دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۳۷۶٫۳۷۰ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۲۵۱ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۱۸۶
بازدید از این یادداشت : ۱٫۱۰۴

پر بازدیدترین یادداشت ها :


در ميان نسخه های کتاب السفينة الجامعة تأليف حاکم جشمي، دانشمند معتزلی خراسان در نيمه دوم سده پنجم قمری نسخه ای است که از روی نسخه ای کتابت شده که برای خزانه يکی از فرمانروايان اسماعيلی مذهب صليحي در يمن کتابت شده بوده است؛ کتابخانه المکرّم احمد بن علي الصليحي. از اين نسخه خاص که ظاهرا کامل بوده تنها جزء پنجم آن گويا باقی مانده است (برای آشنايی با کتاب حاکم جشمي، نک: مقاله من درباره اين کتاب در کتاب ماه دين و نيز در همين سايت). اينکه نسخه اين کتاب معتزلی برای خزانه و کتابخانه شخصی فرمانروايی اسماعيلی مذهب کتابت شده بوده، خود حائز اهميت و جالب توجه است. نکته ای که می ماند اين است که در برگ آغازين اين نسخه در برگه معرفی کتاب از نويسنده آن با تعبير "ترضيه" ياد شده که بدين معناست که حاکم جشمي در زمان حيات احمد بن علي الصبيحي درگذشته بوده است. اين در حالی است که الصليحي بنابر قول عيون الأخبار داعي ادريس، در سال ۴۷۷ ق درگذشته و می دانيم که جشمي تا سال ۴۹۴ ق زنده بوده است. آنچه در اين برگه آغازين نقل شده گويا بی کم وکاست رونوشتی است از آنچه در نسخه مادر يعنی نسخه ای که برای خزانه صليحي کتابت شده بوده آمده بوده است. اگر چنين فرضی درست باشد، محتملا کاتب نسخه مادر از زنده بودن نويسنده کتاب در زمان استنساخ نسخه خود اطلاع نداشته است. نسخه کنونی تاريخ ۶۷۲ ق را دارد.
در اينجا عين برگ آغازين نسخه ياد شده را نقل می کنيم:
"الجزء الخامس من ثمانية أجزاء من السفينة الجامعة لأنواع العلوم تصنيف الإمام الحاکم شيخ الإسلام أبي سعد المحسّن بن محمّد بن کرّامة (با تشديد)الجُشمي (به ضمّ جيم) البيهقي رضي الله عنه
نسخ لخزانة السلطان الأجل السيد الأکمل رفيع القدر والمحلّ شمس الدين سليل الملوک أحمد بن علي الصليحي تولّاه الله بعصمته في الدارين ووفّقه لحسن الخاتمة إنّه علی ما يشاء قدير"
بر روی برگ آعازين گواهی تملکی هم ديده می شود از سال ۷۰۹ ق.
برگه گواهی کاتب نسخه حاضر در پايان چنين است:
" تمّ الجزء الخامس من ثمانية أجزاء من السفينة بعون الله ومنّه في ضحوة يوم الخميس الثالث والعشرين من شهر ذي القعدة سنة اثنتين وسبعين وستمائة. وصلّی الله علی محمد وآله وسلّم"
به هر حال اين گواهی در مورد وجود چنين نسخه ای در کتابخانه المکرم الصليحي از معدود گواهی هايی است که نشان می دهد نسخه های معتزليان خراسان و ري بسيار زودتر از دوران المتوکل احمد بن سليمان ( نيمه اول سده ششم قمری) به يمن رسيده بوده است.
هنوز اين کتاب جشمي که از آن نسخه های کهنه و کامل متعددی در اختيار است به چاپ نرسيده است.

دوشنبه ۳ بهمن ۱۳۹۰ ساعت ۱۳:۴۵
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت