آرشیو
دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون با عنوان Visiting Professor، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۷۰۱٫۱۶۵ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۲۶ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۶۸۶
بازدید از این یادداشت : ۹۱

پر بازدیدترین یادداشت ها :


در طول سال های گذشته موادی در نقد این کتاب به نظرم رسیده که به تدریج منتشر می کنم. طرح کلی این نقدها در بیست قسمت تنظیم شده که به تدریج منتشر می شود. اصل را بر متن انگلیسی کتاب گذاشته ام. نقد من دو رویکرد کلی دارد: نخست نقد منابع و رویکرد کلی نویسنده کتاب و دوم نقد بحث های موردی در کتاب.

در طی اين بحث ها موارد اختلاف متن انگلیسی با ترجمه فارسی به صورت مقایسه ای عرضه خواهد شد. متأسفانه مترجم کتاب تصرفاتی در متن کرده و به این دلیل ترجمه وفادار به متن انگليسی نیست و همین منطق درونی کتاب را در ترجمه فارسی به نظر من به هم ریخته است.

نقد امری است ضروری برای رشد علم و برای بهبود وضعیت تفکر انتقادی در پژوهش تاریخی. نقد من از کتاب حسين مدرسی در چنین چارچوبی باید ارزیابی شود. با وجود مفید بودن کتاب مکتب در فرایند تکامل من معتقدم هنوز بسیاری از مفردات استدلالات ایشان جای بحث دارد، به ویژه در نحوه ارائه بحث ها و شیوه استفاده از متون و انتخاب روایات. متأسفانه در این کتاب نقد منابع و مهمتر از آن نقد سنت های مختلف روایات مورد استناد نادیده گرفته شده است. البته کتاب مکتب کتابی است خواندنی اما در عین حال خالی از نوعی نگاه قابل نقد در نحوه بحث های تاریخی نیست. از آنجا که کتاب همینک به مثابه پژوهشی اساسی برای هر پژوهش مستقل درباره این موضوع تلقی می شود قبل از تدوین کاری جدید نخست باید مبانی و مهمترین افکار این کتاب مورد نقد جدی قرار گیرد تا در نوشته ای مستقل بتوان فارغ از سخنان و ادعاهای این کتاب موضوع را با شیوه ای دیگر و متفاوت بررسید.


کتاب حسين مدرسی تاکنون مورد نقد شماری از نویسندگان قرار گرفته. چندتایی از ‌آنها را خوانده ام. بهترین نقد از دوست دانشمند آقای حسن طارمی است. به نظرم بهتر است این کتاب بر اساس اصل انگلیسی آن نقد شود. اصل انگلیسی منطق و شیوه استدلال را بهتر نشان می دهد. مهمترین نقد من بر این کتاب این است که تکلیف روایات قابل اعتماد و اصیل از روایات و متن های قابل مناقشه از لحاظ صحت اصالت در آن روشن نیست. بحث احادیث دوازده امام را البته قبل از حسين مدرسی، اتان کالبرگ بحث کرده بود و نظری مشابه را در مقاله اش مطرح کرده است.

تاریخ امامت و غیبت در مکتب تشیع را می توان به سبک دیگری نوشت... قبل از آن نقد کتاب حسين مدرسی کمک می کند تا بتوانیم مشکلات منابع و بحث های تاریخی مرتبط را به درستی دریابیم. نخستین گام شناسایی منابع منابع است. حسين مدرسی در کتاب مکتب به منابع منابع توجه نشان نداده است. کار را از روی همین منابع موجود آغاز کرده. من در کتاب امامت و غیبت (چاپ بریل) تلاش کردم نخستین گام را برای شناسایی منابع منابع حدیث امامت و غیبت بردارم. در کتاب دوم که درباره تحلیل اسانید حدیثی است آن بحث ها را تکمیل کرده ام. امیدوارم تا یکی دو سال ديگر بریل یا یک ناشر دیگر آن را منتشر کند.

فايل های صوتی سلسله مباحث من در نقد کتاب مکتب در فرايند تکامل به زودی در همین کانال تلگرامی منتشر می شود. يکی از دوستان به لطف وعده داده که بعد از هر جلسه متن پياده شده آن را تنظيم و ويرايش کند. مجموع آنها را هم در همينجا ان شاء الله قرار می دهم.
چهارشنبه ۱ خرداد ۱۳۹۸ ساعت ۸:۲۵
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت