دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۳۸۴٫۰۰۳ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۱۳۳ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۱۸۶
بازدید از این یادداشت : ۱٫۱۲۰

پر بازدیدترین یادداشت ها :
برخی ديگر از نسخه هايی که در استانبول ديده ام را اينجا نام می برم:
۱- شهيد علي پاشا، ش ۲۸۲۲: جزء فيه الکلام علی القائلين بأنّ التلاوة هي المتلوّ والقراءة هي المقروء تصنيف الفقيه ابو الحجاج السرقسطي رحمه الله. رديه ای است اشعری در رد عقيده حنبليان و اصحاب حديث. نسخه پر از اجازات و سماعات است.
۲- مجموعه ای در شهيد علی پاشا، ش ۲۷۶۳:
در برگ ۵۷ الف آن: جزء فيه امتحان السني من البدعي وهي اثنان وسبعون مسئلة بالدلائل الواضحة من الکتاب والسنة املاء الشيخ أبي الفرج عبد الواحد بن محمد الشيرازي رحمة الله عليه. تا برگ ۶۹ ب ادامه دارد. رساله جالبی است در تمايزات حنبليان با ديگر فرق و مذاهب کلامی و مذهبی و برای نشان دادن تمايزات ميان "اهل سنت " و "جماعت" با "اهل بدعت".
بعد از آن در ۷۰ الف: مسائل الامتحان لأبي الفرج عبد الواحد بن محمد الشيرازي بغير الأدلة في أصول السنة. أملاه عليّ الشيخ الامام شيخ الاسلام علي بن أحمد بن يوسف القرشي قدس الله روحه ونور ضريحه. تا ۷۵ ب ادامه دارد.
نويسنده دو رساله عالم معروف حنبلی است.
در اين مجموعه باز رساله ديگری هست که جلب توجه می کند؛ در برگ ۱۵۲ الف: هذه مناظرة جعفر بن محمد (بن علي بن الحسين بن علي بن أبي طالب) الصادق رضي الله عنه مع الرافضي
تصنيف الشيخ الإمام أبي القاسم عبد الرحمان بن محمد الأنصاري البخاري قدس الله روحه. رواها الفقيه أبو القاسم عبد الرحمان بن محمد بن محمد بن سعيد الأنصاري البخاري قراءة عليه بمکة حرسها الله تعالی رواية الشيخ الإمام الأجل الأوحد العالم أقضی القضاة مجد الدين أبي الفتح مسعود بن الحسين بن سهل بن علي بن بندار اليزدي بحقّ روايته عن الشيخ أبي نصر عبد الرحمان بن القاسم بن أبي الفضل بحقّ روايته عن القاضي أبي الحسن سعد بن علي بن بندار رحمه الله عن المصنّف رضي الله عنه
در ۱۵۲ ب: رساله چنين آغاز می شود: بسم الله الرحمان الرحيم ربّ أعن. حدثنا الشيخ الفقيه أبو القاسم عبد الرحمان بن محمد بن محمد بن سعيد الأنصاري البخاري قراءة عليه بمکة حرسها الله تعالی في سنة خمس وثلاثين وأربع مائة قال أخبرنا أبو محمد عبد الله بن مسافر بسنجار قال نا أبو بکر خلف بن عمر بن خلف الهمذاني قال حدثنا أبو الحسن أحمد بن محمد بن اورمه (؟) قال حدثنا أبو الحسين بن علي الطنافسي قال حدثنا خلف بن محمد القطواني قال حدثني علي بن صالح قال جاء رجل من الرافضة إلی جعفر بن محمد الصادق کرم الله وجهه ...
رساله در ۱۵۶ ب پايان می گيرد. از اين دست رساله ها مکرر در کتابخانه ها هست؛ رساله هايی است در رد بر شيعيان و خاصه شيعيان امامی بر زبان امامان شيعی و از همه شايعتر امام صادق که سنيان لابد به قصد قربت می ساخته اند برای به کار گيری در مباحث جدلی و مذهبی.
مجموعه کتابت يوسف بن محمد بن يوسف الهکاري در رجب سال ۶۶۹ ق.
۳- کتاب المختار من مختصر تاريخ بغداد، اختيار أبي علی يحيی بن عيسی بن جزلة الحکيم البغدادي رحمه الله. در رئيس الکتّاب، ش ۶۹۲. نويسنده دانشمند معروفی است اما کتاب مطلب تازه ندارد.
۴- کتاب المباحث والشکوک از شرف الدين المسعودي در حميديه، ش ۱۴۵۲.
در آغاز آن در برگ ۱۰۹ ب می نويسد: " يقول الشيخ الإمام الأجلّ الکبير شرف الملة والدين رکن الإسلام والمسلمين استاذ العلماء مقتدی الفريقين حجة الحقّ محمد بن مسعود المسعودي تغمده الله بغفرانه هذه شکوک وشبهة عرضت لي في بعض المواضع من کتاب الإشارات وما أنا من حلها يائس فإن لله في أيام دهرکم نفحات فحررتها تقييداً للأوابد وأضفت إليها ما تقرر عندي وانتهی إليه بحثي في بعض المسائل وأسأل الله تعالی أن ينور البصيرة بالهداية إلی الحقّ وأن يجنبنا الباطل والضلال فلقد کان في دعائه ...."
نويسنده دانشمند و فيلسوف معروفی است و اين کتاب او را دوست و همکارم أيمن شحادة بر اساس چند نسخه در دست تصحيح و انتشار دارد (مقاله او در مجله تاريخ علم و فلسفه کمبريج درباره "از غزالی تا فخر رازي" ديده شود)؛ رساله ای است در شکوک و اعتراضاتی چند بر اشارات شيخ الرئيس و نيازمند بررسی و دقت در مباحث آن. در تهران هم عکس نسخه ديگر و کهنه ای از اين کتاب که در شيراز هست را اخيرا به صورت چاپ عکسی منتشر کرده اند. فخر رازي رساله ای بسيار با اهميت و ارزشمند در محاکمات و نقد و جواب آن دارد که خواجه در شرح الاشارات (۲/۷۱، ۳۰۳) از آن نام برده و از اين يکی هم دو نسخه ای هر دو ناقص تاکنون شناسايی شده که يکی از آنها که کاملتر است و کهنه سال در کتابخانه مجلس نگهداری می شود. دوست دانشمندمان آقای رحيمی ريسه به من ابراز داشتند که قصد انتشار اين رساله ارزشمند فخر رازي را دارند (برای کتاب مسعودي، نيز نک: حدوث العالم غيلاني، ص ۱۱۱؛ برای رساله ای فارسی و فلسفی از او که تاکنون متشر نشده و نا شناخته مانده، نک: فهرست کتابخانه آية الله گلپايگانی، ۳/۱۲۷ تا ۱۲۸؛ نيز نک: آنچه من در مقدمه مفصل تصحيح جديد کتاب حدوث العالم غيلاني درباره مسعودي و مناسباتش با فخر رازي نوشته ام).
در همين مجموعه رساله کوتاهی است به فارسی در مسائل احکام نجومی و گويا متخذ از يکی از کتابهای ابن فندق بيهقي و نه چيزی مستقل؛ با اين عنوان: فوائد ذخائر الحکمة تصنيف الإمام أبي الحسن بن أبي القاسم البيهقي الملقب بفريد خراسان. احتمال اينکه رساله برگرفته از کتابی ديگر از بيهقي باشد را آقای رحيمی ريسه به حقير تذکر دادند.
پنجشنبه ۲۳ تير ۱۳۹۰ ساعت ۲:۰۷
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت