دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۳۶۰٫۲۴۴ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۲۸ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۱۴۷
بازدید از این یادداشت : ۱۷۳

پر بازدیدترین یادداشت ها :
یکی از ارزشمندترین آثار تراجم نگاری در تمدن اسلامی کتاب تلخیص مجمع الآداب ابن الفوطی است که اثری بوده است بی همتا از نویسنده ای آگاه در دوره ای سرنوشت ساز در تاریخ تمدن اسلامی (بعد از حمله مغولان). متأسفانه از این کتاب عظیم تنها چند بخش کوچک باقی مانده است. ابن الفوطی برای تألیف کتاب خود منابعی در اختیار داشته است که امروزه متأسفانه از میان رفته اند و بنابراین به هیچ نحو نمی توان آن اطلاعات را بازیابی کرد. او به شکل نظام مندی در کتاب از این منابع بهره گرفته و از همان مقدار که به دست ما رسیده معلوم می شود که بخشهای دیگر حاوی چه اطلاعات ارزشمندی از آن منابع همینک مفقود بوده است. اما خوشبختانه راهی برای تکمیل و استدراک بر کتاب وجود دارد. یکی از منابع مهم و اصلی ابن الفوطی در طول کتاب تلخیص مجمع الآداب در واقع متن اجازات و سماعات و بلاغها و گواهینامه هایی است که بر روی نسخه های خطی در بغداد و مراغه و جاهای دیگر دیده بوده است و آنها را در کتاب بی همتای خود نقل کرده است. در متن طباق ها و سندهای روایتی کتابها و همچنین گواهی های بلاغی و سماعی معمولاً اشاره می رود به القاب راویان و کاتبان طباق و یا سماع ها و نسخه ها. ابن الفوطی بر اساس همین القاب نام بسیاری را در کتاب خود فراهم کرده و اطلاعاتی که در طی این دست متون و اسناد بوده را و لو اندک، همانطور که رسم این دست اسناد است در کتابش آورده است. در این دست اسناد عموماً اشاره به لقب، نام و نسب و محل سماع و روایت و همچنین کتاب محل بحث و سماع و درس می رود. بنابراین ابن الفوطی که در بسیاری موارد اطلاعی فراتر از اینها از اشخاص یاد شده در این نوع اسناد در اختیار نداشته با هوشمندی از آنها بهره گرفته و بدین وسیله بخش عظیمی از تاریخ فرهنگی ما را به آیندگان منتقل کرده است. این شیوه ابن الفوطی کاملاً برای کسانی که با کتاب عظیم او آشنایند و همچون نویسنده این سطور دلبسته این اثر عظمیند کاملاً هویداست. بعدها البته کسانی مانند میرزا عبدالله افندی معروف به اصفهانی از این شیوه بهره گرفتند و کتاب ریاض العلما ، در واقع بخشی مهم از آن بدین ترتیب سامان گرفته است.
امروزه ما هزاران نسخه خطی در اختیار داریم که همراه است با هزاران نمونه از این دست سماعات و بلاغ ها. وظیفه ماست که این دست نسخه ها را شناسایی کنیم و این دست اطلاعات را از آنها استخراج کنیم و بسان کتاب تلخیص از آنها کتابهای تراجمی تازه در استدراک کتاب تلخیص فراهم نماییم. در همین کتابخانه ظاهریه صدها و بل بالغ بر چند هزار نسخه همین وضعیت را دارد. در بسیاری از کتابخانه های ترکیه که من دیده ام همین وضع دیده می شود. در کتابخانه های اروپایی و در آمریکا هم به شرح ایضاً. من خود تاکنون توفیق این را داشته ام که برخی از این نسخه ها را از نزدیک ببینم و اطلاعات آنها را استخراج کنم. اما این کاری است که می بایست مؤسسه ای متصدی آن شود، به ویژه همینک که بسیاری از این نسخه ها آنلاین دستیابند.
من در درس نسخه شناسی که امسال در دانشگاه پرینستون، دپارتمان خاور نزدیک برای دانشجویان دکتری عرضه می کنم این دست نسخه ها را مبنای تدریس قرار داده ام و مبانی و روشهای بازخوانی این دست متون را مورد بحث قرار می دهم، ولله الحمد اولاً وآخراً.
يكشنبه ۱ آذر ۱۳۹۴ ساعت ۸:۴۶
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت