دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۲۹۴٫۳۵۷ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۱۹ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۰۱۶
بازدید از این یادداشت : ۱٫۷۵۹

پر بازدیدترین یادداشت ها :
اين روزها به سفارش ناشری که بناست مجموعه مقالاتی درباره تشيع در قرنهای ۱۸ و ۱۹ ميلادی منتشر کند , مقاله ای در رابطه با سيد عبدالله شبر و سهم او در جريان چالش فکری اصولی / اخباری شيعی متأخر می نويسم . اين کتاب در بيروت و به زبان انگليسی منتشر خواهد شد .
در رابطه با زندگی و آثار شبر , با وجود اينکه خاندان او در عراق همچنان حضور دارند و عالمانی از بيت شبر فعاليت مي كنند , اما کار قابل توجهی تاکنون صورت نگرفته است . البته شمار قابل توجهی از کتابها و رسائل کوچک و بزرگ وی منتشر شده و هم اينک در اختيار است . اما با اين وصف نياز به يک کتابشناسی برای آثار و تأليفات او احساس می شود . در پاريس البته مواد کار همه در اختيار نيست و منابع اين تحقيق را نمی توان به سادگی در اختيار گرفت ؛ اما با اين وصف بر اساس الذريعة در حال شناسايی کتابهای او هستم ومی کوشم فهرستی از کتابهای او را بر اساس نامدارترين فهارس نسخه های خطی به دست دهم . البته اين کار در حوزه مطالعات من نيست و زندگی و آثار او تنها مقدمه ای است برای پرداختن به انديشه های وی در زمينه حديث و منابع فقه . در اين ميان دو سه کتاب او برای حوزه پژوهشی من کفايت می کند . احتمالا در مستدرک الذريعة علامه کتابشناس مرحوم سيد عبدالعزيز طباطبايی موارد قابل توجه زيادی موجود است که می تواند برای ما مفيد باشد . اميدوارم که اين کتاب زودتر منتشر شود . البته در کتابخانه های عمومی ايران و عراق نسخه های زيادی از کتابهای شبر موجود است . آنچه من را به نوشتن اين يادداشت واداشت , نقل خاطره اي است و تذکری درباره يکی از کتابهای شبر .

گرچه تاکنون خلاصه ای کوتاه از کتاب جامع المعارف والاحکام منتشر شده است ولی با اين وصف تاکنون اين کتاب مهم و در حقيقت بزرگترين تأليف شبّر منتشر نشده است . تنها يکی از مجلدات آن که الأصول الأصلية است، به چاپ رسيده است. اين کتاب , در حقيقت جامع احاديث است و کتابی است به تقليد بحار الانوار با اين تفاوت که در آن مؤلف همت خود را به گردآوری احاديث فقهی هم مصروف داشته است . طبعا تحليل اين کتاب فرصتی ديگر می طلبد . در شماری از کتابخانه های کشور , نسخه هايی از اين کتاب ديده می شود ؛ از جمله در کتابخانه آية الله مرعشی . حدود دوازده سال پيش با پيشنهاد جناب آقای بجنوردی , رياست محترم مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی مأموريت پيدا کردم که از کتابخانه ابراهيميه کرمان متعلق به شيخيان فهرستی تهيه کنم و امکان انتقال عکسی از نسخه های آن کتابخانه را به تهران فراهم نمايم . در طی سه سفر به کرمان از اين کتابخانه که حدود دو هزار نسخه خطی داشت سياهه ای تهيه کردم ( اين فهرست کوتاه تاکنون منتشر نشده و نيازی هم به انتشار آن نيست , چرا که فهرست توصيفی اين کتابخانه توسط استاد منزوی در سالهای اخير منتشر شد ) و در ضمن موفق شدم به بررسی دقيقتر برخی از نسخه های با اهميت اين کتابخانه بپردازم . حاصل اين سه سفر اين بود که موافقت آقای ابراهيمی را برای تهيه عکس از نسخه های آن کتابخانه به دست آوردم که در طی دو سال بعد عکس اين نسخه ها به مرکز انتقال يافت . از آن ميان با لطف آقای ابراهيمی از شماری از کتابهای آن مجموعه برای دوست محترم آقای حسين درگاهی عکسی به سفارش ايشان تهيه کردم . در ميان آنها مجموعه ای از کتابهای سيد عبدالله شبر و از همه مهمتر مجموعه کتاب جامع المعارف والاحکام وی بود که در آن کتابخانه دو دوره از آن موجود است , يکی که شايد دو سه جلدی نقص دارد , نسخه اصل خط آن مرحوم است و ديگری نسخه ای بر اساس آن . بعد از آن مکرر از آقای درگاهی خواسته ام که مقدمات چاپ اين کتاب را فراهم کند و ايشان نيز زمانی قصد اين کار را داشتند . بهر حال هم اينک عکسی از اين دو نسخه خدمت ايشان موجود است , علاوه بر عکسی که در مرکز دائرة المعارف هست و فکر می کنم با پيشنهاد اينجانب نسخه ای هم پيش آقای قاضی عسکر باشد . برای من البته پرسش برانگيز بود که چرا بايد کتاب شبر در کتابخانه شيخيان کرمان باشد , از همين رو اين پرسش را با آقای ابراهيمی در ميان گذاشتم و ايشان نيز توضيحات جالبی در رابطه با ارتباط سيد عبدالله شبر با شيخيه در عراق داد و اينکه چگونه اين ارتباط موجب انتقال اين کتابها و شماری ديگر از کتابهای آن مرحوم و حتی نسخه هايی از کتابهای ديگران به خط ايشان به أوساط شيخی و از آنجا به کتابخانه شيخيان کرمان را فراهم کرده است . به هر حال اين نسخه که به خط خود سيد عبدالله شبر است از ذخائر آن کتابخانه است و اينک اگر صاحب همتی دستی بالا بزند می توان اميدوار بود که اين کتاب که حاوی احاديث امامان عليهم السلام است در آينده نزديکی به چاپ برسد . احتمالا اگر کتاب منتشر شود در حدود ۴۰ تا ۵۰ جلدی به قطع کتابهای معمولی خواهد شد .
دوشنبه ۳ ارديبهشت ۱۳۸۶ ساعت ۱۸:۲۲
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت