آرشیو
دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون با عنوان visiting professor، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۵۹۶٫۰۰۸ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۲۵۶ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۵۳۱
بازدید از این یادداشت : ۱۰

پر بازدیدترین یادداشت ها :


کتاب المباحثات ابن سينا از مهمترين آثار دوره متأخر ابن سيناست. اين کتاب تا آنجا که من می دانم تاکنون سه بار چاپ شده. بار نخست توسط عبد الرحمان بدوی. نسخه های اساس او با نسخه های ديگر کتاب تفاوت های چشمگير دارند. استاد بيدارفر سال ها پيش تصحيحی از اين کتاب در قم به دست داد که با وجود آنکه بسيار راهگشا و از طبع بدوی به مراتب بهتر بود اما از جهات مختلف و از جمله اصلاح متن ايراد داشت. اخيرا خود استاد بيدارفر طبع تازه ای از اين کتاب را منتشر کرده اند که از سوی انجمن حکمت منتشر شده. اين چاپ به مراتب از چاپ اول ايشان بهتر و از لحاظ شکلی چشم نوازتر است. در اين چاپ نسخه های بيشتری مبنای کار بوده و حواشی بسيار مفيدتری در کتاب ديده می شود.

با اين وصف متأسفانه در اين چاپ از دو امر مهم در تصحيح کتاب غفلت شده: نخست اينکه آقای بيدارفر از کتاب ارزشمند رايزمن درباره تاريخچه متن و نسخه های خطی المباحثات که حقيقتا تحقيق ارزشمندی است بهره نبرده اند. اگر ايشان متن اين کتاب را می خواندند بی ترديد در تصحيح متن المباحثات شيوه متفاوتی را اتخاذ می کردند. نکته دوم به همين مسئله تصحيح مربوط است. از کتاب المباحثات روايت ها و ورسيون های مختلفی در دست است که با يکديگر اختلافات اساسی از لحاظ ترتيب مباحثه ها و اندازه و محتوای هر يک دارند. برای تصحيح اين کتاب اولا بايد تبارشناسی دقيقی از نسخه ها صورت گيرد که اين کار را رايزمن به درستی و با اطلاع از همه نسخه های ناقص و کامل کتاب به دست داده است. آقای بيدارفر هم نيم نگاهی به مسئله اساسی تبارشناسی نسخه ها داشته اند منتهی کار ايشان اتقان علمی و فنی لازم را ندارد. وانگهی در تصحيح کتاب هایی که از آنها ورسيون های متفاوتی در دست است صرف نقل اختلاف نسخه ها در پاورقی ها کافی نيست. بايد از سيستم سازواره انتقادی موازی بهره برد.

يکی از مشکلات کتاب المباحثات اين است که درباره پاره ای از قسمت های متن کتاب به درستی نمی دانيم که نويسنده متن کيست و مخاطب ابن سينا نیز در مواردی دقيقا معلوم نيست چه کسی بوده است. بخش هایی از متنی که به عنوان المباحثات منتشر شده در نسخه های اوليه نبوده و بعدا الحاق شده و حتی در هر يک از رساله های متن المباحثات ترتيب و محتوا در نسخه های مختلف گوناگون است. در اينجاست که بررسی تاريخچه اين متن و تک تک رساله های آن و نويسندگان و مخاطبان و شرايط تاريخی تأليف هر يک امری ضروری است. بخش عمده اين متن مکاتبات ابن سينا وشاگردانش را تشکيل می دهد و موضوعات فراخور بحث هایی مطرح شده که زمينه تاريخی آنها بايد بررسيده شود. برخی از آنها آشکارا با منازعات فکری و فلسفی ابن سينا در همدان و اصفهان مرتبط است و از نحوه ارتباطات او با شاگردان و خصومش پرده بر می دارد (کرماني و مسکويه به طور مثال). آقای رايزمن درباره همه اين موضوعات و دلائل تاریخی و فلسفی آنها در کتابش بحث کرده که در امر تصحيح المباحثات بسيار حياتی است. خود او قصد داشت کتاب را از نو تصحيح کند. از سرنوشت آن بی خبرم. مناسب است کتاب رايزمن به فارسی ترجمه شود. توقع اين است که انجمن حکمت که کار سترگ تصحيح مجموعه آثار شيخ الرئيس را متعهد شده به تصحيح مجدد کتاب المباحثات بر اساس کتاب رايزمن اقدام کند. خود رايزمن در کتابش شيوه درست تصحيح متن را بر اساس بررسی و مطالعه انتقادی اش از نسخه های کتاب و تبارشناسی دقيق آنها و همچنين تاريخ اين متن که تأليف مشترکی از ابن سينا و برخی شاگردان اوست به دست داده است.
دوشنبه ۲۶ اسفند ۱۳۹۸ ساعت ۷:۴۵
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت