آرشیو
آخرین نوشته ها
دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون با عنوان Visiting Professor، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های 2015 تا 2017 حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال 1349 شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال 1367 به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال 1381 ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين 1388 از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال 1388 به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.


Hassan Ansari is a Visiting Professor at the Institute for Advanced Study (Princeton). He received his Ph.D. from EPHE (Sorbonne-Paris) in Philosophy. Prior to EPHE, he studied Arabic literature, Quranic exegesis and hadith, Islamic theology, Islamic philosophy, mysticism, and law in Qom and Tehran. He has published various books and many articles in Persian, Arabic, French, and English, including L’imamat et l’Occultation selon l’imamisme: Étude bibliographique et histoire des textes (Leiden: Brill, 2017); Studies in Medieval Islamic Intellectual Traditions (with Sabine Schmidtke) (Lockwood Press, 2017); Al-Šarīf al-Murtaḍā’s Oeuvre and Thought in Context: An Archaeological Inquiry into Texts and Their Transmission (with Sabine Schmidtke) (in press); and Caliphate and Imamate: Selected Political Works from the Islamic Tradition, Cambridge University Press (with Nebil Husayn) (forthcoming).
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۷۴۱٫۷۸۶ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۵ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۷۲۲
بازدید از این یادداشت : ۱۲۸

پر بازدیدترین یادداشت ها :


در اثر مهم کتاب الردود تأليف عبد الله بن یزيد الفزاري، از متکلمان برجسته و تأثير گذار اباضی مذهب کوفه در نيمه قرن دوم قمری قسمتی به موضوع اعتقاد به زيادت و نقصان در قرآن اختصاص يافته. او با اينکه در اين کتاب و ساير آثارش مکرر از شيعيان با عنوان رافضه ياد کرده و به دليل اينکه در کوفه و سپس بغداد با شيعيان از نزديک آشنایی داشته با اين وصف در بحث زيادت و نقصان در قرآن مطلقا از شيعه به عنوان گروهی که معتقد به زيادت و يا نقصان در قرآن هستند نامی نمی برد؛ با اينکه در سرتاسر اين کتاب در ذيل بحث های مختلف اعتقادات فرقه ها و مکاتب کلامی دوران خودش را ياد می کند و به آنها پاسخ می دهد. نکته جالب توجه اين است که می دانيم در کوفه، فزاري شريک تجاری هشام بن الحکم بود و با او کاملا آشنا و مرتبط بود و بعدا در بغداد هم در مجلس برامکه با هشام ارتباط داشت و در مجالس مناظرات آن مجلس با هشام و ديگر متکلمان عصر مانند ضرار بن عمرو و غيره شرکت می کرد.

آنچه در اين قسمت (ص ۵۶. چاپ بريل) فزاري از عقيده به نقص و زيادت قرآن می نويسد همان چيزی است که در روايات تاريخی و سنت های حديثی درباره معوذتين و عقيده منسوب به ابن مسعود مطرح شده. در اينجا با وجود اينکه عبدالله بن یزيد فزاري در صدد بيان عقيده کسانی بر می آيد که قائل به زيادت و يا نقص در قرآن هستند اما کاملا درباره شيعيه (و به تعبير او رافضه) سکوت می کند. مهمترين بخش مطالب او در اين قسمت از اين قرار است:

" قال عبد الله بن يزيد: ثم جاءت طائفة أخری إلی رئيسها، فقالوا: ما تقول فیما اختلف الناس فیه من القرآن، فقد زعموا أنّه قد نقص منه أو زید فيه، فقال: اکتبوا ما أحدثکم. روينا أن إبن مسعود رضي الله عنه أنه قال: یقول : إن المعوذتين لیستا من القرآن وإن أبي بن کعب کان يقرؤها بین السورتین اللتین یدعوا بهما في الوتر، فيقول هما من کتاب الله: "اللهم إنا نستعینک ونستغفرک ونؤمن بک)، إلی قوله: (إنّ عذابک بالکافرين ملحق)، ونحو ذلک مما زعموا أنّه في القرآن فذهب ونقص منه...."

اين مطلب نشان می دهد که بستر اصلی اعتقاد به تحريف و زيادت و نقصان قرآن اساسا شيعيان نبوده اند؛ بلکه اين مخالفان شيعه بوده اند که اين بحث ها را با نقل اين دسته روايات دامن می زده اند. اين نکته را چند دهه بعد از فزاري، ابن شاذان نيشابوري در الایضاح خود دقيقا مطرح کرده و آنچه در کتاب فزاري می بينيم تأييد دوباره ای است بر آنچه ابن شاذان گفته است. مطلب ابن شاذان را قبلا به تفصيل در سلسله يادداشت های تحريف قرآن به بحث گذاشتيم.

تحليل قسمت های مختلف کتاب الردود در دست تحرير است و به تدريج در اين کانال عرضه خواهد شد؛ ولله الحمد أولاً وآخرا.
يكشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ ساعت ۸:۵۱
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت