دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۳۵۳٫۹۳۹ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۷ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۱۱۳
بازدید از این یادداشت : ۱٫۰۴۳

پر بازدیدترین یادداشت ها :

- بيان الحقّ ارموي در حکمت که متن ارزشمندی است؛ ش ۲۴۸۴ در آياصوفيا کتابت ۸ محرم ۶۸۵ ق
نيز: نسخه عاطف افندي، ش ۱۵۶۷ از ارموي. کامل است . در پايان در ۱۴۲ الف: کتب المصنّف أدام الله ظله في آخر هذا الکتاب وقع الفراغ من تأليفه في السابع والعشرين من جمادي الآخرة سنة خمس وسبعين وستمائة
فرغ من نسخ هذا الکتاب في بلدة توقان في العشر الأول من ذي الحجة سنة ستّ وسبعين وستمائة وأکثره بخط ابن الموجز (؟) غفر الله له ونقل من خطّ المصنّف وفيه غلط کثير وتحريف وتصحيف وقابل هذه النسخة بنسخة الأصل وصحح بعضها.

- آياصوفيا ش ۲۵۶۹: اللوامع در منطق، مختصر مطالع الأنوار سراج الدين ارموي در منطق از خود مؤلف، کتابت نسخه در ۶۹۹ ق در قونيه

- آياصوفيا، ش ۲۳۹۲، شامل: تلويحات سهروردي، کتابت "يوم الثلثاء العشرين من شهر جمادي الأولی سنة اثنين وثلثين وسبعمائة"؛ کتابت: الفتح بن عبد الله بن الفتح البنداري المتطبب
بعد از آن شرح التلويحات ابن کمونه، کتابت در شنبه ۲۵ رمضان ۷۳۲ ق در مدرسه نظاميه اصفهان، همان کاتب قبلی.

- فاتح ش ۱۲۵۹ التنقيحات في أصول الفقه سهروردي مقتول، کتابت رمضان ۷۷۳ ق

- شرح مختصر ابن الحاجب از قطب الدين شيرازی در مراد ملا ش ۶۸۶ ، کتابت ۲ رجب ۶۸۴ ق در شهر سيواس در مدرسه شمسيه بر اساس نسخه اصل. "وکان تاريخها هکذا: فرغ مؤلف الکتاب وهو أحوج خلق الله إليه محمود بن مسعود الشيرازي ختم الله له بالحسنی من تبييضه في عشر ذي الحجة حجة (سنة) سبع وسبعين وستمائة وکان فراغه من تسويده في العشر الآخر من شعبان سنة ستّ وسبعين وستمائة والحمد لله کفاء إفضاله والصلوة علی رسوله محمد وآله والسلام"

- نسخه فاتح ش ۳۵۷۴ از التحفة السعدية قطب الدين شيرازي در شرح کلیات قانون. کتابت ۷۳۶ ق

- شهيد علی پاشا ش ۱۸۰۵: مجموعه در ضمن آن در برگ ۶ ب به بعد رساله کوتاهی از "شيخ الإسلام مفتي المسلمين تاج الدين أبو الحسن علي بن أبي محمد عبد الله بن الحسن بن أبي بکر التبريزي" با عنوان: رسالة في تحقيق أجزاء العلوم من الموضوع والمبادي والمسائل وما يتعلّق بها من تحقيق حقيقتها
محتمل است که اين نويسنده همان نويسنده شرح مقدمات ۲۵ گانه دلالة الحائرين باشد که تاکنون دو بار چاپ شده، گرچه در نام و نسب اختلافاتی ديده می شود. در اين باره بعداً بايد تحقيقی انجام بدهم.

- نسخه اشارات بوعلي، کتابت : "علی يد العبد الفقير إلی رحمة الله تعالی عبد القادر بن حمزة المعروف بقطب الأهري في تاريخ سنة خمسين وستمائة من الهجرة و بعد از آن التلويحات سهروردي از همان کاتب در عاطف افندي، ش ۱۵۶۴. با توجه به هويت کاتب حکيم آن بسيار ارزشمند است.

- فاتح: ش ۳۲۲۴ المعتبر ابو البرکات بغدادي
۱۹۴ الف: تمّ الجزء الرابع وبتمامه تمّ جميع الکتاب المعتبر في الحکمة بعون الله ومنّه ونقل من نسخة نقلت من نسخة بخطّ تلميذ مؤلفه من املائه عليه والله المؤفق للصواب
کتبه من أوله إلی آخره هبة الله بن محمد بن علي بن الحسن القرشي رحمه الله حامداً لله تعالی ومصلّياً علی نبيه محمد وعلی آله وأصحابه ومسلّماً تسليماً ووافق الفراغ منه مستهلّ ذي القعدة من شهور سنة خمس وتسعين وخمس مائة.

- فاضل احمد پاشا، ش ۸۸۷ المنصص في شرح الملخص از کاتبی قزويني. نسخه کهن
نسخه ديگر از همان کتاب با کتابت ۶۹۰ ق، ش ۸۸۸: کتاب المنصص في شرح الملخص من إملاء مولانا الحکيم الفاضل و؟ الکامل نجم الدين الکاتبي قدس الله ؟ الشهير بالقطب.
باز همان کتابخانه، ش ۸۸۹: جلد دوم از شرح الملخص است، بايد نسخه ای از شرح کاتبي باشد گرچه تصريح در نسخه بدان نشده. در ۲۶۰ب: وقد وقع الفراغ منه يوم الإثنين الثامن والعشرين من شعبان المبارک سنة إحدی وسبعين وستمائة ...

- فاضل احمد پاشا، ش ۷۹۰ مکرر: الأربعين فخر رازي. در ۲۲۴ ب: تمّ کتاب الأربعين في أصول الدين وکان الفراغ من نسخه عشية يوم الخميس العشرين من شهر رمضان المعظّم سنة ستّ وستمائة کتبه العبد الفقير إلی الله تعالی محمد بن عمر بن الهيب (؟) المالکي لنفسه نفعه الله به وغفر له...

- فاضل احمد پاشا، ش ۸۲۳ : شرح معروف بر تجريد در کلام. نام مؤلف در اين نسخه چنين ضبط شده: محمد بن محمود بن أبي القاسم بن أحمد الأصفهاني، نسخه کهنسال. بايد بررسی شود.

- همان کتابخانه، ش ۸۳۳: کتاب المفصّل في شرح المحصّل في علم الکلام تأليف الشيخ الإمام العالم العلامة نجم الدين علي بن عمر بن علي الکاتبي رحمه الله تعالی. برگ آخر و يا اندکی بيشتر افتادگی دارد؛ نسخه کهنه سال. نام اين کتاب بيشتر جاها المفصّل است اما در نسخه خط مؤلف که آن را بعداً معرفی می کنم در خطبه کتاب نامش المفضّل به تصريح آمده است.

- همان کتابخانه، ش ۸۵۱: کتاب المحصّل في أصول الدين فخر رازي. در خطبه اين تحرير نامی از ديگر عنوان کتاب يعنی الأنوار القوامية نيست. در ۱۱۹ ب: کتبه عثمان بن علي بن عبد الواحد القرشي وأمر فراغه منه في نصف ذي القعدة من سنة ۶۶۵ (با عدد و نه حروف، البته ۵ آن دقيقاً معلوم نيست؛ در فهرست آن را ۶۶۵ ضبط کرده اما در برگ ۱۲۰ الف: گواهی خريدی هست با اين ترتيب: "الشراء من ناصر الدين السماع الکتبي بمصر المحروسة بتاريخ شوال سنة أربع وستين وستمئة").

- المعارف في شرح الصحائف سمرقندي از خود ماتن. فاضل احمد پاشا، ش ۸۲۷: کتابت ذي القعدة در تبريز در مدرسة قاضي القضاة قاضي شيخ علي سنه ۷۸۷ ق.
نسخه ديگر در همان کتابخانه، ش ۸۲۸: کتابت ۷۳۸ ق
شنبه ۱۱ خرداد ۱۳۹۲ ساعت ۲۱:۴۲
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت