دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۳۴۷٫۸۵۸ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۷۹ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۱۱۲
بازدید از این یادداشت : ۱٫۲۷۷

پر بازدیدترین یادداشت ها :
يکی از مهمترين کتابهای فقه زيدی که حاوی بيشتر ابواب فقه است و طبعا شامل نقل احاديث و ادله فقهی زيدی و از جمله احاديث امامان اهل بيت عليهم السلام است , موسوعه بزرگ الانتصار تأليف امام المؤيد بالله يحيی بن حمزه است که از امامان و دانشمندان بسيار برجسته زيدی در قرن هشتم قمری است .
اين کتاب به ويژه به دليل متأخر بودن مؤلف آن در حقيقت نتيجه تمامی آثار فقهی علمای زيدی متقدم و از جمله فقيهان زيدی ايرانی است که متأسفانه آثار آنان هنوز به چاپ نرسيده است . نقل فتاوی فقيهان مذاهب مختلف و حتی فتاوی امامی و نيز سنی از امتيازات اين کتاب بزرگ فقهی است . البته کتاب بر اساس فقه هادوی نوشته شده ولی متضمن تحولات مهمی است که فقه هادوی در گذار از فقه قاسمی نخستين به دوره های بعد تجربه کرده است . در اين ميان اهميت ابوالعباس حسنی و براداران هارونی در تحرير فقه هادوی و تخريج فروع و تحصيل مذهب فقهی زيدی از اهميت قابل توجهی برخوردار است و می دانيم که اين سه تن در حقيقت سه عالم برجسته ايرانی بوده اند که در تحولات مذهب زيدی سهم قابل توجهی دارند . در اين ميان المؤيد بالله ابوالحسين هارونی خود در فقه صاحب اجتهادات نوينی بوده که آن را از فقه هادوی فقيهان يمنی متمايز می ساخته است و البته اين مذهب به نام او با عنوان فقه مؤيدی در ايران شناخته می شده است . با اين وصف فقيهان يمنی در سده های بعد با فقه وی از طريق آثارش و آثار فقهی شاگردان و تابعان وی آشنايی يافتند و در کتابهای خود به اجتهادات و تخريجات و ترجيحات فقهی او استناد و اشاره می کنند . کتاب الانتصار البته به فقه ناصری هم توجه دارد , گرچه در يمن هواداری نداشت , اما به هرحال آنان از طريق کتابهای فقيهان زيدی ناصری گيل و ديلم با آرای ناصر اطروش آشنا شدند و در کتابهای فقهی خود کم و بيش به آن توجه نشان می دادند . داستان فقه زيدی را در تحقيقی مفصلا دنبال کرده ام و اينجا حتی خلاصه ای از آن را نمی توان بازگو کرد ؛ اما آنچه در اينجا مد نظر نويسنده اين سطور است , توجه دادن به اهميت موسوعه بزرگ الانتصار برای فقه امامی است که هم به دليل اشتمال بر احاديث امامان و هم به دليل کمکی که اين کتاب برای آشنايي با فقه کوفه و اوساط فقه شيعی کهن می کند و هم به دليل بحث در ابوابی که عمدتا در فقه شيعه کمتر درباره آن سخن می رود , بهره وری از آن در تحقيقات فقهی امامی اهميت دارد .
الإنتصار کتابی به معنای واقعی بزرگ و جامع در فقه است که تنها می توان آن را با کتابهای بزرگ علامه حلی , معاصر يحيی بن حمزه که اتفاقا از جهاتی با هم شباهتهايی دارند و يا با برخی موسوعه های بزرگ فقهی متأخر شيعه مانند جواهر و يا امثال آن مقايسه کرد . اين کتاب هنوز به طور کامل به چاپ نرسيده و گروهی از محققان بر روی آن هم اينک کار می کنند . اما از آن نسخه های خطی کهن بسياری موجود است و از شماری از آنها نسخه های عکسی در مجموعه طاووس يمانی ؛ و نيز در مجموعه نسخه های عکسی کتابخانه آية الله مرعشی و در دايرة المعارف بزرگ اسلامی موجود است. می توان از آنها تا پيش از چاپ کامل اين کتاب بهره گرفت . در اين کتاب فوائد اصولی و کلامی و تفسيری کم نيست و بی ترديد آشنايي با آن برای همه محققان رشته فقه و اصول ضروری است . نمی دانم اگر همه کتاب به چاپ برسد , چند جلد می شود ولی محتملا بالغ بر بيست جلد خواهد شد .
چهارشنبه ۸ فروردين ۱۳۸۶ ساعت ۱۵:۰۱
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت