آرشیو
دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون با عنوان Visiting Professor، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های 2015 تا 2017 حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال 1349 شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال 1367 به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال 1381 ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين 1388 از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال 1388 به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.


Hassan Ansari is a Visiting Professor at the Institute for Advanced Study (Princeton). He received his Ph.D. from EPHE (Sorbonne-Paris) in Philosophy. Prior to EPHE, he studied Arabic literature, Quranic exegesis and hadith, Islamic theology, Islamic philosophy, mysticism, and law in Qom and Tehran. He has published various books and many articles in Persian, Arabic, French, and English, including L’imamat et l’Occultation selon l’imamisme: Étude bibliographique et histoire des textes (Leiden: Brill, 2017); Studies in Medieval Islamic Intellectual Traditions (with Sabine Schmidtke) (Lockwood Press, 2017); Al-Šarīf al-Murtaḍā’s Oeuvre and Thought in Context: An Archaeological Inquiry into Texts and Their Transmission (with Sabine Schmidtke) (in press); and Caliphate and Imamate: Selected Political Works from the Islamic Tradition, Cambridge University Press (with Nebil Husayn) (forthcoming).
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۷۶۳٫۰۱۷ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۳۹ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۷۳۳
بازدید از این یادداشت : ۳۵۲

پر بازدیدترین یادداشت ها :
نسخه ای از امالی شریف مرتضی در مجموعه یهودا در کتابخانه دانشگاه پرینستون موجود است ( ش ۵۱۴) که تاریخ آن دقیقاً معلوم نیست اما به احتمال بسیار زیاد از اواخر سده ششم و یا اوائل سده هفتم قمری است. متأسفانه رقم کاتب در نسخه ما موجود نیست. این نسخه انجام ندارد و از پایان افتادگی دارد، بنابراین معلوم نیست در اصل شامل تکمله امالی هم می شده و یا به آن دسته از نسخه های این کتاب تعلق دارد که شامل بخش تکمله نمی شده است (به شرحی که در کتاب از گنجینه های نسخه های خطی نوشته ام). از نکات جالب توجه در این نسخه آن است که تعدادی از مجالس شماره بندی شده و بر اساس تجزیه نویسنده تنظیم شده است. در نسخه حاضر سه جزء از اجزای کتاب بر حسب نسخه مؤلف دیده می شود. از تعابیر کاتب نسخه در چند جا معلوم است که این تجزیه بر اساس نسخه ای است به خط مؤلف کتاب یعنی شریف مرتضی. به احتمال بسیار قوی این نسخه مستقیماً و یا غیر مستقیم از روی نسخه ای به خط شریف مرتضی نوشته شده است. این البته نکته مهمی است چرا که نشان می دهد امالی شریف مرتضی گرچه به احتمال قوی بر اساس مجالس او توسط شاگردان و از آن میان ابویعلی جعفری فراهم شده بوده اما شریف مرتضی خود نسخه ای از آن به خط خود تحریر کرده بوده است. باید دید نسبت این نسخه با دیگر نسخ کتاب امالی چیست و آیا تمایزی میان این نسخه با نسخه هایی که تبارشان به نسخه ابو یعلی جعفری و یا دیگر نسخ می رسد وجود دارد یا خیر؟ بعید نیست شریف مرتضی خود هر مجلس را پیش از املای آن تحریر می کرده و آنگاه آن را به سبک نویسندگان آن دوران بر شاگردان املاء می کرده است. می دانیم که شیوه های مختلفی برای املای کتاب و ارائه آن برای شاگردان و انتشار متن کتابها وجود داشته است. احتمال دیگر این است که این گزارش که این نسخه بر اساس نسخه خط مؤلف است دقیق نباشد و منظور نسخه شخصی اوست و نه لزوماً به خط وی، چرا که در طول کتاب عباراتی در نسخه ما وجود دارد که نشان می دهد در نسخه اصل که در زمان حیات شریف مرتضی کتابت شده بوده از او به عنوان ضمیر سوم شخص یاد می شود و برای بقای وجودش تعابیر دعایی به کار می رود.
بر روی برگ نخست این نسخه اجازه ای ارزشمند دیده می شود که گویای اهتمام ادیبان شیعی به این کتاب در بغداد دوران ایلخانیان است. متن اجازه از این قرار است:
قرأ علي الأجل الأوحد العالم الأديب البارع المحقق الولد العزيز شمس الدين محمد بن زين الدين جعفر بن حسين الأنباري بعض هذا الكتاب وهو كتاب الغرر للسيد (في الأصل: السيد) المرتضى وأجزت له أن يروي عني جميعه وذلك بحق سماعي له من الشيخ العالم الفقيه الفاضل الإمام الكامل نجم الدين أبي القاسم جعفر بن سعيد الحلي عن الحسين بن الدربي عن شاذان بن جبريل القمي عن جعفر (کذا: أبي جعفر) الدوريستي عن جده عن السيد المرتضى مصنف الكتاب وكذلك أذنت له أن يروي عني جميع مصنفات السيد المذكور وبهذا الإسناد إجازة فمتى شاء أن يروي عني شيئاً من ذلك فله ذلك فليرويه عني متى شاء وأحب. كتبه الفقير إلى رحمة ربه المستغفر من خطيئته وذنبه حسن بن محمد بن جعفر بن الطراح في شهر ربيع الأول من سنة ثلاث عشرة وسبعمئة بمدينة السلام [بغد]اد حامداً لله مصلياً على سيدنا محمد صلى الله عليه وعلى آله وصحبه تسليماً كثيراً إلى يوم الدين برحمتك يا أرحم الراحمين.
حسن بن محمد بن جعفر بن الطراح الشیباني (د. ۷۲۰ ق) شخصيتی است شناخته و از اديبان مهم شيعی است در اواخر سده هفتم و اوائل سده هشتم قمری. از آثارش اصلاح الاغفال فى كتاب المنخل موجود است و تصحیح شده و در آن از عبد الحمید بن فخار بن معد موسوی، عالم معروف امامی مذهب روایت می کند.
سه شنبه ۲۸ مهر ۱۳۹۴ ساعت ۸:۲۹
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت