دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۳۰۸٫۹۰۰ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۱۸۷ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۰۴۹
بازدید از این یادداشت : ۱٫۹۵۲

پر بازدیدترین یادداشت ها :
در ماه اکتبر امسال مورخ، اديب و نويسنده برجسته يمنی قاضي اسماعيل بن علي الأکوع در سن ۸۷ سالگی چشم از جهان فرو بست. نويسنده اين سطور از پانزده سال پيش به اين طرف همواره کتابها و مقالات او را درباره جغرافيا و تاريخ اجتماعی/ سياسی و فرهنگی يمن دنبال می کند و تا اندازه ای با مشی فکری او آشناست. يک بار نيز به مساعدت انستيتوی تحقيقات تاريخی فرانسه در صنعاء اين توفيق را داشتم که با او ملاقاتی داشته باشم و چند ساعتی در خدمت آن مرحوم با نقطه نظرات وی از نزديک آشنا شوم. نخستين تحقيقی که از او ديدم و مطالعه کردم کتابی از او بود به نام المدارس الاسلامية في اليمن. بعد از آن هم مقاله ای از وی درباره نشوان حميري، دانشمندی با اصول و سرچشمه های زيدی يمن در سده ششم را مطالعه کردم که بعدا با تکميلاتی صورت کتاب به خود گرفت. قاضي أکوع سالها در مقام مسئول اداره مخطوطات يمن فعاليت می کرد و خدمات گرانبهايی در گردآوری نسخه های خطی يمن و معرفی و نشر آنها ارائه داد. وی و برادر بزرگترش محمد بن علي الأکوع هر دو پدران نسل جديد مورخان يمن به شمار می آيند و کتابهای متعددی درباره ادب، تاريخ و جغرافيای اين سرزمين منتشر کرده اند. مشی وی در پژوهش تاريخ فرهنگی يمن و نقش زيديه از همان مقاله وی درباره نشوان الحميري کاملا روشن است. وی بعدها در کتاب چند جلدی و مهم هجر العلم ومعاقله في اليمن همان مشی را به تفصيل بيشتری پی گرفت. به دليل پيشينه سياسی و اجتماعی اش، قاضي اسماعيل نقطه نظر ويژه ای درباره زيديه و تحولات فکری آن مذهب در يمن داشت و بيشتر مشی نشوان حميري را می پسنديد تا مذهب زيدی سادات يمنی را و در راس همه المنصور بالله عبد الله بن حمزه. طبعا اين امر به تحولات سياسی و مذهبی يمن در دويست ساله اخير باز می گردد. الأکوع از همين نقطه نظر هم اهميت ويژه ای به الهمداني، مورخ سده سوم و اوائل سده چهارم و صاحب کتابهای الاکليل و صفة جزيرة العرب می داد و اين امر البته برای دانشمند مورخی همانند او که در صدد تاريخ نگاری هويت يمنی در دوران اسلامی بود، کاملا طبيعی می نمود و می کوشيد نوعی استقلال فرهنگی برای يمن در سده های ميانه در نظر گيرد و در اين ميان مباحث کهن قحطانی / عدنانی کاملا جای خود را پيدا می کرد. به هر حال رويکرد ويژه او به تاريخ فرهنگی و اجتماعی يمن موجب می شد که انتقاداتی ويژه به تاريخ امامت زيدی در يمن داشته باشد. از ديگر سو، وی متأثر از جريان سنتگرای زيدی يمن که برخاسته از مشی کسانی چون شوکاني، مقبلي و محمد بن اسماعيل الصنعاني بود و نسب به محمد بن ابراهيم الوزير صاحب کتاب العواصم والقواصم می برد بود و تفکری در چارچوب سلفی گری اجتهادی و متمايل به حديث گرايی سنی را به عنوان الگوی عقيدتی شايسته می دانست و تحت تأثير شوکانی نگرشی انتقادی و در عين حال توأم با تأثير پذيری از مذهب زيدی و به ويژه جنبه های تمدنی و فرهنگی اين مذهب را انعکاس می داد و طبعا به جنبه های کلامی و معتزلی زيديه چندان تمايلی نداشت. الأکوع در عين حال که به تاريخ زيديه در يمن و به ويژه در صنعاء و شهرهای زيدی نشين يمن توجه کافی مبذول می کرد، در عين حال به تاريخ فرهنگی شافعيان يمن و شهرهای اصالتا سنی يمن توجه نشان می داد و پاره ای از مطالعات او به اين موضوع اختصاص يافته بود. در اينجا فهرستی از آثار او را ارائه می دهيم:
أئمة العلم المجتهدون في اليمن
أعراف وتقاليد حكَّام اليمن في العصر الإسلامي
الإمام محمد بن إبراهيم الوزير وكتابه العواصم والقواصم
الأمثال اليمانية
تاريخ أعلام آل الأكوع
الدولة الرسولية في اليمن
الزيدية: نشأتها ومعتقداتها
سدود اليمن، أبرز مظاهر حضارتها القديمة
مخاليف اليمن
المدارس الإسلامية في اليمن
نشوان بن سعيد الحميري، والصِّراع الفكري والسياسي والمذهبي في عصره
هِجَر العلم ومعاقله في اليمن
البلدان اليمانية عند ياقوت
سه شنبه ۵ آذر ۱۳۸۷ ساعت ۱۵:۲۵
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت