دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۲۷۲٫۹۱۱ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۳۰۴ نفر
تعداد یادداشت ها : ۹۷۹
بازدید از این یادداشت : ۷۹

پر بازدیدترین یادداشت ها :
تعدادی دیگر از نسخه هایی که در کتابخانه دولتی وین و از مجموعه گلازر دیده ام
۱- ش ۲۴۰: الکلام في الإجماع. مسئلة. أکثر المتکلمين وجل الفقهاء والصحابة والتابعون قالوا الإجماع حجة و؟ فيه واجب وإنما خالف فيه النظّام ... نسخه به نام بداية الهداية دون مجرد الرواية في دراية النهاية از غزالي ثبت شده به دليل وجود تنها يک برگ آن در آغاز نسخه در حالی که کتاب اصول فقه زيدی است محتملاً همان الفائق الحسن بن محمد الرصّاص است. در آن از ابو الحسين بصري مطلب زياد نقل می شود. و نيز : وهو اختيار سيدنا شمس الدين. و همچنین: وذکر الشيخ أبو الحسين في کتاب المعتمد

۲- ش ۱۰۹: الجزء الثاني من جزئين من کتاب الأحکام في الحلال والحرام ممّا ولي تأليفه الإمام الهادي إلی الحقّ يحيی بن الحسين بن القاسم بن ابراهيم بن اسمعيل بن ابرهيم بن الحسن بن الحسن بن علي بن أبي طالب علی جميعهم السلام ترتيب أبي الحسن علي بن الحسن بن أحمد بن أبي فريضة (كذا) رحمة اله عليه.
نسخ للشيخ السيد ... وفقه الله لما يرضيه وفهمه جميع معانيه... نام مالک خط خورده و نيز تملکهای ديگر هم ديده می شود.
۲۰۳ الف: تمّ کتاب الأحکام / ۲۰۳ ب والحمد لله ذي المنّ والإنعام وصلی الله علی محمد خير الأنام وعلی آله الطيبين الکرام. في رمضان من شهور سنة ثلث وسبعين وخمسمائة بهجرة وقش حرسها الله بأوليائه المتقين وعباده الصالحين بخطّ من يرجو مغفرة الله تعالی له ولوالديه ولجميع المؤمنين والمؤمنات ولمن قال آمين.

۳- ش ۱۰۸: همان نسخه کهنسال احکام هادي الی الحق. در آن اجازه ها و مطالب بسيار مهم در آغاز و انجام است؛ كه وقتی ديگر بدان خواهم پرداخت.

۴- ش ۱۷۰: شرح الأربعون الحديث النووية. نيز الدرر البهية بورود الأحاديث النبوية في فضائل الشيعة العلية والموالي الزکية از عبد الله بن سعيد العلوي الفاطمي. نسخه متأخر. بسيار مهم شامل اسانيد کتاب شمس الأخبار و نيز شرح حال عده ای از زيديه. نسخه مهمی است.

۵- ش ۱۴: مجموعه تاريخ ائمه زیدی که در آغاز آن متن کامل الافاده هاروني را گذاشته و بعد رفته سراغ ائمه بعدی هر کدام را نام برده و شرح احوال و ی را آورده . اين چه کتابی است نمی دانم اما تا تاريخ ۱۱۸۴ ق را آورده. در آغاز مجموعه هم مطالب مفيدی درباره فقه زيدی و منابع آن ديده می شود. در مجموع ۱۵۸ برگ است. نسخه مفيدی است.

۶- ش ۱۰۲: کتاب السمط الثمين في مناقب أمّهات المؤمنين تأليف الفقيه الفاضل العلامة الصدر القدوة المحبّ محبّ الدين أبي محمد أحمد بن عبد الله الطبري أنار الله ببقائه المجالس کما عمّر به المدارس.
در همين برگ: أجاز لي القاضي المعظّم حسن بن المفضل (؟) کتاب السمط الثمين ل (؟) محمد بن أمير المؤمنين علي بن محمد بن علي عفي الله عنه.
به خطی ديگر: قد أجزت للفقيه الفاضل العالم شهاب الدين أحمد بن محمد الخولاني أن يروي عنّي جميع کتاب السمط وأنا أرويه بطريق الإجازة عن مشائخ عدة منهم ولد ولد المصنّف المذکور ومنهم شيخنا رحمه الله تعالی وغيرهما عمّن روی عن المصنّف الفقيه محبّ الدين وکذلک أجزت للفقيه شهاب الدين جميع ما يجوز لي روايته بطريق القراءة أو المناولة أو الإجازة أو غيرها في (فوق السطر: و) جميع مصنّفات أئمتنا أو غيرها إذا وجد لي (کذا) فيه أحد الوجوه المجيزة للرواية عنّي علی الشرط المعتبر عند أهل هذا الشأن وسألت الفقيه المذکور أن يشرکني في أدعيته المستجابة إن شاء الله تعالی کتبه العبد الفقير إلی رحمة اللطيف الخبير أبو القاسم بن محمد بن حسين اليمني نزيل الحرم المفضل السني (؟) تجاوز الله عن هفواته ويکرم عليه بنعيم حياته والمجاز له وجميع المسلمين آمين. و صلی الله علی سيدنا محمد وآله الطيبين وسلّم.
در همين برگ تملک محمد بن أمير المؤمنين المهدي لدين الله علي بن محمد بن علي تولاه الله برحمته..
در برگ ۶۲ ب تمام می شود: وافق الفراغ من تمامه ضحوة نهار السبت الثامن من شهر ذي القعدة سنة ثمان وأربعين وسبعمائة بالحرم الشريف تجاه الکعبة المشرفة زادها الله تشريفاً وتعظيماً علامة أضعف عبيد الله وأحوجهم إلی لطفه أحمد بن محمد بن أحمد بن علي بن يحيی الخولاني غفر الله له ولوالد (کذا) ولجميع المسلمين آمين آمين.
در حاشيه به خط ديگر: بلغ قصاصة ومقابلة علی نسخة قوبلت علی نسخة الفقيه علي بن جهم المؤذن مؤذن الحرم الشريف يوم الجمعة دواخل سبعة أيام من شهر محرم الذي هو من شهور سنة تسع وأربعين وسبعمائة بمدينة صنعاء
برگ ۶۳ الف: کتاب مشارق الأنوار في حديث النبي المختار تصنيف الشيخ العالم المحقق حسن بن محمد الحسن الحسن الصغاني رحمه الله وجعل الجنة مثويه.
الله حسبي وکفی ؟
سمعت من لسان القاضي الأوحد الأکرم ؟ حسن بن المفضل (؟) جميع کتاب مشارق الأنوار في حديث النبي المختار صلی الله عليه وآله وهو يرويه عن شيخه عن مشايخه إلی المصنّف العلامة بن الحسن (کذا) بن محمد الصغاني نور الله مضجعه وأذن لي روايته علی ما سمعته ولا شرط الا ما شرط العلماء بالسنة النبوية وفقنا الله بخير الدنيا والآخرة وکتب محمد بن أمير المؤمنين المهدي لدين الله علي بن محمد بن علي تجاوز الله عنه. کذلک سمعه الفقيه العالم الصدر ؟ (احتمالاً شمس الدين باشدمانند بالا) حسن بن أحمد بن داود علی هذا النحو المذکور کان ذلک في مواقف آخرها صبح يوم الجمعة من شهر ربيع الآخر من سنة ۶ و ۶ سنة وکتب محمد بن أمير المؤمنين (به صورت توقیع)
کان ذلک کما ذکره مولانا صلاح الدنيا والدين محمد بن أمير المؤمنين وکتب ؟ حسن بن الفضل حامداً لله ومصلياً علی رسوله.
۱۷۳ الف: وافق الفراغ بعون الله وحسن توفيقه يوم الربوع التاسع والعشرين من الشهر المبارک المعظّم رمضان سنة ثمان وأربعين وسبعمائة في الحرم الشريف تجاه الکعبة المشرفة زاد الله تشريفاً وتکريماً
با خطی ديگر: سمع عني وعليّ الفقيه الفاضل العالم شهاب الدين أحمد بن محمد الخولاني جميع کتاب المشارق بالحرم الشريف وأذنت له أن يرويه عنّي وأنا أرويه بطريقين أحدهما بطريق القراءة عن شيخنا جمال الدين الخضر بن حسن العراقي جزاه الله عنّا أحسن الجزاء عن الشيخ نظام الدين أبي الثناء محمود بن عمر الهروي عن مصنّف الکتاب الشيخ الإمام أبي الفضائل الحسين (کذا) بن محمد بن الحسن الصغاني أحسن الله مکافاته والطريق الثانية طريق الإجازة عن مشائخ عدة عن المصنّف والنسخة التي قوبلت هذه عليها قوبلت علی نسخة المصنّف وقرئت عليه ثمّ قد أجزت للفقيه المذکور جميع ما صحّ لي بطريق الاسماع أو المناولة أو الإجازة أو غيرها أن يرويه عنّي علی الشرط المعتبر عند أهل ذلک الفنّ وسألته أن لا ينساني في أوقات المناجاة عن الأدعية المستجابات کتب أفقر عبيد الله إلی عفوه وکرمه أبو القاسم محمد بن حسين الشقيف عفا الله عنه وعن والديه وعن جميع المسلمين وصلّی الله علی سيدنا محمد وآله الطيبين وسلّم.
در حاشيه برگ: بلغ سماعاً بمنّ الله وعونه يوم السبت السابع عشر من شوّال سنة ثمان وأربعين وسبع مائة (ظاهراً)
در برگ ۱۷۴ ب: حسبي الله وحده وکفی فنعم الوکيل
وجد في بعض الکتب تعليق بخطّ الشيخ السيد عمران بن الحسن بن ناصر. قال وجدت بخطّ سيدنا القاضي شمس الدين جعفر بن أحمد مما کتبه ببلاد الري بمدينة الفريتاج (؟) الألفاط التي يستخرجها .... (درباره این نسخه و الشقیف جای دیگری صحبت کرده ام به تفصیل. فقط اینجا به نقل اجازات اکتفا شد).

۷- ش ۱۱۴: نسخه امامت شرح الاصول ابو الحسين که برای‌آن مقاله ای قبلاً منتشر کرده ام. همراه با کتاب منصور بالله .

۸- شماره گلازر ۲۳۷
کتاب التجريد /
والحمد لله المبدیء المعيد /
تأليف الإمام المؤيد بالله أبي /
الحسين أحمد بن الحسين بن هرون/
الحسني أيده الله/
کتبه (؟) عبد الله بن الحسن (؟) بن رشيد بن شخيس (؟) بخط الع (؟) /
نفعه بما فيه وأعانه علی حفظه ؟/
در برگ ۲۰۸ الف
تمّ الکتاب بمنّ الله الواحد الوهاب
فرع من کتابته يوم السبت لتسعة أيام خلون من شهر ربيع الآخر من شهور سنة خمسين وخمسمائة سنة
بخط من يرجو من الله المغفرة له ولوالديه ولجماعة المؤمنين والمؤمنات عبد الله بن أسعد بن عبد الله بن لميس (؟) بن علي العنسي وصلی الله علی سيدنا محمد النبي وآله وصلواته
.. صحح وقوبل هذا الکتاب من أوله إلی آخره ..؟
تجرید ابو الحسین هارونی است در فقه هادی که به چاپ هم رسیده.

۹- نسخه ۱۰۵. نسخه کهنه سال نهج البلاغة که چند برگ آغازين آن نو نويس شده است. کامل است اما تاريخ و گواهی کاتب ندارد. از کهنه ترين نسخه های يمنی و زيدی نهج البلاغة است.
شنبه ۱۶ بهمن ۱۳۹۵ ساعت ۹:۰۰
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت