آرشیو
دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون با عنوان Visiting Professor، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های 2015 تا 2017 حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال 1349 شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال 1367 به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال 1381 ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين 1388 از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال 1388 به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.


Hassan Ansari is a Visiting Professor at the Institute for Advanced Study (Princeton). He received his Ph.D. from EPHE (Sorbonne-Paris) in Philosophy. Prior to EPHE, he studied Arabic literature, Quranic exegesis and hadith, Islamic theology, Islamic philosophy, mysticism, and law in Qom and Tehran. He has published various books and many articles in Persian, Arabic, French, and English, including L’imamat et l’Occultation selon l’imamisme: Étude bibliographique et histoire des textes (Leiden: Brill, 2017); Studies in Medieval Islamic Intellectual Traditions (with Sabine Schmidtke) (Lockwood Press, 2017); Al-Šarīf al-Murtaḍā’s Oeuvre and Thought in Context: An Archaeological Inquiry into Texts and Their Transmission (with Sabine Schmidtke) (in press); and Caliphate and Imamate: Selected Political Works from the Islamic Tradition, Cambridge University Press (with Nebil Husayn) (forthcoming).
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۷۶۳٫۰۲۵ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۴۷ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۷۳۳
بازدید از این یادداشت : ۱۲۸

پر بازدیدترین یادداشت ها :


يکی از دوستان نظر من را درباره کتاب "ديدگاه های آخوند خراسانی و شاگردانش" تأليف دانشمند محترم جناب آقای اکبر ثبوت پرسيد. من کتاب را نخوانده بودم گرچه خلاصه هایی از آن را اينجا و آنجا ديده بودم. فرصتی را اختصاص دادم و بخش اصلی کتاب را که ديدگاه های نقل شده از مرحوم آخوند خراسانی به روايت مرحوم علامه آقا بزرگ طهرانی است خواندم. در اين کتاب صورت گفتگویی بسيار دراز دامن به واسطه آقا بزرگ طهرانی از آخوند خراسانی در خصوص موضوعات مرتبط با مشروطه نقل شده که در نوع خود شايد کم نظير باشد.

تا آنجا که من می دانم آقا بزرگ طهرانی هيچگاه در آثار مکتوبش و حتی دفترچه های يادداشتش که اخيرا چند نمونه ای از آنها منتشر شده اشاره ای به اين گفتگو و سخنان مرحوم آخوند خراسانی نکرده. با اينکه آقا بزرگ عموما در ثبت اين قبيل مطالب در الذريعة و طبقات اعلام الشيعة کوتاهی نمی کند. اين بنده خدا سال ها با شادروان علينقی منزوی آشنایی و رفاقت داشت. اصل و سبب آشنایی ما در آغاز مرحوم محقق طباطبایی بود. در ديدارهای زيادی که با آقای منزوی داشتم مکرر بحث از موضوع مشروطه، آخوند خراسانی و موضع آقا بزرگ طهرانی به ميان می آمد. به ويژه به دليل اينکه مرحوم آقا بزرگ هم، شاگرد آخوند خراسانی بود و هم شاگرد جد مادری من مرحوم صاحب عروه، بنابراين خود من کنجکاو بودم درباره مناسبات آن دو بزرگ و احوال نجف در آن زمان از او جويا شوم. استاد منزوی هم آدمی بود که معمولا اهل بحث و نقل خاطرات و مطالب شفاهی بود. من مطلقا به خاطر ندارم آقای منزوی چنين مطلبی را اظهار کرده باشد و يا به آن اشاره ای کرده باشد. شادروان استاد احمد منزوی هم سال ها همکار ما در مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی بود و من کمترين چنين چيزی از ايشان نشنيده ام. مرحوم محقق طباطبایی که مهمترين شاگرد و در واقع جانشين اصلی مکتب کتابشناسی آقا بزرگ طهرانی بود و خاطرات زيادی درباره مشروطه و مرحوم آخوند خراسانی و مرحوم سيد و انظار مختلف علمای آن دوران درباره مشروطه و موضوعات وابسته داشت و البته آدمی بود که اهل نقل اين قبيل خاطرات هم بود و من هم البته جويا بودم، باری با همه اين اوصاف بنده مطلقا در خاطر و حافظه ندارم که آن بزرگ اشاره ای به اين گفتگوها ميان آخوند و شاگردانش کرده باشد.

البته در تاريخ تدوين حديث گاهی احاديث "طوال" هم ديده شده که به شيوه نقل شفاهی ثبت و ضبط می شده اما اينکه گفتگویی چنين بلند با ذکر همه شواهد و جزئيات مسائل را آقا بزرگ طهرانی بعد از گذشت حدود شش دهه تنها از حافظه نقل کند و آقای ثبوت هم همه آن مطالب را باز بعد از گذشت حدود ۵۰ سال عينا مکتوب کند واقعا آن را بايد نمونه ای کم نظير و يا حتی بی نظير در تاريخ نقل شفاهی به مکتوب قلم برد. مگر اينکه فرض کنيم امهات مسائلی که صرفا شامل رئوس مطالب بوده بعدا چنين گسترده شده؛ و اين البته در تاريخ نقل های شفاهی و مکتوب باز بی سابقه نيست؛ کما اينکه گاهی ديده شده که نکته ای و اشاره ای دستمايه تدوين صورت مناظره و گفتگویی "مفروض" قرار گرفته و آن هم البته در تاريخ ادبيات بی سابقه نيست. استاد دکتر نصر الله پورجوادی هم کتابی ارزشمند دارد با عنوان "زبان حال". اين هم ژانر ديگری است که در ادبيات ما پر سابقه است.
دوشنبه ۱۸ بهمن ۱۴۰۰ ساعت ۱۱:۲۲
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت