دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۳۴۸٫۷۲۳ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۸۲ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۱۱۲
بازدید از این یادداشت : ۱٫۸۷۷

پر بازدیدترین یادداشت ها :

يکی از آثار مهم غزالی، کتاب اصولی اوست با عنوان المستصفی که مکرر به چاپ رسيده و از تأثيرگذارترين کتابهای اصولی در تمدن اسلامی، در کنار المعتمد ابو الحسين بصري و محصول فخر رازي بوده است. غزالی خود زمانی در بغداد در مدرسه نظاميه درس مذهب می داده است؛ مدرسه ای که اساسا برای تبليغ و گسترش دهی به مذهب فقهی شافعي از سوی نظام الملک ايجاد شده بود. کتاب المستصفی هم کتابی است در اصول فقه بر مبنای مذهب شافعی. بعدها با وجود آنکه غزالی تدريس در اين مدرسه را رها کرده بود، اما همچنان سايه او در اين مدرسه باقی بود و همچنان تأثير گذار. نسخه ای کهن از المستصفی در کتابخانه ملی وين از نظرم گذشت که ضمن آنکه نسخه بسيار پاکيزه و کهنسال و کاملی است، امتياز ديگری هم دارد و آن اينکه از نسخه هايی است که در مدرسه نظاميه و پيش از حمله مغولان و سقوط خلافت عباسی کتابت شده و با اين وصف از گزند زمان محفوظ مانده است. از آنجا که عبدالرحمان بدوي از اين نسخه در کتاب مؤلفات الغزالي نامی نبرده، اينجا اين نسخه را معرفی می کنم:
اين نسخه در کتابخانه ملی وين به شماره گلازر ۹۴ محفوظ است. در پايان نسخه رقم کاتب بر اين قرار است:
" ...ووافق الفراغ من نسخه يوم الأربعاء وقت العصر ثاني عشر ربيع الأول من سنة ستمائة هجرية وذلک علی يد الفقير إلی رحمة الله تعالی نوح بن علي بن رسن بن الحسن بن إبراهيم الدوري غفرالله له ولوالديه ولسائر أمة محمد ووفقه للعمل بما يرضيه والهمة التوفيق (کذا) بمنه ورحمته. نسخته بمدينة السلام بغداد بالمدرسة النظامية شيدهما الله تعالی والحمد لله وحده وصلواته علی سيدنا محمد النبي وآله الطاهرين وسلامه."
اين نسخه بنابراين در مدرسه نظاميه بغداد و به تاريخ ۱۲ ربيع الأول سال ۶۰۰ ق کتابت شده است. البته اين نسخه بعدها سر از يمن پيدا کرده بوده و بر روی برگ نخست اين نسخه گواهی تملک تنی چند از زيديان يمن مانند المتوکل اسماعيل (رجب ۱۰۶۲ق) و نيز اسحاق بن يوسف بن المتوکل ديده می شود. زمانی هم اين نسخه برای حسين بن أحمد بن زبارة خريداری شده بوده است.
در مورد کاتب بايد گفت که وی از دانشمندان بغدادی و از شيوخ شرف الدين ابو محمد عبدالمؤمن بن خلف الدمياطي بوده که از او در معجم خود نام برده است (نک: زبيدي، تاج العروس، ۳/۲۱۷؛ نيز: تاريخ الاسلام ذهبي، ۴۳/۲۵۵).
شنبه ۲۲ اسفند ۱۳۸۸ ساعت ۲۳:۰۴
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت