آرشیو
دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون با عنوان Visiting Professor، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۷۰۱٫۱۶۸ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۳۰ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۶۸۶
بازدید از این یادداشت : ۱۴۶

پر بازدیدترین یادداشت ها :


در منابع حديثی ما احاديثی با متونی بلند و يا در واقع آنچه به عنوان "احاديث طوال" خوانده می شود کم نيست. گاهی اين احاديث در برگيرنده خطبه ای بلندند و گاهی مکتوبی مطول و در بسياری مواقع هم متن گفتگو و يا مناظره ای بلند را شامل می شوند. طبعا با توجه به محدوديت توانایی حفظ راويان از يک سو و محدوديت نوشت افزارها و کاغذ و از اين قبيل در عصر پيامبر (ص) (در اين مورد خاص، علاوه بر اين ها معدود بودن راويانی که توانایی خواندن و نوشتن داشتند هم مطرح است) و بخشی از تاريخ حيات امامان شيعه همواره اين پرسش مطرح است که اصالت اين متن ها چقدر است. مثلا در کتاب سليم و يا در احتجاج طبرسي از اين قبيل روايات بلند کم نيست. اهل سنت به تدوين و تجميع اين دسته احاديث طوال در کتاب ها و دفاتری ويژه علاقمند بوده اند و نمونه هایی از آنها در دست است. اما محدثان اهل سنت معمولا طويل بودن حديث را يکی از علائم ضعف و بل جعل آن می دانسته اند. علاوه بر مشکل امکان درج و حفظ اين احاديث بلند پرسش ديگر اين بود که چقدر می توان به دقت نقل ها اعتماد داشت. سؤال ديگر اين است که راوی اگر خود طرف گفتگو نبوده چرا و چگونه می بايست چنين متن بلندی را ضبط و ثبت کرده باشد؟ مثلا در يک مجلس گفتگو ميان امام و يک عالم مخالف (مثلا زنديقی که به محضر امام آمده تا پرسش هایی را مطرح کند) آيا شخص و يا اشخاصی از قبل مأمور می شده اند تا متن گفتگوها را ضبط و ثبت کنند؟ يا در مورد گفتگوهای خصوصی چه شخص ثالثی متن روايت را ثبت می کرده؟ در کافی کليني اين احاديث بلند چندان زياد و پرشمار نيست. اما در کتاب هایی که اعتبار روايی کمتری در ميان شيعه دارند و از جمله در متون غلات و نصيريه تعداد احاديث بلند کم نيست؛ گفتگوهایی طولانی ميان امام و يکی از اصحاب و شاگردان. در مورد شماری از روايات کافی و يا برخی کتاب های معتبر ديگر شيعی می توان فرض کرد که احاديث طوال محصول تجميع احاديث کوتاه است که راوی و يا راويانی متن آنها را در بافتی منظم قرار داده اند. در واقع همه متن محصول يک مجلس نيست و متن روايت بر اساس پاره های روايات بسيار ديگری بعدا از سوی راوی اصلی و يا راويان بعدی تنظيم شده است. در مورد خطبه ها و نامه ها امر سهل تر است. به ويژه اگر خطبه و نامه حالت رسمی داشته باشد. می دانيم که از همان سده اول راه هایی برای ثبت و ضبط اسناد دولتی کم و بيش وجود داشته است. بسياری از روايات بلند چه در سنت شيعی و چه در سنت اهل سنت متن واقعه ای فرا زمينی و فرا تاريخی را گزارش می دهند.مانند متن سفر معراج و گفتگوهای پيامبر در آسمان ها و شرح مشاهدات نبوی و يا گفتگوهای عهد الست و عالم ذر. برخی از عالمان شيعی ممکن است بر صحت اين احاديث بدين شيوه استدلال کنند که اين گفتگوها را بعدها ائمه شيعه با علم الهی و ملکوتی خود و یا بر اساس گزارش از منابعی قدسی مانند "کتاب علی" برای شيعيان گزارش کرده اند. آنچه مسلم است "احاديث طوال" که معمولا از لحاظ سندی دچار مشکل نيز هستند همواره در معرض ترديد و پرسش بوده اند.
چهارشنبه ۲۹ خرداد ۱۳۹۸ ساعت ۱۱:۲۰
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت