دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۳۶۰٫۳۴۸ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۱۴۱ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۱۴۷
بازدید از این یادداشت : ۱٫۹۳۸

پر بازدیدترین یادداشت ها :
کتاب الطرائف في معرفة مذاهب الطوائف ابن طاووس که کتابی است ارزشمند با ماهيت مناظره ای و رديه نويسی بر عقايد اهل سنت در موضوعات کلامی و فقهی و به ويژه در مباحث امامت چنانکه می دانيم به صورت يک نوشته ای تدوين شده که در آن شخصی که مسلمان نبوده و از اهل ذمه بوده است، در پی حقيقت جويی دست آخر به حقانيت مذهب تشيع دست می يابد و در اين کتاب دلايل تغيير مذهب خود را بيان می کند. بنابراين نويسنده اين کتاب ظاهرا چنين است که ابن طاووس نيست بلکه شخصی است که تنها نامی مستعار دارد. با اين وصف کما اينکه می دانيم اين کتاب از ابن طاووس بوده و وی تنها از يک مدل جدلی و مناظره نويسی بهره برده تا از عقايد تشيع دفاع کند. گونه های مختلف اين مدل داستانی البته در تشيع سابقه دارد و از آن جمله بايد به رساله های حسنيه و يوحنا اشاره کرد که بنابر مشهور به ابوالفتوح رازي نسبت داده می شوند و در آن دو رساله داستانی ساختگی دستمايه بحثهای عقيدتی و جدلی شده اند. شايد هم دليل آن انتقادات سختی است که در کتاب الطرائف نسبت به اهل سنت ابراز شده و اگر ابن طاووس الطرائف را در مدت اقامت خود در بغداد در زمان خلفای عباسی نوشته باشد، شايد نيازمند به بکارگيری شيوه تقيه بوده است. در رساله کوچک الطرف هم ابن طاووس نام خود را پنهان کرده است. برادر ابن طاووس در عين العبرة نيز شيوه نام مستعار را برای نام نويسنده بکار بسته است. به هر حال در مورد اين کتاب کلبرگ در کتابخانه ابن طاووس توضيحات لازم را داده است (ص ۹۹ تا ۱۰۳). کتاب ابن طاووس همانطور که کلبرگ نيز اشاره می کند، موجبات خشم سنيان را حتی مدتها بعد در شام بر می انگيخت. جالب است بدانيم که زيديان يمن هم اين کتاب را می شناخته اند و از آن بهره می برده اند؛ گو اينکه واقعی نويسنده آن را نمی شناخته اند. دليل بهره وری از اين کتاب اين است که بيشتر مباحث اين کتاب جزء مشترکات مذاهب شيعی است. نام اين کتاب در ميان زيديه، نصرة الشيعة علی أهل المذاهب الشنيعة است و از آن نسخه های متعددی در کتابخانه های يمن يافت می شود که من دست کم دو نسخه از آنها را ديده ام.
در اينجا به معرفی کتابی می پردازم که در رد بر الطرائف از سوی يک عالم سنی نوشته شده است. نسخه اين کتاب در کتابخانه ملی پاريس در ضمن يک مجموعه به شماره عربی ۱۴۶۱ يافت می شود. اين مجموعه شامل دو رساله ضد رافضی است يکی همين کتابی که از آن ياد کردم و ديگری يک رساله ديگر.
۱- رساله اول موسوم است به المناظرة والمعارضة في رد الرافضة از شيخ عبد الله بن فارسی التازی المغربی. که تأليف ۱۶ ذيقعده ۱۰۰۹ق است.
۲- رساله دوم که ردی است بر الطرائف ابن طاووس موسوم است به النکت واللطائف في نقض کتاب الطرائف که تاريخ تأليف (شايد کتابت) آن اواخر ماه شعبان ۱۱۲۷ق بر روی نسخه آمده است. نام نويسنده معلوم نيست. نويسنده به خوبی مطلع است که کتاب تأليف ابن طاووس است (۵۰ الف). در برگ ۵۴ الف (و نيز ۷۶ الف) اشاره به کتاب مختلف علامه حلی می کند و می گويد که شيعيان کتاب مختلف الأئمة نوشته اند و اين نشان می دهد که امامان آنان هم از اختلاف مصون نبوده اند. وی در اينجا ميان امامان و فقيهان شيعه خلط کرده است. در برگ ۷۲ از کتاب الثاقب في المناقب ياد می کند. در برگ ۷۷ الف نيز بی شرمانه شيعيان را متهم به ربا و فسق و زنا می کند.
سه شنبه ۲۹ آبان ۱۳۸۶ ساعت ۲:۲۹
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت