آرشیو
دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون با عنوان Visiting Professor، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۶۴۸٫۱۱۰ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۱۰۲ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۶۳۵
بازدید از این یادداشت : ۷۸

پر بازدیدترین یادداشت ها :


روشنفکری دينی ما دست کم در دو سه دهه اخير از سه مشکل اساسی رنج می برد: نخست اينکه عموما اين جريان در سنت پايگاهی ندارد. بيشتر نمايندگان روشنفکری دينی در حوزه علوم دينی تحصيلات مدرسی ندارند. مشکل دوم اين است که برخلاف روشنفکری دينی در جهان عرب بيشتر نمايندگان روشنفکری دينی ايران تحصيلات دانشگاهی در حوزه مطالعات ادبی و تاريخی ندارند. وانگهی برای روشنفکران عرب زبان ارتباط با معانی قرآن و حديث و زبان آنها به دليل آشنایی با ادب و شعر عرب ساده تر است. نصر حامد ابو زيد و حسن حنفی و طه عبد الرحمن و عبد المجید الشرفی و فهمی جدعان و هشام جعيط و بسیاری دیگر متخصصان دانشگاهی در رشته های علوم ادب، فقه و تاريخ اسلام و علم کلامند. در جريان موسوم به روشنفکری دينی ايرانی ما چند نفر مانند آنان داريم؟ سوم اينکه در جريان روشنفکری دينی ارائه گفتاری بر ارائه آکادميک غلبه دارد. گفتار خوب است. منتهی بيان نوشتاری برای داشتن نظم فکری و برای مستند سخن گفتن ضروری است. موضوعاتی که روشنفکری دینی به آنها می پردازد بيشتر موضوعاتی اند که پرداختن به آنها نيازمند آشنایی با متون، تاريخ باورها و تحقيقات جزیی و متنی و سندی است. اينها همه با نوشتن ممکن می شود. آن هم نه هر نوع نوشتنی. نوشتن آکادميک لازم است. متأسفانه ديده می شود بسياری از آنچه در جريان روشنفکری دينی گفته می شود و منتشر می شود متکی بر کليات و استحسانات است. حتی به ادبيات حوزه اسلام شناسی هم توجه لازم نمی شود. در عرصه تاريخ فقه و کلام و تاريخ صدر اسلام فقط در همين ده سال اخير صدها کتاب و مقاله مهم و با بحث در جزئيات مسائل تاريخی نوشته شده که بی ترديد روشنفکری دينی نمی تواند نسبت به آنها بی تفاوت باشد. نمونه هایی مانند نسبت ميان فقه و قانون و يا موضوع شکلگيری شريعت و فقه در اسلام و يا موضوع مصالح و مقاصد شريعت و پيدايش و تأثيرات آن در فقه اهل سنت و يا موضوع فرايند اجتهاد شيعی و مباحث حکم ظاهری و حکم واقعی و مباحث انسداد و يا تاريخ قرآن و حديث در همين چند سال اخير موضوع بسياری از مقالات، تزهای دکتری و ورکشاپ ها بوده است. روشنفکری دينی ما کجای اين سنت قرار دارد؟ نسبتش با سنت های مدرسی حوزه های علميه چيست؟ تاکنون چند تا مقاله و کتاب به زبان های علمی در مجامع آکادميک از سوی نمايندگان روشنفکری دينی در خصوص اين نوع مسائل نوشته شده؟ نوشته هایی که پيش از چاپ اين توفيق را داشته باشند که مورد ارزيابی داوران مجلات و سری های دانشگاهی قرار گيرند. خوانندگان چگونه می توانند نظريات روشنفکری دينی را صرفا بر اساس شماری بيانيه، سخنرانی، مطالب روزنامه ای و رسانه ای و سلسله مباحث گفتاری ارزيابی کنند؟


پ.ن: من البته نگاه اغلبی داشته ام و متوجه وجود استثناء ها هستم.
دوشنبه ۱۲ آبان ۱۳۹۹ ساعت ۹:۵۰
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت