دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همینک حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس می کند. همچنین در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
برای ما بنویسید



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت

محمدعلی میرباقری
۲۷ اسفند ۱۳۹۵
سلام استاد گرامی
بنده به اتفاق یکی از همکران کتابی نوشته ام که خوشحال میشوم اگر ملاحظه فرموده و و ما را از نظر انتقادی خود بهره مند بفرمایید.
لینک کتاب:

ایمیل بنده:
mohamadalimirbagheri@yahoo.com

پاسخ: سلام علیکم. لطفاٌ متن آن را از طریق ایمیل لطف فرمایید. با احترام.
محسن آرمین
۱۱ اسفند ۱۳۹۵
جناب اقای دکتر انصاری
با عرض سلام
نوشته‌های شما را پیگیری می‌کنم و به واقع از آن بهره می برم. امیدوارم در ایران توفیق دیدار که برای بنده بسیار مغتنم خواهد بود دست دهد. فرصت را غنیمت شمرده پرسشی را که مدت‌هاست ذهن مرا به خود مشغول داشته خدمتتان مطرح کنم: چنان که مشهور است نظریه فیلسوف شاهی افلاطون در حوزه اندیشه سیاسی بیش از آراء ارسطو و به طور کلی دیگر نظریه‌های حکومت ذهن و اندیشه مسلمانان را در قرون اولیه به خود معطوف کرد. صرفنظر از الگوهای تحلیل فوکویی و تأثیر ساخت قدرت در اندیشه، آیا اقبال به نظریه فیلسوف شاهی افلاطون دلایل تاریخی خاصی داشته است؟ چرا مسلمانان به کتاب سیاست ارسطو و آراء او در زمینه حکومت اقبال کمتری نشان دادند؟ درحالی که تا آن جا که اطلاع دارم کتاب‌های جمهور افلاطون و سیاست ارسطو هر دو در عصر ترجمه به عربی ترجمه شده است. چرا سنت سیاسی یونان مورد توجه مسلمانان واقع نشد؟ و در دوره ترجمه از آثار یونان در حوزه سیاست چیزی نشنیده‌ایم؟
آیا آن اقبال و این بی توجهی ناشی از تناسب و سازگاری متن با اندیشه فیلسوف شاهی افلاطون است یا علت دیگری دارد؟ ملتمس دعا آرمین


حضور محترم جناب آقای آرمین، دامت برکاته
با تقدیم تحیات و تشکر و عذرخواهی بابت تأخیر در پاسخ. دلیلش آن بود که من در سایت کاتبان در بخش پیام ها مطلب حضرتعالی را ندیده بودم و امروز متوجه آن شدم.
بابت سیاست ارسطو البته شاید دلیل عمده اش این است که این کتاب هیچگاه به زبان عربی در دوران نهضت ترجمه منتقل نشد. مسلمانان عمدتا آرای سیاسی ارسطو را یا از طریق کتاب اخلاق او می شناختند و یا مهمتر از طریق نوشته های منحول مانند سر الاسرار و نوشته های نو افلاطونی. شاید اقبال به فلسفه نو افلاطونی در میان سنت هایی که به بغداد منتهی شد هم در بی توجهی به آن کتاب نقش داشته اما به هر حال این کتاب های نوامیس و جمهوری افلاطون بود که در این زمینه ترجمه شد و بعداً هم ابن رشد تلخیصی از سیاست افلاطون به دست داد. طرفه اینکه نوشته ابن رشد هم متنش به عربی باقی نمانده و فقط از رهگذر ترجمه عبری آن امروزه به دست ما رسیده است. به طور کلی سیاست یونانی در برابر اندیشه خلافت چندان جایگاه مهمی در تمدن اسلامی نداشت؛ گرچه آرای سیاسی یونانی مورد توجه حلقه های محدودی قرار داشت.
به امید دیدار
ارادتمند
حسن انصاری
محمد ابو الحسن
۴ اسفند ۱۳۹۵
با سلام واحترام
در کانال تلگرامتان خواسته بودید که اگر کسی نسخه ای شناخته نشده از رجال ابن غضایری می شناسد برای شما معرفی کند. نمی دانم از نسخه مرحوم سید حسن صدر اطلاع دارید یا خیر . اگر مایلید آن را برایتان ارسال نمایم.



با تحیات
لطف می کنید. ایمیل من از این قرار است:
hf_ansari@yahoo.com

از لطفتان بی نهایت ممنونم.
محمد ابو الحسن
۴ اسفند ۱۳۹۵
با سلام واحترام
در کانال تلگرامتان خواسته بودید که اگر کسی نسخه ای شناخته نشده از رجال ابن غضایری می شناسد برای شما معرفی کند. نمی دانم از نسخه مرحوم سید حسن صدر اطلاع دارید یا خیر . اگر مایلید آن را برایتان ارسال نمایم.
وحید علوی
۳۰ بهمن ۱۳۹۵
با عرض سلام و احترام
لطفا در مورد واقعه وفات حضرت زهرا و آنچه شیعه در مورد عمر و برخورد وی با خانواده علی(ع) و شخص حضرت زهراعنوان می شود بفرمایید این واقعه تا چه اندازه سندیت تاریخی دارد؟ با تشکر

پاسخ: در این باره کتاب و مطلب زیاد منتشر شده و منابع شیعی و غیر شیعی زیادی از قدیم و جدید روایات را نقل کرده اند. همین دو سه سال اخیر چندین کتاب خوب در این موضوع منتشر شده و از آن طریق می توانید به روایات و داوری های موافق و مخالف در این زمینه دسترسی پیدا کنید.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۲۱۱٫۶۵۹ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۱۹ نفر
تعداد یادداشت ها : ۸۵۲

پر بازدیدترین یادداشت ها :
- بررسی روایات بصائر در کتاب الاختصاص: از يک مورد در همين نقلهای الاختصاص شايد بتوان نتيجه گرفت که منبع نقل او بصائر الدرجات روايت محمد بن يحيی العطار بوده است (روايت احمد فرزندش از پدر؛ نک: ص 269). در جای ديگری نقلی از سعد ديده می شود که آن را می توان با فرض مقبول ما متناسب يافت که متن بصائر الدرجات موجود برخاسته از "استخراج" بصائر سعد اشعري است و شايد در نسخه اصلی اين...
چهارشنبه ۲ فروردين ۱۳۹۶ ساعت ۸:۴۲
خلاصه مقاله: در اين مقاله ما درصدد هستيم تا ماهيت کتاب بصائر الدرجات که منسوب به محمد بن الحسن الصفار، از محدثان برجسته امامی در نيمه دوم سده سوم قمری است را مورد مطالعه قرار دهيم. به همين دليل ناچار هستيم که در آغاز توضيحی درباره موضوع اين کتاب به دست دهيم و کتابهای ديگری را هم که تحت همين عنوان در ادبيات امامی شناخته می شوند، مورد بررسی اجمالی قرار دهيم. آنگاه به...
چهارشنبه ۲ فروردين ۱۳۹۶ ساعت ۸:۳۶
3- اما فرض سومی هم قابل تصور است که از تلفيق دو فرض قبلی می توان از آن دفاع کرد و نويسنده اين سطور بيشتر به اين فرض سوم تمايل دارد و آن اينکه متن کنونی بصائر الدرجات، متنی است که محمد بن يحيی العطار آن را فراهم کرده بوده و ابوالقاسم حمزة بن القاسم و نيز احمد فرزند خود عطار آن را از او روايت می کرده اند؛ اما بر خلاف فرض اول و با توجه به آنچه که در فرض دوم گفتيم، اين کتاب...
سه شنبه ۱ فروردين ۱۳۹۶ ساعت ۱۱:۰۲
من در طی سال ها اهل نوشتن نقد بر نوشته های دیگران نبودم. گاهی در نوشته های خودم اگر ضروری بود به اختصار شیوه یک محقق و یا مصحح را نقد مختصری می کردم و یا اگر نکته مرتبطی بود که با دیدگاه و نظر من اختلاف داشت خیلی کوتاه نظر خود را درباره آن مطرح می کردم. چند سال اخیر در چند مورد برخلاف رویه خودم عمل کردم. نخست مقالات و نوشته هایی در نقد مکتب تفکیک نوشتم. این کار را به...
سه شنبه ۱ فروردين ۱۳۹۶ ساعت ۹:۰۴
2- اما فرض و راه حل دوم برای کتاب بصائر الدرجات اين است که اين کتاب را محصول فرايند پيچيده ای از تأليف بدانيم. در حقيقت اين نکته که علاوه بر محمد بن يحيی العطار، احمد بن محمد العاصمي هم شماری از احاديث موجود در متن بصائر را برای کليني روايت می کرده، می تواند نشان از آن داشته باشد که نمی توان تنها عطار را مسئول روايت متن بصائر و يا دست کم بخشی از آن دانست؛ بنابراين...
سه شنبه ۱ فروردين ۱۳۹۶ ساعت ۶:۲۱
سال ۸۷ شمسی گویا بود که مقاله ای در مجله کتاب ماه دین چاپ کردم در رابطه با انتساب کتاب بصائر الدرجات به صفار قمی. آن مقاله در واقع تنها نتایج تحقیقات من را نشان می داد در رابطه با هویت کتاب بصائر. جزئیات استدلال ها و قرائن در آن مقاله منتشر نشد. دلیلیش هم این بود که قصد من انتشار آن بحث به شکل تفصیلی در شمایل و هیئتی متفاوت بود. چند نسخه را هم می بایست می دیدم تا در...
دوشنبه ۳۰ اسفند ۱۳۹۵ ساعت ۷:۴۹
به درخواست من جوان فاضل آقای امید حسینی نژاد عکس نسخه کهنه آستان قدس از کتاب غیبت نعمانی را به دست آورد و مشغول تصحیح و مقابله آن شد. این نسخه هیچگاه مورد استفاده کامل در تصحیح این کتاب قرار نگرفته است. تصحیح مجدد کتاب بر اساس این نسخه سامان می گیرد و من هم مشارکت خواهم داشت. مقدمه ای مفصل بر آن همینک می نویسم. امید می برم که کتاب تا سال آینده همین وقت منتشر شود. سخن...
دوشنبه ۳۰ اسفند ۱۳۹۵ ساعت ۷:۴۸
تصحیح متن مشیخه هارون بن موسی التلعکبری همراه با تحلیلی از آن، به زودی به زبان انگلیسی منتشر می شود (به کوشش حسن انصاری). حال که کتاب امامت و غیبت من توسط بریل چاپ شد بخشی از نوشته هایی که در اصل برای رساله دکتری نوشتم اما در تحریر نهایی آن صلاح بر آن دیدم که آنها را به شکل مستقل منتشر کنم ان شاء الله به چاپ خواهم رساند. این متن ها و بخش ها پنج شش کار مستقل می شود که...
دوشنبه ۳۰ اسفند ۱۳۹۵ ساعت ۷:۴۷
کتاب عقیدة الشيعة اثر ارزشمند دانشمند محقق جناب آقای محمد رضا انصاری قمی را می بینم. چند نکته ای را درباره این مجموعه اینجا ارائه می دهم. نخستین نکته اینکه نمی دانم چرا بخش اعتقادی کتاب اشارة السبق ابن ابی المجد را قبل از دوران شیخ طوسی قرار داده اند. درست است که از او تقریباً چیزی دانسته نیست اما وی حتما متأخر از شیخ است و از سده ششم قمری بوده. مذهب کلامی او هم...
دوشنبه ۳۰ اسفند ۱۳۹۵ ساعت ۷:۴۳
چند سال پیش قسمتی از پژوهش نویسنده این سطور درباره کتاب بصائر الدرجات منسوب به محمد بن الحسن الصفار در این سایت و همچنین در مجله کتاب ماه دین منتشر شد. اینک شماره دوم آن تقدیم می...
يكشنبه ۲۹ اسفند ۱۳۹۵ ساعت ۱۰:۳۶
لیستی است از شماری از مقالات و کتاب های منتشره (و یا زیر چاپ) در فاصله حدود ده سال گذشته که به درخواست دوستی گرامی اینجا می...
چهارشنبه ۲۵ اسفند ۱۳۹۵ ساعت ۷:۲۶
در مجموعه اف. 64 (عربی) در کتابخانه بادلیان آکسفورد که پیش از این به وسیله دکتر مدرسی و همچنین زابینه اشمیتکه معرفی و تحلیل محتوا شده است، در کنار رساله ها و کتاب های کلامی با اهمیت دیگر رساله ای کوتاه و در واقع پرسش و پاسخی با اهمیت دیده می شود که هویت پرسش کننده و پاسخ دهنده آن روشن نیست و تنها گفته شده که پرسش ها از شخصی است به نام سنان و پاسخ ها از کسی با عنوان...
يكشنبه ۲۲ اسفند ۱۳۹۵ ساعت ۸:۳۵
از ابو القاسم بلخی، متکلم برجسته معتزلی مکتب بغداد و از میان تألیفات متعدد و پر اهمیت او تنها نوشته های محدودی به صورت خطی و یا نقل قول در منابع بعدی باقی مانده است. به دليل اینکه زیدیانی که در انتقال آثار معتزلی به یمن در سده ششم قمری فعال بودند به مکتب بهشمی یعنی مکتب ابو هاشم جبایی تعلق خاطر داشتند آثار ابو القاسم بلخي که طبعاً می بایست نسخه هایی از آنها در ری،...
شنبه ۲۱ اسفند ۱۳۹۵ ساعت ۱۱:۵۵
چند سالی است که در مطالعات اسلامشناسی اقبال مجددی به ابن تیمیه و افکار و آثار او دیده می شود. ابن تیمیه زندگی کم و بیش جالب توجهی داشته و به دلیل موقعیت ممتاز تاریخی که در آن بسر می برده و نیز پاره ای از موضعگیری های سیاسی و دینی او و همچنین تعدد آثارش می تواند موضوع جالب توجهی برای محققان مطالعات ادیان و خاورمیانه قرار گیرد. با این وصف اقبال دوباره به آثار و افکار...
شنبه ۲۱ اسفند ۱۳۹۵ ساعت ۱:۰۸
درباره امالي شیخ طوسی و روایت آن در سنت های مختلف روایی قبلاً مقاله ای از نویسنده این سطور در همین سایت منتشر شد. درباره نحوه گردآوری امالی ها در حدیث هم قبلاً مطلبی ارائه گردید. امالي شیخ طوسی مانند بیشتر امالی های حدیثی در سنت محدثان خود بر اساس امالي هایی گردآمد که قبلاً توسط محدثان دیگری تنظیم شده بود. بخشی از این کتاب بر اساس امالي های شیخ مفید و شیخ صدوق است....
پنجشنبه ۱۹ اسفند ۱۳۹۵ ساعت ۱:۲۹