آرشیو
آخرین نوشته ها
دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون با عنوان Visiting Professor، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های 2015 تا 2017 حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال 1349 شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال 1367 به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال 1381 ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين 1388 از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال 1388 به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.


Hassan Ansari is a Visiting Professor at the Institute for Advanced Study (Princeton). He received his Ph.D. from EPHE (Sorbonne-Paris) in Philosophy. Prior to EPHE, he studied Arabic literature, Quranic exegesis and hadith, Islamic theology, Islamic philosophy, mysticism, and law in Qom and Tehran. He has published various books and many articles in Persian, Arabic, French, and English, including L’imamat et l’Occultation selon l’imamisme: Étude bibliographique et histoire des textes (Leiden: Brill, 2017); Studies in Medieval Islamic Intellectual Traditions (with Sabine Schmidtke) (Lockwood Press, 2017); Al-Šarīf al-Murtaḍā’s Oeuvre and Thought in Context: An Archaeological Inquiry into Texts and Their Transmission (with Sabine Schmidtke) (in press); and Caliphate and Imamate: Selected Political Works from the Islamic Tradition, Cambridge University Press (with Nebil Husayn) (forthcoming).
برای ما بنویسید



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت

محمدحسین واحدی
۲۹ آذر ۱۴۰۰
سلام علیکم، در زمینه سندیت وتحلیل متنی حکم المنسوبه به علی بن ابی طالب علیه السلام مندرج در آخر شرح ابن ابی الحدید راهنمایی فرمایید
سعید کریمی
۲۴ آذر ۱۴۰۰
سلام استاد گرامی لطفا در خصوص نگرش های نو افلاطونی و یا آموزه ای مربوط به یهودیت وتاثیر آن بر مکاتب کلامی تاریخ اسلام مطالبی را بیان فرمایید ...
تشکر و سپاس
مهدی مردانی
۲۱ آذر ۱۴۰۰
سلام علیکم. درخواست راهنمایی داشتم که اگر آدرس ایمیلی که به طور معمول از آن استفاده می کنید را ارسال کنید ممنون خواهم بود. با تشکر
مهدی مظفری
۱۱ آذر ۱۴۰۰
سلام علیکم حضرت استاد.
گروهی داریم به نام الغدیر در بستر تلگرام با حدود ۵۰هزار مخاطب؛ از سنی تا آتئیست.
الحمدلله چندین و چند مستبصر داشتیم و از محضر فضلای صاحب نامی، بهره برده و می‌بریم!
مقدور هست در ایام فاطمیه، یک جلسه کنفرانس باشیم خدمتتون؟! با موضوع مبتلاءبه: "ادله شهادت زهرای اطهر سلام الله علیها در منابع متقدم".
محیط ویس‌چتش که تازه تاسیسه، بستر مناسبی‌ست.
اصغر ارادتی
۲۵ آبان ۱۴۰۰
سلام آقای دکتر در تلگرام راه ارتباطی نگذاشته بودید اگر ممکن است یک راه ارتباطی سهل بفرمایید تا چند نکته با شما در میان بگذارم
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۷۴۱٫۷۸۸ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۷ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۷۲۲

پر بازدیدترین یادداشت ها :
من سال های 2001 و 2002 سه سفر به يمن رفتم و هر بار مدتی به بررسی نسخه های خطی کتابخانه های عمومی (اوقاف/ شرقيه، غربيه و دار المخطوطات در صنعاء؛ کتابخانه جامع امام هادی در صعده؛ کتابخانه احقاف در تريم) و همچنين تعدادی از کتابخانه های خصوصی يمن پرداختم. دفعه اول که رفتم هنوز فهرست دو جلدی آقای عبد السلام وجيه از کتابخانه های خصوصی يمن منتشر نشده بود. ايشان فهرست خود را...
يكشنبه ۲۸ آذر ۱۴۰۰ ساعت ۸:۳۹
امروز با خبر شدم عالم ربانی آية الله آقای حاج سيد رضي الدين شيرازی دار فانی را وداع گفتند. ايشان از آخرين نمايندگان مکتب حکمی و فلسفی و فقهی/اصولی طهران بودند و از محضر بزرگان فقها و حکمای این مکتب در فقه و اصول و فلسفه و حکمت بهره کامل برده بودند. علاوه بر آن چند سالی آن حکيم متأله در نجف از محضر برخی از فقهای نجف استفاده کرده بودند. آية الله شيرازی سال ها در تهران و...
سه شنبه ۲۳ آذر ۱۴۰۰ ساعت ۱۲:۲۱
رساله امامت خواجه نصير از مهمترين رساله ها در زمينه امامت است. برخی گمان برده اند اين رساله تأليف دوران بعد از عصر اقامت خواجه در قلاع اسماعيلی است. در حالی که قرائن مختلف خلاف اين را نشان می دهد. اينجا چند نکته را در همين ارتباط بيان می کنم: 1- خطبه و مقدمه خواجه بر اين رساله چنين است: "بسم اللّه الرّحمن الرّحيم الحمد للّه واسع الرحمة وسابغ النعمة ، وصلى اللّه...
سه شنبه ۲۳ آذر ۱۴۰۰ ساعت ۱۲:۱۹
يکی از دوستان تکه کليپی را از جناب آقای مهندس عبد العلی بازرگان برای من فرستاد که در موضوع اصالت حديث بود. بعد البته در اينترنت جستجویی کردم و معلوم شد که اين تکه از يک گفتگوی مفصل تری انتخاب شده که مربوط به حدود ده سال قبل است و اینک در برخی کانال های تلگرامی و فضای مجازی ظاهرا دست به دست می شود. خلاصه مطالب آن تکه در چند سطر چنين است. می فرمايند: اصلا نقل حديث زمان...
سه شنبه ۲۳ آذر ۱۴۰۰ ساعت ۱۲:۱۸
موسی بن سيار (يا يسار) اسواری که از نسل اساوره و سواره نظام دوران ساسانی بود تبارش ايرانی بود و در بصره در نيمه اول سده دوم قمری می زيست. او متکلمی قدری مذهب و نزديک به معتزله بود و البته اهل منبر و وعظ؛ به شيوه "قصّاص" آن زمان. گفته اند که سی سال تفسیر قرآن گفت در مجالسش و با اين وصف يک دور تفسيرش تمام نشد. در مجلس او عرب و موالی بصره گرد می آمدند و از درس و تفسيرش...
سه شنبه ۲۳ آذر ۱۴۰۰ ساعت ۱۲:۱۷
دوست قديم ما آقای جعفريان اخيرا در يادداشت کوتاهی بحثی را درباره "علم" و "شبه علم" در تمدن اسلامی مطرح کرده اند. متأسفانه اين يادداشت فاقد حداقلی از انتظارات در فهم درست مبانی علم در تمدن اسلامی است. 1- آقای جعفريان در اين يادداشت ميان دانش های دينی و از جمله نظريات کلامی متکلمان معتزلی و اشعری در تمدن اسلامی با علومی که از نوع دقيقه شناخته می شد مانند علوم رياضی...
سه شنبه ۲۳ آذر ۱۴۰۰ ساعت ۱۲:۱۶
بيستم نوامبر امسال جهان اسلامشناسی در غرب بزرگترين و مشهورترين و پرکارترين شخصيت خود را از دست داد: پروفسور يوزف فان اس. برخلاف ديگر همکاران و همسالانش شهرت او در اسلامشناسی از مرزهای حوزه آکادميک بسيار فراتر رفت و شهرت رسانه ای و جهانی پيدا کرد. او همراه ويلفرد مادلونگ و دانيل ژيماره آخرين افراد از نسل قديم اسلامشناسان و کلام شناسان در غرب به شمار می آمد. من با...
سه شنبه ۲۳ آذر ۱۴۰۰ ساعت ۱۲:۱۵
من چند سطری را يکی دو روز پيش در نقد گفتاری از جناب آقای مهندس بازرگان که در برخی کانال ها منتشر شده بود نوشتم و آنجا گفتم که آنچه ايشان درباره سابقه کتابت و تدوين حديث بعد از پيامبر (ص) فرموده اند درست نيست و حديث از همان سده نخستين کتابت می شد و به ويژه در سده دوم قمری به شکل گسترده ای تدوين و نقل و روايت می شد. بعد ديدم در کانال آقای مهدی نصيری که مطلب من را قرار...
سه شنبه ۲۳ آذر ۱۴۰۰ ساعت ۱۲:۱۴
دو سالی پيش از اين نويسنده اين سطور به عکس نسخه ای خطی و پر برگ از تفسيری ناشناخته دسترسی پيدا کرد. از آن تاريخ تاکنون درباره هويت نويسنده البته به نتيجه نهایی نرسيده ام. احتمال نخست اين است که اين نسخه بخشی از تفسير ابو مسلم محمد بن علي بن مهريزد اديب اصفهاني؛ متولد سال 366 ق و درگذشته سال 459 ق باشد؛ همو که می دانيم معتزلی و صاحب تفسير بزرگی در بیست جلد بر قرآن...
جمعه ۱۲ آذر ۱۴۰۰ ساعت ۷:۳۴
باورتان می شود که ما در زبان های اروپایی جز يکی دو استثنا تقريبا هيچ کتابی درباره زندگی، تعاليم و سهم سياسی و اجتماعی و دينی ائمه شيعه نداريم. آنچه هم تاکنون نوشته و منتشر شده با آنچه درباره ائمه و علمای طراز اول اهل سنت در زبان های غربی داريم قابل مقايسه نيست. درباره رئیس مذهب جعفری امام جعفر صادق (ع) تاکنون هيچ کتابی مستقل که به تمامی اين ابعاد بپردازد منتشر نشده....
شنبه ۲۲ آبان ۱۴۰۰ ساعت ۵:۰۳
شايد بتوان به يک تعبير محمد بن عبد الجبّار بن الحسن النفّري را شوريده ترين و شيداترين شخصیت در سنت/ سنت های عرفانی تاريخ تمدن اسلامی خواند. سخت است توصيف حالی که او در هنگام نوشتن و القای سخنانش و کلمات نابش در مواقف و مخاطبات و آثار ديگرش در وجود خود احساس می کرده و اين همه مانا نتايج تجربه گفت و شنودهای عرفانی اش و "لحظه" های مکاشفه هايش بوده است. شگفتا که درباره...
شنبه ۲۲ آبان ۱۴۰۰ ساعت ۴:۴۶
در منابع کهن زندگی مولانا جلال الدين محمد بلخي گاهی او را با عنوان رومی هم خوانده اند. طبعا کسانی که در قونيه و يا "روم" می زيسته اند نمی توانسته اند جلال الدين را "رومی" بخوانند. انتساب به يک شهر و منطقه در مورد يکی از اعلام و رجال آن شهر و بلاد عموما زمانی معنا دارد که شخصی از بيرون محدوده آن بخواهد کسی را از اهالی آن شهر و منطقه معرفی کند و الا اين انتساب نمی تواند...
شنبه ۲۲ آبان ۱۴۰۰ ساعت ۴:۴۴
ابوطالب المفضّل بن سلمة (دو بعد از 290 ق) را تاکنون به عنوان اديب، لغوی و مفسر قرآن می شناختيم. کتاب جلاء الشبه چهره تازه ای از او به دست می دهد. حدود ده سال پيش نسخه ای از اين کتاب را در استانبول ديدم و همانجا نکاتی يادداشت کردم. اين کتاب همينک با تصحيحی خوب منتشر شده (متأسفانه مقدمه محقق در دسترس من نيست و تنها به متن کتاب دسترسی دارم). موضوع کتاب رد بر تفسيرهای...
شنبه ۲۲ آبان ۱۴۰۰ ساعت ۴:۴۳
رشد علوم و گستردگی ادبيات مکتوب در تاريخ تمدن اسلامی در حد اعجاز است. مرحوم علامه عالم ربّانی حسن حسن زاده آملی در عصر ما دريچه ای بود برای شناخت ابعاد و زوايای مختلف علوم و ادبيات مکتوب در تمدن اسلامی. گستره تأليفات و تحقيقات علمی و ادبی و فلسفی اش در دوران ما کم نظير بود. چند نفر را اينک در جهان اسلام می شناسيد که در عين حال که در علوم دينی استاد باشد؛ در عين...
يكشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ ساعت ۸:۵۵
بحث ما درباره کتاب حذو النعل بالنعل ابن شاذان نيشابوري سببی شد که به يادداشت های قديم خود درباره موضوع بالا دوباره برگردم. در سلسله مقالاتی تاريخچه اين مفاهيم و تحولات انديشه فاطميان را در اين خصوص به بحث خواهم گذاشت. عموما دو مشکل برای بررسی اين موضوع وجود دارد: يکی ترديدهایی که برای انتساب تعداد قابل توجهی از متون دوره های متقدم و حتی متأخر تفکر اسماعيلی و...
يكشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ ساعت ۸:۵۳