دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همینک حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس می کند. همچنین در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۲۵۸٫۹۳۷ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۱۵۶ نفر
تعداد یادداشت ها : ۹۵۸
بازدید از این یادداشت : ۲۱۴

پر بازدیدترین یادداشت ها :
سال ۲۰۱۰ در کتابخانه سلیمانیه برای نخستین بار با فهرست کتابخانه خزانه اشرفیه دمشق که از نخستین فهارس موجود از کتابخانه های سده های میانه است (متعلق به سده هفتم قمری) و نسخه آن در کتابخانه فاتح به شماره ۵۴۳۳ موجود است آشنا شدم. عکسی از آن تهیه کردم و قصدم این بود که آن را تصحیح کنم. منتهی بعداً اطلاع پیدا کردم این کار پیش از این در دست اقدام بوده است. اخیراً این فهرست با ترجمه و تحلیل و ویرایش متن به چاپ رسیده است.
اینجا یادداشت کوتاهی را که همان زمان در رابطه با اهمیت این فهرست نوشته بودم را می‌آورم:
این فهرست از لحاظات مختلف اهمیت دارد. از نمونه های اولیه فهارس کتابخانه های قدیم. البته فهرست های شیعی مانند فهرست ابو غالب زراری هم در واقع فهارس کتابخانه های شخصی بوده اند. منتهی این فهرست از لحاظ تعداد کتاب ها قابل مقایسه با آن نیست. صدها کتاب و رساله با اهمیت که در این کتابخانه موجود بوده همگی در این فهرست قدیمی با ترتیب حروف الفبا معرفی شده اند. از نکات جالب این فهرست این است که بسیاری از نسخه ها به خط مؤلفان و یا کاتبان معروف کهن و حتی به خط کوفی است. تعداد زیادی از آثار یاد شده در این فهرست همینک به ظاهر از میان رفته اند. معلوم می شود تا اوائل سده هفتم حجم زیادی از آثار همینک مفقود بسیار کهنسال همچنان در کتابخانه ها یافت می شده اند. البته نمونه کتابخانه ابن طاووس هم خود شاهدی است بر همین معنا. از نکات جالب توجه این فهرست وجود انواع متنوع کتاب هاست در آن. از کتاب های علمی و طبی و فلسفی گرفته تا انواع کتاب های حدیثی و فقهی و کلامی و ادبی. تعداد زیادی هم متن درباره ادعیه و حرز و تعویذات مأثور و از جمله منسوب به امامان شیعه و از این قبیل در این فهرست دیده می شود.
از نکات جالب این فهرست وجود تعداد قابل توجهی کتاب شیعی است؛ به ویژه کتاب های ادعیه و از آن جمله ادعیه منسوب به امام زین العابدین و امام صادق (ع). نسخه صحیفه سجادیه و همچنین ندبه معروف امام زین العابدین هم در شمار این کتاب هاست و نیز متن دعای جوشن؛ یا متن هایی متضمن وصایای حضرت امیر. همچنین چندین مجموعه خطی مشتمل بر روایات و حکایات از امام صادق (ع). کتابی هم با عنوان اثبات امامة علي رضي الله عنه. تعدادی هم کتاب ها و متن هایی در اشعار اهل بیت و یا شاعرانی شیعی مانند مهیار و یا شریف رضی. چندین مجموعه از کلمات و سخنان و خطب حضرت امیر هم در این فهرست یاد شده اند و از همه مهمتر نهج البلاغه با تذکر به وجود شش نسخه از آن در کتابخانه. همچنین قابل ذکر است وجود نسخه ای از تفسیر سوره یوسف از تاج الدین شهرستانی در این کتابخانه. دو نسخه از کتاب غرر الفوائد یا همان امالی شریف مرتضی هم در این کتابخانه موجود بوده است. از همه جالبتر وجود متن کتاب الغارات است که به احتمال بسیار قوی مقصود غارات ثقفی است. کتابی هم با عنوان فضائل الصحابة وأهل البيت. همچنين است: منافع القرآن عن جعفر الصادق؛ مقتل الحسین بن علی رضی الله عنهما؛ و نیز کتاب الملاحم ابن المنادی (که چاپ هم شده است). نیز کتابی با عنوان: مناقب علي بن أبي طالب کرم الله وجهه. المقالات الصغیرة للناشيء هم هست كه بايد منظور ناشي اكبر باشد. از ديگر نكات جالب اين فهرست ذكر نام نصيحة الملوك غزالي است كه از آن دو نسخه موجود بوده و اين مطلب تاريخ انتساب كتابي با اين عنوان را تا زمان تدوین اين فهرست به عقب مي برد. گرچه اين اولين شاهد نيست و معنای آن هم اين نيست كه تكه دوم نصيحه الملوك اصالت دارد.

از نكات جالب اين فهرست وجود كتابي است به نام اصول الدين لابن خلاد كه احتمالا اشاره است به كتاب الأصول ابن خلاد معتزلي. اين آخرين شاهدی است بر وجود این کتاب. می دانیم که این اثر از میان رفته است.
چهارشنبه ۲۷ بهمن ۱۳۹۵ ساعت ۸:۵۷
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت