آرشیو
دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون با عنوان Visiting Professor، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
برای ما بنویسید



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت

سمیه سادات حسینی
۱۶ ارديبهشت ۱۳۹۹ ساعت ۲۱:۴۵
سلام آقای دکتر
موضوع رسالۀ دکتری من دربارۀ عبدالقاهر جرجانی است که متکلمی بلاغی در قرن پنجم و از جرجان است. کتابهایی که دربارۀ زندگی او نوشته‌اند عموما با یک یا دو قرن فاصله و بیشتر از او نوشته شده‌اند و نمی‌دانم چقدر اطلاعاتشان معتبر است. در این کتابها عبدالقاهر جرجانی شافعی و اشعری معرفی شده است. البته در کتاب مسالک الابصار ابن فضل الله آمده که جرجانی در فروع شافعی و در اصول اشعری بوده است.
سوال اول اینکه مگر تقسیمات شافعی و حنبلی و... بنا به فقه و تقسیم معتزلی و اشعری بنا به کلام نیست؛ مخصوصا بنا به تقسیم‌بندیهای قرن پنج هجری در ایران؟
سوال دوم اینکه ایا گفتۀ قدما دربارۀ مذهب کلامی کسی، بیانگر صدق این گزاره است؟ چیزی که از کتابها دستگیرم شده اینکه شاید مولفان با پیش فرض اختلاف نظر جرجانی با قاضی عبدالجبار در بلاغت آنها را به این نتیجه رسانده است که جرجانی اشعری بوده است؛ در حالی که جرجانی پیوسته از جاحظ معتزلی به نیکی یاد کرده است.
در هر حال نیازمند منابعی به فارسی یا عربی دربارۀ اصول اشعریان و معتزلیان در قرن پنجم هستم. پیشاپیش از شما متشکرم
سید رضا فندرسکی
۷ ارديبهشت ۱۳۹۹ ساعت ۴:۴۸
نشانی ایمیل استاد را می خواستم.
علیرضا علیخانی
۱ ارديبهشت ۱۳۹۹ ساعت ۹:۰۴
با سلام

احترام در مورد ترجمه دو کتاب در زمینهای تاریخی و کلامی به زبانهای انگلیسی و عربی راهنمایی و کمک می خواستیم. لطفا بفرمایید چطوری میتونیم با شما تماس بگیریم . بدنبال مترجم مناسب برای این دو اثر هستیم.
کوثریان
۱۸ فروردين ۱۳۹۹ ساعت ۱۴:۲۱
با سلام و احترام
استاد گرامی کتاب "مشهورات بی اعتبار در
تاریخ و حدیث" نوشته آقای مهدی سلیمانی (نشر طه) را ملاحظه فرمودید و احیانا دربارش چیزی ننوشتید یا نمینویسید؟
سارا خدری
۱۳ فروردين ۱۳۹۹ ساعت ۱۹:۱۸
با سلام و سپاس
ایمیل آقای دکتر انصاری رو میخواستم. ممنونم
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۶۱۰٫۳۸۳ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۱۹۶ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۵۵۲

