آرشیو
آخرین نوشته ها
دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون با عنوان Visiting Professor، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های 2015 تا 2017 حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال 1349 شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال 1367 به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال 1381 ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين 1388 از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال 1388 به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.


Hassan Ansari is a Visiting Professor at the Institute for Advanced Study (Princeton). He received his Ph.D. from EPHE (Sorbonne-Paris) in Philosophy. Prior to EPHE, he studied Arabic literature, Quranic exegesis and hadith, Islamic theology, Islamic philosophy, mysticism, and law in Qom and Tehran. He has published various books and many articles in Persian, Arabic, French, and English, including L’imamat et l’Occultation selon l’imamisme: Étude bibliographique et histoire des textes (Leiden: Brill, 2017); Studies in Medieval Islamic Intellectual Traditions (with Sabine Schmidtke) (Lockwood Press, 2017); Al-Šarīf al-Murtaḍā’s Oeuvre and Thought in Context: An Archaeological Inquiry into Texts and Their Transmission (with Sabine Schmidtke) (in press); and Caliphate and Imamate: Selected Political Works from the Islamic Tradition, Cambridge University Press (with Nebil Husayn) (forthcoming).
برای ما بنویسید



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت

محمدحسین واحدی
۲۹ آذر ۱۴۰۰ ساعت ۲۲:۵۲
سلام علیکم، در زمینه سندیت وتحلیل متنی حکم المنسوبه به علی بن ابی طالب علیه السلام مندرج در آخر شرح ابن ابی الحدید راهنمایی فرمایید
سعید کریمی
۲۴ آذر ۱۴۰۰ ساعت ۱۵:۰۰
سلام استاد گرامی لطفا در خصوص نگرش های نو افلاطونی و یا آموزه ای مربوط به یهودیت وتاثیر آن بر مکاتب کلامی تاریخ اسلام مطالبی را بیان فرمایید ...
تشکر و سپاس
مهدی مردانی
۲۱ آذر ۱۴۰۰ ساعت ۱۵:۵۹
سلام علیکم. درخواست راهنمایی داشتم که اگر آدرس ایمیلی که به طور معمول از آن استفاده می کنید را ارسال کنید ممنون خواهم بود. با تشکر
مهدی مظفری
۱۱ آذر ۱۴۰۰ ساعت ۶:۳۳
سلام علیکم حضرت استاد.
گروهی داریم به نام الغدیر در بستر تلگرام با حدود ۵۰هزار مخاطب؛ از سنی تا آتئیست.
الحمدلله چندین و چند مستبصر داشتیم و از محضر فضلای صاحب نامی، بهره برده و می‌بریم!
مقدور هست در ایام فاطمیه، یک جلسه کنفرانس باشیم خدمتتون؟! با موضوع مبتلاءبه: "ادله شهادت زهرای اطهر سلام الله علیها در منابع متقدم".
محیط ویس‌چتش که تازه تاسیسه، بستر مناسبی‌ست.
اصغر ارادتی
۲۵ آبان ۱۴۰۰ ساعت ۲:۵۷
سلام آقای دکتر در تلگرام راه ارتباطی نگذاشته بودید اگر ممکن است یک راه ارتباطی سهل بفرمایید تا چند نکته با شما در میان بگذارم
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۷۴۱٫۷۸۸ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۷ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۷۲۲

پر بازدیدترین یادداشت ها :
مقالات تير ۱۳۹۰
در شمار کتابهايی که به همت انستيتوی مطالعات اسلامی دانشگاه آزاد برلين و با همکاری انجمن حکمت در تهران در دست انتشار است، چند کتاب مهم کلامی هست که مناسب است اينجا معرفی شود: 1- شرح مقدمه شيخ طوسي در کلام که پيشتر در اين سايت معرفی کرده ام و نخست چاپ نسخه برگردان آن و بعد از آن تصحيح انتقادی آن با کوشش حسن انصاری و زابينه اشميتکه انتشار خواهد يافت. 2- چاپ مجموعه دو...
سه شنبه ۲۸ تير ۱۳۹۰ ساعت ۰:۲۲
سيد احمد بن زين العابدين علوي، دانشمند برجسته شيعه و داماد مير داماد در ميان چند شرح و حاشيه مفصل و مهمی که بر تجريد خواجه و شروح آن دارد (نک: کتابشناسی تجريد به قلم علی صدرايي خوييي) رساله ای دارد در نقد و رد شرح قوشچي بر کتاب تجريد در بخش امامت و معاد کتاب طوسي. اين کتاب تا آنجا که من می دانم ظاهرا تاکنون چاپ نشده و البته دو نسخه در ايران از آن شناسايی شده و نسخه ای...
شنبه ۲۵ تير ۱۳۹۰ ساعت ۲۳:۰۱
کتاب کفاية الطالب که تاکنون بسيار بد و با اغلاط سندی و متنی فراوان چاپ شده، دست کم دو نسخه بسيار کهنه دارد؛ يکی از آنها در رئيس الکتاب است به شماره 713 که سالها پيش به پيشنهاد مرحوم محقق طباطبايي و به همت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی فيلمی از آن را از کتابخانه سليمانيه تهيه کرديم که اينک عکسی از آن در کتابخانه محقق طباطبايي موجود است و عکسی هم در کتابخانه مرکز....
شنبه ۲۵ تير ۱۳۹۰ ساعت ۱۲:۱۲
5- نسخه کهنسال از الملل والنحل شهرستانی، در شهيد علي پاشا، ش 1731 در پايان آن چنين آمده است: " .... هذا ما وجدته من مقالات أهل العالم ونقلته علی ما وجدته فمن صادف فيه خللاً في النقل وأصلحه أصلح الله حاله وسدّد أقواله وأفعاله. وقع الفراغ منه علی يد العبد الفقير إلی رحمة الله تعالی محمد بن عبد البر الاسفند کليمي (؟) الکريمي الجيلي في اليوم التاسع من جمادي الأولی سنة ستّ...
شنبه ۲۵ تير ۱۳۹۰ ساعت ۲:۲۱
قاضي القضاة امام الإسلام ابو محمد عبد الله بن الحسين الناصحي النيسابوري، فقيه برجسته حنفی و قاضي القضات خراسان در دستگاه محمود غزنوي بوده است. درباره او اطلاعات اندکی در اختيار داريم اما وی زمانی در خراسان و در دستگاه محمود غزنوي جايگاه مهمی داشته و گوشه هايی از فعاليتهای او به همين مناسبت در منابع تاريخی نقل شده است. او را فارسي در سياق، "شيخ الحنفيه" در زمانش می...
جمعه ۲۴ تير ۱۳۹۰ ساعت ۱:۵۲
برخی ديگر از نسخه هايی که در استانبول ديده ام را اينجا نام می برم: 1- شهيد علي پاشا، ش 2822: جزء فيه الکلام علی القائلين بأنّ التلاوة هي المتلوّ والقراءة هي المقروء تصنيف الفقيه ابو الحجاج السرقسطي رحمه الله. رديه ای است اشعری در رد عقيده حنبليان و اصحاب حديث. نسخه پر از اجازات و سماعات است. 2- مجموعه ای در شهيد علی پاشا، ش 2763: در برگ 57 الف آن: جزء فيه امتحان السني من...
پنجشنبه ۲۳ تير ۱۳۹۰ ساعت ۲:۰۷
مناقب خوارزمي از آثار ارزشمندی است که شهرت آن در ميان شيعيان بسی بيشتر از سنيان و حتی سنيان حنفي است، با وجود اينکه نويسنده آن از دانشمندان و اديبان برجسته حنفی خوارزم در سده ششم و از شاگردان مهم زمخشري بوده است و کتاب مناقب أبي حنيفه او خاصه از تداولی نزد حنفيان خراسان و ماوراء النهر برخوردار بوده است. خطيب خوارزمي و معروف به أخطب خوارزم علاوه بر مناقب، مقتل...
چهارشنبه ۲۲ تير ۱۳۹۰ ساعت ۱۷:۳۲
نمی دانم دقيقا چه سالی بود اما اوائل دهه هفتاد شمسی بود که به پيشنهاد آقای بجنوردی، رياست مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، و به همراه دوست دانشمندم آقای بهراميان سفری کرديم به کرمان برای بررسی نسخه های خطی کتابخانه شيخيان اين شهر. اين کتابخانه ارزشمند که ميراث عالمان طائفه شيخی را در بر دارد، از کتابخانه هايی بود که تا آن زمان تلاشی برای فهرستنگاری نسخه های خطی...
سه شنبه ۲۱ تير ۱۳۹۰ ساعت ۳:۰۶
در سالهای اخير تحقيقات درباره صحيفه سجاديه رونق بيشتری گرفته است. تعدادی از نسخه های مهم صحيفه هم يا به صورت تحقيقی و يا به صورت چاپ عکسی منتشر شد. تحقيق درباره صحيفه و اسناد و طرق و تاريخ تداول آن در اوساط مختلف و سنتهای گوناگون تنها از طريق دقت در نسخه ها، ريشه های آنها و اسناد و تمايزات نسخه ها امکان پذير است و در اين مسير بايد تمامی نسخه ها را حتی اگر متأخر باشند...
دوشنبه ۲۰ تير ۱۳۹۰ ساعت ۰:۴۸
کتاب غرر الفوائد/ الفرائد و درر القلائد شريف مرتضی که به امالي معروف است تاکنون چندين بار به چاپ رسيده و از آن جمله چاپ سنگی تهران و ديگر چاپ چهار جلدی (در دو مجلد) طبع قديم قاهره و از همه مهمتر و صحيحتر و انتقادی تر طبع محمد ابو الفضل ابراهيم که در سالهای اخير هم باز در يک مجلد بزرگ تجديد چاپ شده است. محمد ابو الفضل ابراهيم در تصحيح انتقادی خود از نسخه های کهنه اين...
يكشنبه ۱۹ تير ۱۳۹۰ ساعت ۰:۳۶
تاکنون درباره تفسير الواضح و نسبت آن با تفسير های کلبی و ابن عباس و آنچه به نام تنوير المقباس و منسوب به فيروزآبادي منتشر شده محققان غربی و مسلمان مطالب متعددی منتشر کرده اند. يکی از مشکلات اين کتاب زمان نويسنده و گردآورنده آن است (نک: تحقيقات فان اس، ريپين و موتسکي در اين باره). تعلق اين تفسير به سنت کراميان خراسان سببی مضاعف بوده است برای توجه به اين کتاب در...
جمعه ۱۰ تير ۱۳۹۰ ساعت ۳:۲۴
بهتر است از کتاب ممتاز شريف مرتضی با عنوان غرر الفوائد/ الفرائد و درر القلائد آغاز کنيم که يکی از مهمترين و برجسته ترين نمونه های محصولات علمی مجالس اهل علم در سده های آغازين اسلامی است؛ کتابی که با عنوان امالي هم شناخته می شود. کتاب غرر ودرر شريف مرتضی البته امالی به مفهوم متعارف نزد محدثين نيست؛ بلکه مجموعه ای است از مجالس درسی شريف مرتضی که وسيله شاگرد /...
پنجشنبه ۹ تير ۱۳۹۰ ساعت ۲:۱۴
چند نسخه ای را در اين يادداشت معرفی می کنم که به تازگی در کتابخانه سليمانيه و در مجموعه های مختلف آن ديده ام و يادداشتهايی برای استفاده شخصی از اطلاعات آن نسخه ها فراهم کرده ام: 1- نسخه آيا صوفيا، ش 3381 از کتاب کشف الغمة اربلي، نسخه ای بر اساس نسخه کتابت شده به وسيله محمد بن محمد بن حسن بن الطويل الحلي الصفار و با کتابت متأخرتر در تبريز به وسيله حسين بن محمد بن يحيی...
شنبه ۴ تير ۱۳۹۰ ساعت ۱۲:۵۷
نسخه ای از تفسيری ناشناخته در کتابخانه نور عثمانية و به شماره 248 ديده ام به نام تفسير تلخيص الدرر و منسوب به شخصی به نام عبد الحميد بن عبد المجيد الحاکمي. تا آنجا که تتبع ناقصی کرده ام شرح حال او را جايی نيافته ام. به نظر نامی مستعار می آيد. خود متن کتاب را بايد به دقت مورد مطالعه قرار داد اما از اسناد آن به نظر چنين می آيد که نويسنده از کراميان بوده است و شايد دليلی...
جمعه ۳ تير ۱۳۹۰ ساعت ۱۴:۱۷