دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
برای ما بنویسید



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت

ح اللهیاری
۶ آذر ۱۳۹۷
ادامه نامه:
ذكر ميكردند
لذا حضرت عالى كه این جریان را علم کرده اید نباید عنوان این چنین "داستان انتقال او از مذهب تشیع امامی" انتخاب میکردید چون اصلا داستانی وجود ندارد
فقط یک ادعای بی سند و بی ماخذ از ابن عساکر وجود دارد
ح اللهيارى
۶ آذر ۱۳۹۷
بسم الله الرحمن الرحيم

جناب آقاى انصاری
سلام علیکم
نوشته حضرت عالی با عنوان باهلی شاگرد مهم ابو الحسن اشعری و داستان انتقال او از تشیع امامی را دیدم.
به نظر می آید که عنوان سخن حضرت عالی اشتباه است و اصلا داستانی در باره ای انتقال او از مذهب شیعه وجود ندارد. اگر حضرت عالی بکتب کلامی مراجعه بفرمایید میابید که از ناشرین اصلی مذهب اشعری در قرن چهارم ابو الحسن باهلی است و همانطوریکه خودتان نوشته اید استاد سه تن از ارکان این مذهب بن باقلانی و اسفرایینی و بن فورک میباشد. ترجمه او را سبکی در طبقات شافعیین و ذهبی در تاریخ الاسلام و سیره الاعلام و غيرهم ذكر كرده اند و هیچ کسی داستان انتقال او از شیعه امامی به مذهب اشعری را با تتبعی که حقیر انجام داده غیر از بن عساکر نقل نکرده و اصلا برای این سخنش ماخذی و یا سندی ذکر نکرده.
اگر جریان انتقال نامبرده حق میبود با وجود تعصبی که مخالفین مذهب شیعه دارند حتما این قضیه از مشهورات میشد و همواره بر رخ مذهب حقه کشیده میشد و از کارنامه های بزرگ ابو الحسن اشعری ذکر میشد و شاگردان باهلی امثال بن باقلانی که در شدت بر تشیع ثانی ندارند این مطلب را در....
امیرحسین طالبیان
۱۴ آبان ۱۳۹۷
سلام علیکم
آقای دکتر وقتتون بخیر
طلبگی رو از قم شروع کردم. تا انتهای لمعه و اصول فقه مظفر رو قم خواندم. حدود یک سال هست برای کفایه مکاسب نجف هستم.
بیست و سه سال سن دارم.
دوست داشتم که از تحقیقات محققین غربی استفاده کنم. به همین خاطر انگلیسی عمومی رو دوره می کنم. از طرفی هم دوست داشتم با دروسی که شما در دانشگاه پرینستون می دهید به صورت صوتی استفاده کنم.
امکان دریافت این صوت ها وجود داره؟
ممنون
ضمنا از مطالبتون خیلی استفاده می کنم. خصوصا فهرست و تراجم.
حسین علیپور
۲۲ مهر ۱۳۹۷
از دکتر انصاری درخواست داریم که نسخه میکروفیلم البلغه طوسی را در کانال خودشان قرار بدهند
با تشکر
مهدی فرخی
۲۱ مهر ۱۳۹۷
با سلام.فرخی دانشجوی دکتری دانشکده اصول دین تهران هستم.در خصوص انتخاب موضوع رساله دکتری در مورد فضل بن شاذان میخواستم با دکتر انصاری مشورت کنم.امکانش هست آدرس ایمیلی از ایشون رو بفرمایید.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۳۹۱٫۲۱۵ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۱۲۹ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۲۲۳

پر بازدیدترین یادداشت ها :
جمل الفلسفة متن مهمی است در فلسفه که در اوائل سده ششم قمری نوشته شده. نویسنده آن شخصی است به نام محمد بن علی بن عبدالله بن محمد الهندی که از او تقریبا هیچ نمی دانیم. آنچه هم می دانیم تنها بر اساس نسخه خطی کتاب است و نه اینکه در آثار تراجم نویسی چیزی درباره او دیده شود. کتاب اثر مهمی است گرچه بیشتر به تلخیص کتاب های قدما در آن پرداخته شده. نخستین بار گویا سزگین...
چهارشنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۷ ساعت ۵:۰۱
أبو الفضل محمد بن عبد العزيز بن العباس بن محمد بن عبد الله بن أحمد بن محمد بن عبدالله بن المهدي الهاشمي (د. 444ق)، محدث ساکن بغداد را خطيب بغدادي در تاريخ خود ياد کرده و گفته که از او حديث شنيده است (ج 3، ص 616 تا 617). با وجود شرح حال کوتاهی که خطيب از او به دست داده او اشاره ای نمی کند که اين شخص محضر شريف مرتضی را درک کرده است. اين مطلب خوشبختانه در متن کوتاهی که هاشمي...
دوشنبه ۱۲ آذر ۱۳۹۷ ساعت ۹:۴۳
از کارهای لازم تصحیح شرح تجرید أكملُ الدين أبو عبد الله محمد بن محمد بن محمود بن أحمد الرومي البابرتي الحنفي الماتريدي درگذشته سال ۷۸۶ ق است. از این کتاب نسخه های متعددی موجود...
يكشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۷ ساعت ۹:۱۴
چاپ جدید فضل الاعتزال را که به کوشش ایمن فؤاد سید منتشر شده چند روزی است ورق می زنم. همان چاپ پدرش فؤاد سید است با اصلاحات و اضافات. اما با هزار افسوس باید گفت شماری از اشتباهات چاپ سابق همچنان برقرار است و البته تعدادی هم اشتباه و مطالب غیر دقیق به این چاپ افزوده شده. این مجموعه از نو باید وقتی تصحیح و منتشر...
يكشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۷ ساعت ۸:۵۲
خوشبختانه بر اساس تمامی نسخه های کهن کتاب این دانشنامه مهم معتزلی و شیعی به قلم یکی از دانشمندان مهم ایرانی و خراسانی از سده پنجم قمری چند سالی است در دست تصحیح و مقابله است. آقای قریشی همت بلندی دارد برای تصحیح آثار حاکم جشمی. دست مریزاد. درباره این کتاب قبلا در کاتبان نوشته ام. باید تفسیر حاکم را هم در ایران کسی و یا مؤسسه ای همت کند و منتشر کند. من تقریبا تمام...
يكشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۷ ساعت ۸:۵۲
از سال هایی که مقیم خارج شدم اگر اشتباه نکنم از حدود سال ۸۲ یا ۸۳ شمسی در پاریس و بعد برلین و در آمریکا مگر آنکه در سفر باشم معمولا روزانه و یا یک روز در میان درس های فقه و این اواخر اصول فقیه محقق نادره دوران آیه الله شبیری زنجانی را می شنوم و دنبال می کنم. درس ها علاوه بر فوائد بی شمار فقهی و اصولی پر است از نکته های مهم رجالی و کلامی و تاریخی. دقت نظرها و نکته بینی...
يكشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۷ ساعت ۸:۵۱
نسخه لیدن را من گمان می کردم نسخه دیگری از کتاب است که مصحح از آن در طبع کتاب تهذیب الانساب بهره نگرفته. سببش این بود که در مقدمه اشاره ای به محل نسخه نشده و فقط به محل نگهداری عکسی نه چندان مطلوب از نسخه در مصر اشاره رفته است. به خاطر دارم که مرحوم استاد علامه روضاتی به دنبال عکس این نسخه بود و طبعا همچون نویسنده این سطور تصور می کرد این نسخه دومی از کتاب است (از...
يكشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۷ ساعت ۸:۵۰
تعلیق شرح اصول الخمسه چنانکه می دانیم به غلط با عنوان شرح اصول الخمسه و با انتساب به قاضی عبد الجبار خیلی سال پیش در قاهره منتشر شد. این کتاب نه از خود قاضی عبد الجبار بلکه تنها شرح و گزارشی است از متن کتاب شرح اصول الخمسه عبد الجبار. متن اصول الخمسه را آقای ژیماره سال ها پیش منتشر کرد و نسخه ناقصی از شرح عبد الجبار هم در سنت پترزبورگ هست که هنوز منتشر نشده و از...
يكشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۷ ساعت ۸:۴۷
به دلیل ارتباط وثیق میان دو کتاب الملخص و ذخیره چنانکه قبلا در چند یادداشت نوشته ام مناسب است این دو کتاب همراه هم و به عنوان یک کتاب منتشر شود. فایده این کار این است که بدین ترتیب یک دوره کلام شیعی شریف مرتضی را به شکل کامل و تفصیلی در دست خواهیم داشت و این بر اهمیت این دو اثر می افزاید. کمتر کتابی کلامی و از بهشمیه در اختیار است که بدین ترتیب تمام مباحث را پوشش...
يكشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۷ ساعت ۸:۴۶
شاید سال ۱۳۷۰ بود که برای اولین بار با امالی ابوطالب هارونی به لطف کتابخانه فقیه محقق آیه الله شبیری زنجانی آشنا شدم. فرزند دانشمند و مجتهد ایشان دوست قدیم آقای سید محمد جواد شبیری اجازه دادند عکسی از نسخه چاپی در تملک ایشان را برای خود تهیه کنم. کتاب پر است از حواشی فقیه محقق درباره اسانید حدیثی این کتاب و تصحیحات متعددی که در حاشیه نگاشته اند. این تصحیحات از عمق...
يكشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۷ ساعت ۸:۴۵
خطابه مرحوم علامه سید حسن تقی زاده در مراسم ختم علامه میرزا محمد خان قزوینی را خیلی سال پیش خوانده بودم، چندین نوبت. امروز نسخه ای دیجیتالی از متن آن گفتار به دستم رسید و آن را پس از سال ها باز خواندم. به نظرم بر هر جوان طالب علم و فرهنگ و ادب و حکمت ایرانی و اسلامی فرض است که این خطابه را با دقت بخواند و با مراتب فضل و دانش و دقت نظر و تتبع عمیق و تحقیق کم نظیر و همچنین...
يكشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۷ ساعت ۸:۴۳
این کتاب اثر ارزشمندی است درباره فضائل حضرت امیر (ع) که اسانید مفیدی هم دارد. از آن دو نسخه کهن دست کم باقی است: یکی نسخه ای در استانبول که آن را در این یادداشت معرفی کرده ام: http://ansari.kateban.com/post/1786 و دیگری نسخه ای که زمانی در اختیار ابن طاوس و زمانی هم در کتابخانه خواجه محمد پارسا بوده و همینک در کتابخانه بیرونی تاشکند نگهداری می شود. هر دو نسخه را دیده ام و از آنها عکس...
يكشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۷ ساعت ۸:۴۳
در دبیرستان علوی معلم ادبیات فارسی ما در طول سال های دبیرستان مرحوم استاد مهدی احسانی بود. امروز متوجه شدم اخیرا این استاد فرزانه به دیار باقی شتافته. بر گردن من و همه دانش آموختگان مدرسه علوی او حق عظیم دارد. در ادبیات فارسی اعم از شعر و نثر و تاریخ ادبی و علوم وابسته آشنایی بسیار خوبی داشت و در مقام تعلیم به واقع کم نظیر بود. شوق خواندن آثار مهم ادبی و همچنین...
يكشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۷ ساعت ۸:۴۲
در در دو دهه گذشته به همت کتابخانه آیه الله مرعشی قم و همچنین چند مؤسسه دیگر تعداد قابل توجهی از کتاب های انساب سادات منتشر شد. شماری از آثار قابل اعتنای دیگر هم همچنان هست که هنوز به شکل نسخه خطی در دسترس است و منتشر نشده. با این وصف بیشتر این کتاب ها بر اساسی انتقادی تصحیح نشده و مملو از مشکلات و افتادگی ها در سلسله های انساب و بدخوانی هاست. در این میان کتاب لباب...
يكشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۷ ساعت ۸:۴۲
قبلا هم نوشته ام. کتاب های اربعه حدیثی ما با اینکه مکرر تصحیح و منتشر شده اند اما همچنان لازم است یکبار دیگر بر اساس اصول انتقادی تصحیح متن منتشر شوند. در این راستا باید همه نسخه های کتاب های اربعه شناسایی و تبارشناسی شود. باید روشن شود تبار هر نسخه به کدام نسخه می رسد و بر اساس چه نسخه مادری کتابت شده است. اختلافات همه نسخه هایی که در شاخه های مختلف با یکدیگر...
يكشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۷ ساعت ۸:۴۱