پر بازدیدترین یادداشت ها :
مقالات مهر ۱۳۹۱
چند کتابی که در آينده نزديک در موضوعات کلامی به صورت چاپ نسخه برگردان انتشار خواهد يافت را اينجا برای اطلاع دلبستگان به اين شاخه از علوم اسلامی معرفی می کنم: 1- چاپ نسخه برگردان نسخه ظاهرا منحصر به فرد مجلد دوم کتابی کلامی از ضياء الدين رازي پدر فخر رازي؛ به نام نهاية المرام في دراية الکلام. مجلد اول اين کتاب ظاهرا مفقود شده و تا پيش از اين نيز محققان شناختی از...
شنبه ۲۹ مهر ۱۳۹۱ ساعت ۱۸:۰۴
طبق آنچه در فهرستهای متقدم آثار شريف مرتضی و به ويژه فهرست بصروي (چاپ شده در ادب المرتضی) گفته شده، او چهار دفتر مختلف در پاسخ پرسشهای رسيده از طرابلس داشته که از آنها تاکنون دو دفتر دوم و سوم شناخته بود و نخستين و چهارمين مفقود فرض می شد. دفتر نخست بنابر گزارش بصروي، در 17 مسئله بوده است. در بررسی نسخه های مختلف مجموعه رسائل شريف مرتضی، به مجموعه نخستين اين رسائل...
شنبه ۲۲ مهر ۱۳۹۱ ساعت ۴:۰۱
يکی از آثار ارزشمند شريف مرتضی که تاکنون محل توجه و عنايت نبوده، جوابات المسائل السلّارية است که تصحيح آنرا در کتابی که درباره شريف مرتضی در دست تحرير داريم ارائه کرده ايم. اين کتاب مجموعه ای است از پاسخهای تفصيلی به هشت پرسش در زمينه علم کلام که همگی مرتبطند با مقولات فلسفی و دقيقه اين دانش و بايد آنرا از مهمترين آثار کلامی شريف مرتضی به حساب آورد؛ کتابی که در...
جمعه ۲۱ مهر ۱۳۹۱ ساعت ۴:۴۳
نسخه ای بسيار کهنه به تاريخ 544 ق از کتاب امالي شريف مرتضی در کتابخانه دولتی برلين موجود است (با شماره پيترمن [2]، 169) که بر اساس نسخه ای کتابت شده که متعلق بوده به دانشمندی به نام الحسن بن علي بن زيرک الواعظ القمي. اين نسخه تنها شامل اصل امالي است و بخش الحاقی را ندارد. بر برگ نخستين اين نسخه از امالي شريف مرتضی، کتاب اين چنين معرفی شده: کتاب غرر الفوائد ودرر القلائد...
پنجشنبه ۲۰ مهر ۱۳۹۱ ساعت ۱۷:۴۹
در بررسي نسخه های مختلف آثار شريف مرتضی با رساله ها و گفتارهايی از او بر می خوريم که با وجود اهميت آنها تاکنون مورد اعتنا قرار نگرفته و در لا به لای نسخه های خطی مجموعه های مختلف پنهان مانده و توجه کسی را به خود جلب نکرده است. مجموعه ای از اين آثار را همراه چند اثر کلامی کوچک ديگر او که گرچه تاکنون چندين بار منتشر شده اند اما متأسفانه متنهای آنها به صورت انتقادی و...
يكشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۱ ساعت ۱۶:۰۷
پيشتر نويسنده اين سطور در اين سايت و پس از آن در کتاب بررسيهای تاريخی، به مناسبت بررسی مسئله ای از مسائل شريف مرتضی درباره ترادف ادله (در بحث "نظر")، مطلبی منتشر کرد مبنی بر اينکه شريف مرتضی محتملاً ابن سينا را می شناخته است و از دليل او بر اثبات واجب الوجود آگاه بوده است. مسئله از اينجا آغاز می شود که می دانيم در يکی از مسائل شريف مرتضی، شخصی با او پرسشی را در ميان...
يكشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۱ ساعت ۰:۲۵
در فهرست آثار ابن الهيثم، دانشمند نامدار مسلمان در نيمه اول سده پنجم قمری از دو کتاب نام برده شده به اين ترتيب: كتاب في الرد على أبي الحسن علي بن العباس بن فسانجس نقضه آراء المنجمين و نيز: جواب ما أجاب به أبو الحسن بن فسانجس نقض من عارضه في كلامه على المنجمين(نک: عيون الأنباء في طبقات الأطباء از ابن أبي أصيبعة، ص 555 – 556). متأسفانه اين دو اثر باقی نمانده اما روشن...
چهارشنبه ۱۲ مهر ۱۳۹۱ ساعت ۱۴:۵۵
رساله ای که با عنوان الحدود والحقائق به شريف مرتضی نسبت داده شده و تاکنون چند باری و از جمله به وسيله مرحوم استاد دانش پژوه چاپ شده و نيز در رسائل الشريف المرتضی، چاپ قم ديگر بار ارائه شده است، بی ترديد کتابی از شريف مرتضی نيست. اين کتاب بايد تأليف دانشمندی متعلق به دوره های بعدی باشد. ساختار و مقدمه کتاب کاملاً نشان می دهد که اين اثر نمی تواند از شريف مرتضی باشد و...
شنبه ۸ مهر ۱۳۹۱ ساعت ۲۱:۳۷
از ميان شاگردان برجسته امام زيدی الناطق بالحقّ ابو طالب الهاروني در نيمه سده پنجم قمری شخصی را می شناسيم که در نيشابور و در ميان جامعه زيديان اين شهر فعال بوده و حاکم جشمي از محضر او بهره مند بوده است و به واسطه وی از ابو طالب الهاروني در آثارش و از جمله در جلاء الأبصار روايت می کند (نک:جشمي، جلاء الأبصار، در ضمن اخبار أئمة الزيدية مادلونگ، ص 126). اين شخص دانشمندی...
دوشنبه ۳ مهر ۱۳۹۱ ساعت ۲۲:۵۹
ابو علي احمد بن محمد بن الحسن المرزوقي الاصبهاني (د. 421 ق)، اديب و دانشمند برجسته معاصر صاحب بن عباد و روزگار آل بويه در اصفهان در عين حال که اديبی برجسته و دارای آثاری مهم در اين زمينه مانند شرح حماسه ابو تمام و شرح المفضليات و امالی ادبی است، متکلمی برجسته و بر مذهب معتزلی هم بوده است. او البته گويا تمايلات شيعی داشته و به هر حال به دليل همين تمايلاتش تقريباً مورد...
يكشنبه ۲ مهر ۱۳۹۱ ساعت ۱۷:۰۴