آرشیو
دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون با عنوان Visiting Professor، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
برای ما بنویسید



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت

رضا عامری
۲ خرداد ۱۴۰۰
با سلام
جناب دکتر از آنجایی که احتمالاً دعوت مناظره با دکتر شبستری که کانال فرمودید، ره به جایی نبرد،خواهشمندم-ولومختصر- این مطلب را در کانال یا همین سایت مرقوم بفرمایید.
جواد فرامرزي
۱۱ ارديبهشت ۱۴۰۰
با سلام و احترام خدمت استاد ارجمند؛ درصورت امكان يادداشتهاي مربوط به كتاب سليم بن قيس هلالي را در سايت قرار دهيد. با تشكر از زحمات.
ندا رضوی زاده
۴ بهمن ۱۳۹۹
سلام و وقت بخیر آقای دکتر
پیرو پست امروزتان (99.11.5)، پایان نامه های تحصیلات تکمیلی سالهاست در سایت ایران داک ایندکس و آرشیو می شود. همه دانش آموختگان در مراحل اداری دانش آموختگی ملزم هستند متن کامل پایان نامه ومشخصات آن را در این سایت بارگذاری کنند.

ایام به کام
علی امرائی
۲۰ دي ۱۳۹۹
سلام و درود بر آقای دکتر حسن انصاری، از مدرسه عالی علوم انسانی روزگارنو مزاحم می شوم، درسگفتارهایی در حوزه علوم انسانی برگزار می کنیم، خواستیم با شما هم درسگفتاری به صورت آن لاین داشته باشیم. ممنون و متشکر
محمدحسین توکلی
۱۹ دي ۱۳۹۹
با عرض سلام،از استاد محترم تقاضا دارم در کنار تمامی آثار علمی که درباره جایگاه ائمه علیهم السلام نزد شیعیان ارائه نموده اند،بحثی نیز درباره مساله منزلت امامان نسبت به پیامبران و اعتقادات شیعیان در این باره مطرح بفرمایند و آنچه در این باره نظر خود اهل بیت علیهم السلام بوده است را بیان فرمایند.با تشکر و سپاس فراوان.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۶۸۸٫۹۵۳ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۳۷ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۶۸۶

پر بازدیدترین یادداشت ها :
استاد محمد مجتهد شبستری در اصلاحيه کوتاه خود که همين يکی دو روز پيش در کانال تلگرامی خود قرار دادند هسته اصلی يادداشت اولیه خود را اندکی تغيير دادند. ايشان در توضيح اين اصلاحيه فرموده اند: "ظاهراً طرز بیان اینجانب در متن پیشین نارسا بوده و موجب پاره‌ای از برداشت‌ها شده که منظور من نبوده است. صواب دیدم آن متن تصحیح شود تا ابهام‌ها برطرف گردد."همينک عبارت آن...
سه شنبه ۱۱ خرداد ۱۴۰۰ ساعت ۷:۱۱
خادمان نسخه های خطی و ميراث خطی ايران (1) از خادمان پر تلاش نسخه های خطی ايران اينجا لازم می دانم نخست از استاد سيد احمد اشکوری و فرزندان پر تلاش او ياد کنم که در طی چند دهه گذشته نه تنها به فهرست نویسی کتابخانه های عمومی اقدام کردند بلکه با همتی ستودنی کتابخانه ها و مجموعه های کوچک و بزرگ خصوصی را در شهرستان های مختلف شناسایی و در طی چند ده مجلد فهرست نویسی کردند....
شنبه ۸ خرداد ۱۴۰۰ ساعت ۱:۱۰
اگر منابع اسلامی حديثی را نقل می کنند برخلاف نظر دکتر سروش نشانه هيچ چيزی نيست. اين طبيعت نقلگرایی در تمدن اسلامی است. مگر اينکه يا فقها بدان استناد فقهی کنند و يا در کتاب های "سنت" و "عقيده" به آن روايت به عنوان "بندی" عقيدتی استناد شود. در غير اين دو صورت صرف نقل يک روايت نشانه باورمندی ناقلان نيست. بنابراين نمی توان از نقطه نظر پديدارشناسانه آن را بخشی از "مخيال"...
شنبه ۸ خرداد ۱۴۰۰ ساعت ۱:۰۸
گاهی ديده می شود برخی از نويسندگان و محققان و فضلای رشته علم حدیث و رجال در بحث های رجالی روی نوع تعابير مختلف و تفاوت عبارات و شيوه های کتاب رجال نجاشي بيش از آنچه لازمه طبيعت اين کتاب و امثال اين نوع کتاب هاست بها می دهند. مثلا در کجا نجاشي گفته "له کتاب النوادر" و يا کجا گفته "له نوادر". نمونه ديگر: کجا تنها يک سند به آثار يک راوی ارائه داده و کجا بيش از يک سند. کجا...
شنبه ۸ خرداد ۱۴۰۰ ساعت ۱:۰۷
معمولا رسم بر اين بوده که اگر شخصی کتابی را برای يک بزرگی، مثلا خليفه، سلطان، وزير و يا صاحب منصبی کشوری و يا لشکری می نوشت نام او را در متن مقدمه نمی گذاشت و از او با تعابيری مانند "المجلس العالی" و يا با تعابيری مانند آن استفاده می کرد (البته مقصود ما در اين يادداشت عمدتا ادبيات نوشتاری شش قرن نخستين است. بعدا اين رسوم تغييراتی کلی پيدا کرد). اگر شخصی که کتاب برای...
شنبه ۸ خرداد ۱۴۰۰ ساعت ۱:۰۶
حدود صد و پنجاه سال آغازين دوران اسلامی دوران جنگ ها و نزاع ها و انواع معارضه های سياسی و مذهبی و اعتقادی در ميان گروه های مختلف و ميان دولت خلافت و معارضان آن بود. خيلی از این اختلافات به موضوع امامت و خلافت و جانشینی پيامبر (ص) باز می گشت. اين را شهرستانی هم در مقدمه ملل و نحل خود متذکر شده. برخی از محققين جديد معتقدند از آنجا که اين دوران در عين حال دوران "تدوين"...
شنبه ۸ خرداد ۱۴۰۰ ساعت ۱:۰۵
متن ارزشمندی که امروز به نام کتاب بصائر الدرجات در اختيار داريم به نظر من تأليف محمد بن الحسن الصفّار نيست؛ بلکه متنی است که هسته اوليه آن، کتاب بصائر الدرجات تأليف سعد بن عبد الله اشعري است که بعدا محمد بن يحيی العطار بر اساس آن، کتاب "مستخرج"ی نوشته و سندهای خود را از طرق مختلف و در بسياری مواقع از طريق صفّار قمي نقل کرده. اين نقل ها از صفّار در يک بخش واقعا...
جمعه ۷ خرداد ۱۴۰۰ ساعت ۱۱:۴۵
يکی از ايرادات اصلی روشنفکری در ايران اين است که با نهاد دانشگاه کمتر نسبتی دارد. بيشتر روشنفکران ما يا تحصيلات آکادميک در رشته های مرتبط با زمينه فکری شان ندارند و يا اينکه مساهمتی قابل توجه در فضای آکادميک و نشر دانشگاهی به معنای واقعی آن ندارند. این یعنی فقدان و یا ضعف اندیشه انتقادی به شیوه های آکادمیک. روشنفکری دينی در اين ميان بيشتر گفتاری است تا نوشتاری....
جمعه ۷ خرداد ۱۴۰۰ ساعت ۱۱:۳۳
در کافي روايت اول در باب مرتبط با احاديث 12 امام از احمد برقي روايت شده. سند روايت که معروف به حديث خضر است درباره نام دوازده امام چنين است (الكافي ( دار الحديث )، ج ٢، ص 677 تا 678): عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا ، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ الْبَرْقِيِّ ، عَنْ أَبِي هَاشِمٍ دَاوُدَ بْنِ الْقَاسِمِ الْجَعْفَرِيِّ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ الثَّانِي عَلَيْهِ السَّلَامُ ،...
جمعه ۷ خرداد ۱۴۰۰ ساعت ۱۱:۲۹
حدود بيست و اندی سال پيش تصحيحی قابل قبول از امالي شيخ طوسي در ايران منتشر شد که در آن از نسخه کهنی از کتاب هم در تصحيح بهره گرفته شده بود. با اين وصف امروزه ما می دانيم که نسخه ها و تحريرهای متفاوتی از امالي شيخ وجود داشته و شماری از احاديث امالي هست که در نسخه های چاپ نجف و ايران درج نشده. من سال ها پيش يک مختصری درباره تحريرهای مختلف امالي در کاتبان منتشر کردم....
جمعه ۷ خرداد ۱۴۰۰ ساعت ۱۱:۲۴
سخنان دکتر امير معزی در رابطه با تشيع آغازين واکنش های مختلفی را در مجامع علمی داخل و خارج تاکنون بر انگيخته. من قبلا در نوشته ها و يا درسگفتارهای تاريخ علم کلام و تاريخ نقد حديث تا اندازه ای به اين موضوع پرداخته ام. اما معتقدم شايد يکی از بهترين راه های بحث در اين زمينه پيش از هر چيز بررسی اصالت مستندات حديثی اين نظريه است. در آثار استاد دکتر محمد علی امير معزی...
جمعه ۷ خرداد ۱۴۰۰ ساعت ۱۱:۰۷
شيخ صدوق در کتاب امالي چنانکه مشهور هم هست درباره شب های قدر "مذاکرة العلم" را افضل از اعمال مستحبی ديگر دانسته: "إلا في ليلة إحدى وعشرين وليلة ثلاث وعشرين، فإنه يستحب إحياؤهما، وأن يصلي الانسان في كل ليلة منهما مائة ركعة، يقرأ في كل ركعة الحمد مرة و (قل هو الله أحد) عشر مرات، ومن أحيا هاتين الليلتين بمذاكرة العلم فهو أفضل." (امالی، ص 747). معمولا عبارت "مذاکرة...
جمعه ۷ خرداد ۱۴۰۰ ساعت ۱۱:۰۶
يکی از نويسندگان معاصر وقتی در کتابی نوشته بود ببينيد ذهبی دشمنی اش با ابن سينا و فلسفه به کجا کشيده که درباره اش گفته که دانش و فضلی برای او نمی شناسم. عبارت مورد استناد او اين تعبير در ذيل نام ابن سينا در کتاب ميزان الاعتدال بود: " الحسين بن عبد الله بن سيناء، أبو على الرئيس. ما أعلمه روى شيئا من العلم، ولو روى لما حلت الرواية عنه، لانه فلسفي النحلة ضال." (ميزان...
جمعه ۷ خرداد ۱۴۰۰ ساعت ۱۱:۰۵
يکی از دانشمندان طراز اول در دانش حديث و تاريخ و متون در صد سال گذشته ایران مرحوم حاج شيخ عباس قمی است. شخصيت علمی او تا اندازه ای تحت تأثير شهرت کتاب مفاتیح الجنان قرار گرفته. با اين وصف کتاب سفينة البحار او نمونه عالی دقت و دانش حديثی و ادبی و دينی اوست؛ کما اينکه آثار تاریخی اش و از جمله منتهی الآمال و تتمة المنتهی نشانی است از مطالعات گسترده او در این زمینه. در...
جمعه ۷ خرداد ۱۴۰۰ ساعت ۱۱:۰۵
می دانيم که با وجود نقل متن دعای افتتاح از سوی شيخ در مصباح المتهجد اما سند اين دعا را تنها ابن طاوس نقل کرده و بر اساس آن ترديدی نيست که اين دعا در دوران غيبت صغری در دسترس بوده. من در جای ديگری درباره سند اين دعا مباحثی را مطرح کرده ام که آن را بعدا همينجا خواهم گذاشت. دست کم بر اساس يک سند قابل توجه می دانيم که بخشی از اين دعا را شيعيان در آغاز عصر غيبت به عنوان...
جمعه ۷ خرداد ۱۴۰۰ ساعت ۱۱:۰۳