آرشیو
دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون با عنوان Visiting Professor، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
برای ما بنویسید



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت

حسین حسن‌زاده
۴ تير ۱۳۹۹ ساعت ۲:۲۹
اگر ممکن است ایمیل استاد را می‌خواستم.
علی اصغر سرحدی
۱۰ خرداد ۱۳۹۹ ساعت ۲:۰۲
سلام با تشکر از مطالب ارزنده شما . چگونه می توان با جناب دکتر انصاری تماس گرفت
مهدی
۹ خرداد ۱۳۹۹ ساعت ۱۶:۵۲
سلام با توجه به اینکه مطالب در نقد طریقه فهرستی به صورت پراکنده است لطفا به صورت یکجا در یک فایل قرار دهید تا اصل اشکال تان به این نظریه واضح تر شود.
هادی درویشی
۸ خرداد ۱۳۹۹ ساعت ۲۳:۵۳
سلام آقای دکتر انصاری عزیز
بنده هادی درویشی، دانشجوی دکتری جامعه شناسی و در حال نگارش رساله خود با موضوع نسبت میان بنیادگرایی و تشیع در ایران معاصر زیر نظر دکتر سارا شریعتی هستم.
جهت انجام رساله، مصاحبه هایی را با صاحب نظران و متخصصان انجام داده ام، که قرار است بزودی در قالب کتاب منتشر گردد. بسیار مایلم که مصاحبه جنابعالی نیز در کتاب آورده شود. چند ماه قبل از طریق کانال تلگرام جنابعالی درخواست مصاحبه کردم ولی شما بدلیل ضیق وقت، آن را به چند ماه دیگر موکول کردید. خواهشمندم در صورت امکان، سوالات مصاحبه را پاسخ فرمایید.
سوالات مصاحبه:
۱. تعریف شما از بنیادگرایی و شاخص¬های آن چیست؟
۲. چه معادل¬هایی را برای بنیاد¬گرایی پیشنهاد می¬دهید؟
۳. به نظر شما بنیاد¬گرایی جنبشی اجتماعی است؟ یا فرهنگی؟ یا دینی؟ یا سیاسی؟
۴. آیا می¬توان از پدیده¬ای با عنوان بنیادگرایی در ایران نام برد؟
۵. مصادیق بنیادگرایی در ایران کدامند؟
۶. نسبت بنیادگرایی و تشیع چیست؟
۷. نسبت بنیادگرایی و دین رسمی چیست؟
۸. آیا بنیادگرایی مصداقی از بازگشت امر دینی است؟

با نهایت سپاس و ارادت
هادی درویشی

سمیه سادات حسینی
۱۶ ارديبهشت ۱۳۹۹ ساعت ۲۱:۴۵
سلام آقای دکتر
موضوع رسالۀ دکتری من دربارۀ عبدالقاهر جرجانی است که متکلمی بلاغی در قرن پنجم و از جرجان است. کتابهایی که دربارۀ زندگی او نوشته‌اند عموما با یک یا دو قرن فاصله و بیشتر از او نوشته شده‌اند و نمی‌دانم چقدر اطلاعاتشان معتبر است. در این کتابها عبدالقاهر جرجانی شافعی و اشعری معرفی شده است. البته در کتاب مسالک الابصار ابن فضل الله آمده که جرجانی در فروع شافعی و در اصول اشعری بوده است.
سوال اول اینکه مگر تقسیمات شافعی و حنبلی و... بنا به فقه و تقسیم معتزلی و اشعری بنا به کلام نیست؛ مخصوصا بنا به تقسیم‌بندیهای قرن پنج هجری در ایران؟
سوال دوم اینکه ایا گفتۀ قدما دربارۀ مذهب کلامی کسی، بیانگر صدق این گزاره است؟ چیزی که از کتابها دستگیرم شده اینکه شاید مولفان با پیش فرض اختلاف نظر جرجانی با قاضی عبدالجبار در بلاغت آنها را به این نتیجه رسانده است که جرجانی اشعری بوده است؛ در حالی که جرجانی پیوسته از جاحظ معتزلی به نیکی یاد کرده است.
در هر حال نیازمند منابعی به فارسی یا عربی دربارۀ اصول اشعریان و معتزلیان در قرن پنجم هستم. پیشاپیش از شما متشکرم
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۶۲۴٫۳۳۱ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۴۶ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۵۹۷

پر بازدیدترین یادداشت ها :
مقالات ارديبهشت ۱۳۹۹
در کتاب Encounters with the Hidden Imam in Early and Pre-Modern Twelver Shīʿī Islam نوشته آقای اميد قائم مقامی که به تازگی بريل منتشر کرده بحثی آمده به تفصيل درباره محتوا و جزئيات توقيع آخر نائب چهارم حضرت ولی عصر (عج) که به نظرم جای تأمل و نقد دارد. ايشان معتقدند تعبير "الغيبة التامة" که در نسخه غيبت شيخ از اين روايت (توقيع) ديده می شود گو اينکه طبق تصريح خود شيخ بر اساس روايت شيخ صدوق است صورت...
پنجشنبه ۱۱ ارديبهشت ۱۳۹۹ ساعت ۲:۱۵
دانشمند محترم جناب آقای دکتر سروش در يک سخنرانی و همچنين اگر اشتباه نکنم در مکتوبی که اخيرا از ايشان منتشر شد به متن زيارتنامه ای نه چندان مشهور برای حضرت امير (ع) اشاره کرده اند که در مفاتيح الجنان مرحوم حاج شيخ عباس قمی نقل شده و از آن انتقاد کرده اند. ايراد ايشان به یک تعبيری در متن اين زيارتنامه است: "الانزع البطين" در اشاره به حضرت امير (ع). منبع اصلی اين...
پنجشنبه ۱۱ ارديبهشت ۱۳۹۹ ساعت ۲:۱۳
کتاب تثبيت الامامة که چند سال پيش از سوی مؤسسه اسماعيليه لندن و منسوب به منصور فاطمی منتشر شد چنانکه قبلا در يادداشتی نوشتم از او نيست و بلکه بايد تأليفی از آخر سده دوم قمری و به احتمال زياد تأليفی از علی ابن ميثم، متکلم امامی و شاگرد هشام بن الحکم باشد. پيشنهاد من به دوستان متن پژوه اين است که با بهره وری از نسخه های خطی اين کتاب اين اثر را از نو تصحيح و با توجه به...
پنجشنبه ۱۱ ارديبهشت ۱۳۹۹ ساعت ۲:۱۳
شيخ احمد احسايی معمولاً از جانب پيروان مکتب صدرايی به بی اطلاعی از مکتب آخوند و مبانی حکمت متعاليه متهم شده است. اين حرف از يک نقطه نظر درست است و آن اينکه به نظر می رسد او مبانی فلسفی را نزد استادان اين رشته نخوانده بوده و گاه مطالب حکماء را به درستی متوجه نمی شود. اما در مجموع انتقادات او بر فلسفه ملا صدرا حائز اهميت است. انتقادات او دومين موج انتقادات بر فلسفه...
پنجشنبه ۴ ارديبهشت ۱۳۹۹ ساعت ۱۲:۵۹
ابن هيثم، دانشمند و فيزيکدان برجسته مسلمان در سده های چهارم و پنجم قمری در عين تخصص در شاخه های مختلف علوم فيزيک و ميکانيک و نورشناسی در فلسفه ارسطویی هم تخصص داشت و آثاری در اين زمينه نگاشته بوده. در فهرستی که خود ابن هیثم در دو نوبت از آثارش به دست داده و در ضمن زندگينامه خودنوشت وی آمده ( در سن 63 سالگی اش و به تاريخ 417 که بعدا در 419 ق به روز شده) نام بخشی از تأليفات...
پنجشنبه ۴ ارديبهشت ۱۳۹۹ ساعت ۱:۰۰
ابن طاووس اين راوی را که خود از اهل ادب بغداد بوده در فرج المهموم به مناسبت نقلی از يکی از آثارش معرفی کرده. نام او ابو الحسن أحمد بن الحسين بن علي (کذا، شايد هم: الحسين بن الحسن بن علي) الرخجي است. وی از خاندان خُرّجي بوده و پدرش أبو علي الحسين بن الحسن الرخجي از وزيران آل بويه بوده است. از آنچه ابن طاووس نقل کرده نام دو کتاب او را می شناسيم. با اين وصف کتاب ديگری از...
دوشنبه ۱ ارديبهشت ۱۳۹۹ ساعت ۱۰:۴۶
به تجربه و با بررسی هزاران نسخه خطی در طول سال های گذشته و به گواهی بسياری از کتاب های تراجم و احوال دريافته ام که بيشتر کاتبان نسخه های خطی در تاريخ چند قرن نخست اسلام بر مذهب شيعی و امامی بوده اند؛ به ويژه کاتبانی که نسخه های ادبی و فلسفی و علمی و تاريخی را کتابت می کرده اند (به ويژه در خراسان و عراقين) متأسفانه ما در اين زمينه کم کاری کرده ايم. حال که بسياری از...
دوشنبه ۱ ارديبهشت ۱۳۹۹ ساعت ۱۰:۴۵
اين سخن ابن هيثم، از برجسته ترين دانشمندان در تاريخ تمدن اسلامی شايد از مهمترين سخنانی باشد که در فلسفه علم در تاريخ ما گفته شده: وكان أبو علي بن الهيثم ورعاً متعبداً، معظماً لأوامر الشريعة، وكان يقول في بعض رسائله: تخيلنا أوضاعاً ملائمة للحركات السماوية فلو تخيلنا أوضاعاً أخرى غيرها ملائمة أيضاً لتلك الحركات لما كان لذلك التخيل مانع، لأنه لم يقم البرهان على...
دوشنبه ۱ ارديبهشت ۱۳۹۹ ساعت ۱۰:۴۵
در طول سی سال گذشته شايد بيش از ده هزار نسخه (و عکس) خطی زيدی يمنی و غير يمنی را تورق کرده و مورد بررسی قرار داده ام. در طول همه اين سال ها يادداشت های زيادی از روی اين نسخه ها تهيه می کردم؛ در موضوعات نسخه شناختی، تاريخ، فقه و حديث و از همه مهمتر مباحث کلام و فرق. معمولا اين يادداشت ها را در دفاتری و يا بر روی کاغذهای کوچکی می نوشتم. در سال های اخير البته عمدتا از...
دوشنبه ۱ ارديبهشت ۱۳۹۹ ساعت ۱۰:۴۴
حلقه کاتبان الآن 14 سال می شود که فعال است. مجمعی است مجازی از نويسندگانی از نسل های مختلف که اهتمام به ميراث مکتوب اسلامی و ايرانی آنان را گرد هم آورده است. من تقريبا از ماه های نخست به دعوت محقق ارجمند آقای سيد علی طباطبایی يزدی بدان پيوستم. از بسياری از نوشته های اين مجموعه که همکاران در طول اين سال ها در کاتبان نوشته اند همواره بهره مند بوده ام؛ به ويژه نسل تازه...
دوشنبه ۱ ارديبهشت ۱۳۹۹ ساعت ۱۰:۴۳
امکان ندارد کسی سر و کارش با فلسفه اسلامی عصر صفوی افتاده باشد اما مرحوم آقا جلال آشتيانی را نشناسد و از آثارش بهره مند نشده باشد. در کتابخانه های دانشگاهی در آمريکا و اروپا و همچنين نمونه هایی که در شماری از کشورهای عربی تاکنون ديده ام تأليفات و تصحيحات او از متون همواره مورد مراجعه محققين در زمينه فلسفه اسلامی است. همينجا بايد اضافه کنم شايسته است تأليفات آن...
دوشنبه ۱ ارديبهشت ۱۳۹۹ ساعت ۱۰:۴۲
شرح اين متن همراه با توصيف و تعريف تک تک عناوين کتاب ها را در يک مقاله با چند سند ديگر به تفصيل آورده ام. اميدوارم که زمانی منتشر شود گلازر ش 41 (کتابخانه ملی وين): شرح الأزهار ابن مفتاح. در برگ 322 ب: بسم الله الرحمان الرحيم وصلّی الله علی سيدنا محمد وآله وسلّم منقول من خطّ القاضي العلاّمة عماد الدين يحيی بن مظفّر رحمه الله تعالی. فصل في معرفة کتب أهل البيت عليهم...
دوشنبه ۱ ارديبهشت ۱۳۹۹ ساعت ۱۰:۴۱