه اين مفاهيم و تحولات انديشه فاطميان را در اين خصوص به بحث خواهم گذاشت. عموما دو مشکل برای بررسی اين موضوع وجود دارد: يکی ترديدهایی که برای انتساب تعداد قابل توجهی از متون دوره های متقدم و حتی متأخر تفکر اسماعيلی و...
يكشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ ساعت ۸:۵۳
در اثر مهم کتاب الردود تأليف عبد الله بن یزيد الفزاري، از متکلمان برجسته و تأثير گذار اباضی مذهب کوفه در نيمه قرن دوم قمری قسمتی به موضوع اعتقاد به زيادت و نقصان در قرآن اختصاص يافته. او با اينکه در اين کتاب و ساير آثارش مکرر از شيعيان با عنوان رافضه ياد کرده و به دليل اينکه در کوفه و سپس بغداد با شيعيان از نزديک آشنایی داشته با اين وصف در بحث زيادت و نقصان در قرآن...
يكشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ ساعت ۸:۵۱
دوست دانشمندم جناب بهراميان امروز به من اطلاع داد استاد، همکار و دوست قديم ما در مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی جان به جان آفرين تسليم کرد و رهسپار ديار ابديت شد. اين بنده خدا را خاطرات بسيار از سال ها همکاری و همسخنی با آن استاد در ذهن و ضمير هست؛ از سال 66 شمسی تا سال 81 که در ایران با مرکز دائرة المعارف همکاری داشتم. در ساختمان قديم مرکز من و آقای احمد پاکتچی در...
يكشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ ساعت ۸:۵۰
با اينکه قرن ها بود که بيشتر نقل ها از رديه مشهور ابن رزام طائي کوفي يا بر اساس نقل ابن نديم از اين کتاب بود و يا نقل های شریف اخو محسن اما خوشبختانه چند سالی بود که خبر پيدا شدن اين کتاب شنيده می شد و حال اين متن در اختيار ماست. از نام و شهرتش و همچنين نقل های المؤيد بالله هاروني و ابن الملاحمي از کتابش پيدا بود که او می بايست برای زيديه و معتزله شناخته بوده باشد....
يكشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ ساعت ۸:۴۹
از حدود اوائل قرن بيستم که تحقيقات درباره سرچشمه های ظهور اسماعيليه مورد مطالعه تاريخی قرار گرفت و به ويژه تحت تأثير پژوهش های دقيق علامه ميرزا محمد خان قزوينی تصور عمومی در ميان محققان اين بود که می بايست شخصيت عبد الله بن ميمون قدّاح که در روايت ابن رزام از او ياد شده را تنها در پيوند با شخصيت راوی مشهور امام صادق (ع) که همين نام و نسب و شهرت را دارد و در احاديث...
يكشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ ساعت ۸:۴۷
درباره احمد کسروی و تتبعات تاريخی او اغراق های زيادی شده. در اينکه شيوه او در پاک سازی و پالايش زبان فارسی و پاک انديشی دینی و کتاب سوزان نشان از تفکر خطرناک و غير تمدنی او دارد که سخنی نيست اما واقعيت امر اين است که احمد کسروي با وجود چند نوشته متتبعانه خود که در هر حال آثار متوسطی در زمينه تاريخ تلقی می شوند به هيچ روی قابل مقايسه با برخی از بزرگان هم نسلش در...
يكشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ ساعت ۸:۳۶
ابو منصور محمد بن علی بن عمر الجبّان، از ادبای سده های چهارم و آغاز پنجم مقيم ری بود که شرح حالش را چند منبعی نقل کرده اند. او مورد تجليل و عنايت صاحب بن عبّاد بود. کتاب مهمی در لغت به نام الشامل در 13 مجلد نوشته بود که درباره آن گفته اند: كثّر فيه الألفاظ اللغويّة وقابل الشواهد فهو في غاية الإفادة من حيث الكثرة (نک: قفطي، إنباه الرواة على أنباه النحاة، ج ٤ ، ص 176؛...
يكشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ ساعت ۸:۳۵
مناسبت اينکه مطلب بالا را بازنشر کردم اين است که ويدئویی از آقای پرويز اذکایی ديدم در موضوع اين "رجل همدانی" که به نظرم مرزهای پژوهش تاريخی را يکجا فرسنگ ها جا به جا می کند. آقای اذکایی در اين درسگفتار همانند کتاب حکيم رازي خود مبلغی ابن سينا شيخ الرئيس را می نوازد و او را به انواع مختلف صفات اخلاقی زشت متهم می کند. من قبلا چند صفحه ای از اين کتاب را نقد کرده ام و...
يكشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ ساعت ۸:۳۴
بار ديگر جنايتکارانی تکفيری با حمله به نمازگزاران شيعه در افغانستان (قندهار) جنايتی تازه آفريدند و ده ها نفر را به شهادت رساندند و بسياری را زخمی کردند. مدعيانی که در دشمنی آشکار با اسلام و مسلمين در اقداماتی کينه توزانه با هر امنيت و صلح و آسايش مردم اين منطقه و همه جهان مخالفند و بازيچه اهدافی شوم قرار می گيرند. نفرين بر داعش و شرکایش و نفرين بر تفکر تکفيری...
يكشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ ساعت ۸:۳۲
دو سه سال پيش در آلمان در کنفرانسی يک سخنرانی داشتم درباره مسکويه و در آنجا بخشی را هم اختصاص دادم به ابن هندو، فيلسوف و اديب و کاتب قمی سده چهارم و اوائل پنجم. او نزد ابو الحسن عامري و همچنين ابو الخير ابن خمار حکمت و طب خوانده بود. اميدوارم بخشی از آنچه درباره او تاکنون فراهم کرده ام را به زودی در اينجا قرار دهم. او به عنوان کاتب به شماری از اميران زمان خود خدمت...
يكشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ ساعت ۸:۳۱
در اثر مهم کتاب الردود تأليف عبد الله بن یزيد الفزاري، از متکلمان برجسته و تأثير گذار اباضی مذهب کوفه (و یغداد) در نيمه قرن دوم قمری قسمتی به موضوع اعتقادات شيعيان در خصوص مسائل مرتبط با امامت پرداخته شده. اطلاعاتی که در اين بند آمده از نقطه نظر اثبات قدمت و اعتبار عقايد شيعيان و گروه های مختلف آنان در اين موضوعات حائز اهميت بسيار زيادی است و از اسناد بسيار قابل...
يكشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ ساعت ۸:۳۰
امروز خبر رسيد که استاد و فيلسوف مصری حسن حنفی دار فانی را وداع گفت. من از نيمه دهه نود ميلادی آثارش را دنبال می کردم و تعدادی از کتاب های او را آن سال ها می خواندم. از جمله من العقيدة الی الثورة در چندين مجلد که در واقع يکی از مهمترين پروژه های او برای بازخوانی ميراث کلامی و فلسفی و فکری اسلام است. و ديگری موسوعه التراث والتجديد. گفتگوها و مناظرات فکری او با محمد...
يكشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ ساعت ۸:۲۹
معمولا تصور می شود که سبب پيدایی فرقه اسماعيليه مرگ زود هنگام اسماعيل فرزند امام صادق (ع) بود؛ کسی که گروهی از شيعيان به جانشينی او بعد از امام صادق در زمان حيات امام باور داشتند و به آن دل بسته بودند. اين سخن درستی است. خطابيه، پيروان ابوالخطاب چنين باوری داشتند البته ابوالخطاب (د. 138 ق) سال ها قبل از مرگ اسماعيل (د. 145 ق) در پی شورشی در کوفه کشته شده بود منتهی چون او...
يكشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ ساعت ۸:۲۸