دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
برای ما بنویسید



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت

رضا حیدری
۲۹ دي ۱۳۹۷
استاد بزرگوار
کتاب مطالعات حدیثی و زبان شناسی تاریخی را ملاحظه فرمایید. حتما برای شما قابل توجه است.
عبدالوهاب علومی
۱۸ دي ۱۳۹۷
عرض سلام
فرموده بودید در حال نگارش کتابی در مورد اندیشه ها ی شیخ احمد احسایی هستید.آیا منتشر شده؟
متشکرم
ح اللهیاری
۶ آذر ۱۳۹۷
ادامه نامه:
ذكر ميكردند
لذا حضرت عالى كه این جریان را علم کرده اید نباید عنوان این چنین "داستان انتقال او از مذهب تشیع امامی" انتخاب میکردید چون اصلا داستانی وجود ندارد
فقط یک ادعای بی سند و بی ماخذ از ابن عساکر وجود دارد
ح اللهيارى
۶ آذر ۱۳۹۷
بسم الله الرحمن الرحيم

جناب آقاى انصاری
سلام علیکم
نوشته حضرت عالی با عنوان باهلی شاگرد مهم ابو الحسن اشعری و داستان انتقال او از تشیع امامی را دیدم.
به نظر می آید که عنوان سخن حضرت عالی اشتباه است و اصلا داستانی در باره ای انتقال او از مذهب شیعه وجود ندارد. اگر حضرت عالی بکتب کلامی مراجعه بفرمایید میابید که از ناشرین اصلی مذهب اشعری در قرن چهارم ابو الحسن باهلی است و همانطوریکه خودتان نوشته اید استاد سه تن از ارکان این مذهب بن باقلانی و اسفرایینی و بن فورک میباشد. ترجمه او را سبکی در طبقات شافعیین و ذهبی در تاریخ الاسلام و سیره الاعلام و غيرهم ذكر كرده اند و هیچ کسی داستان انتقال او از شیعه امامی به مذهب اشعری را با تتبعی که حقیر انجام داده غیر از بن عساکر نقل نکرده و اصلا برای این سخنش ماخذی و یا سندی ذکر نکرده.
اگر جریان انتقال نامبرده حق میبود با وجود تعصبی که مخالفین مذهب شیعه دارند حتما این قضیه از مشهورات میشد و همواره بر رخ مذهب حقه کشیده میشد و از کارنامه های بزرگ ابو الحسن اشعری ذکر میشد و شاگردان باهلی امثال بن باقلانی که در شدت بر تشیع ثانی ندارند این مطلب را در....
امیرحسین طالبیان
۱۴ آبان ۱۳۹۷
سلام علیکم
آقای دکتر وقتتون بخیر
طلبگی رو از قم شروع کردم. تا انتهای لمعه و اصول فقه مظفر رو قم خواندم. حدود یک سال هست برای کفایه مکاسب نجف هستم.
بیست و سه سال سن دارم.
دوست داشتم که از تحقیقات محققین غربی استفاده کنم. به همین خاطر انگلیسی عمومی رو دوره می کنم. از طرفی هم دوست داشتم با دروسی که شما در دانشگاه پرینستون می دهید به صورت صوتی استفاده کنم.
امکان دریافت این صوت ها وجود داره؟
ممنون
ضمنا از مطالبتون خیلی استفاده می کنم. خصوصا فهرست و تراجم.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۴۱۳٫۵۳۵ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۳۱۲ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۲۵۸

پر بازدیدترین یادداشت ها :
يکی از قرائن خوب برای اينکه نشان دهد شريف مرتضی قسمت اعظم کتاب الشافي را در دهه 380 ق و نه 390 نوشته اين است که او تنها در بخش های اخير کتاب (همينک در مجلد چهارم از نسخه چاپی) و نه اوائل کتاب به اثری که در همان حدود سال ها نوشته بوده ارجاع می دهد. مقصود من ارجاع او به مسائل موصليه متقدم (يا اولی) است که می دانيم آن را در دهه 380 ق و به احتمال زياد در اواخر آن دهه نگاشته است....
سه شنبه ۱۶ بهمن ۱۳۹۷ ساعت ۸:۵۶
نسخه ای دیگر از امالی نسخه کهن تازه ای از امالی مرتضی در کتابخانه آمبروزیانا به شماره H ۴۳ در مجموعه ای با دو کتاب: کتاب نهاية الإيجاز في دراية الإعجاز از فخر رازي بر روی برگ اول مطلبی درباره اختلاف در خصوص وجه اعجاز قرآن آمده از مرتضی و سديد الدين و نصير الدين نام می برد گويا نويسنده آن امامی بوده تا ۵۵ الف. کتاب اول بدون تاريخ کتابت اما شبيه است به نسخه های...
دوشنبه ۱۵ بهمن ۱۳۹۷ ساعت ۷:۱۸
هفته دیگر در اینجا یک سخنرانی دارم درباره داستان جعل متنی که به نام اخبار فخ شناخته می شود و از آن به عنوان یک سند تاریخی در شماری از تحقیقات زیدی شناسی بهره گرفته می شود. این کتاب در شکل فعلی آن از مجعولات اواخر سده ششم و یا اوائل سده هفتم قمری یمن است. در این دوره چند متن دیگر هم در یمن برای اهدافی تبلیغی و ایدئولوژیک ساخته و پرداخته شد و به نویسندگان و امامان...
دوشنبه ۱۵ بهمن ۱۳۹۷ ساعت ۷:۰۴
خوشبختانه در سال های اخیر نسل جدیدی از نسخه شناسان ایرانی تربیت شده اند. محققان فاضل و جوانی که با تلاش و کوشش عمدتا شخصی امیدها را برای حفظ و تداوم این سنت مبارک در میان محققان ایرانی زنده نگاه می دارند. این مایه مباهات و مسرت است. اگر طباطبایی ها و دانش پژوه ها و ایرج افشارها و مجتبی مینوی ها رفتند. امید است که شاگردان با واسطه و بی واسطه آنها همچنان مشعل نسخه...
دوشنبه ۱۵ بهمن ۱۳۹۷ ساعت ۷:۰۴
من قبلا مکرر نوشته ام که به نظر می رسد الشافی شریف مرتضی تألیف حدود سال های ۳۸۵ ق و تا قبل از سال ۳۹۰ ق باشد. در واقع کتاب الشافی از نخستین تألیفات مرتضی است و او آن را نسبتا در اوائل زندگی علمی خود نوشته است. شریف مرتضی هنگامی که به نوشتن این کتاب آغاز کرد هنوز شخصا با قاضی عبد الجبار آشنا نبود. آوازه او را شنیده بود و کتاب المغنی و بخش امامت آن که در سال ۳۸۰ ق پایان...
دوشنبه ۱۵ بهمن ۱۳۹۷ ساعت ۷:۰۲
در یکی از شماره های مجله کتاب شیعه دیدم کتاب الحدود ابن قاروره که از کلمات و گفتارهای شریف مرتضی متنی درباره تعریفات و حدود کلامی ترتیب داده منتشر شده. تصحیح نسبتا خوبی است گرچه غلط هایی در‌آن دیدم. با این وصف متأسفانه محقق کتاب تذکر نداده که حق تقدم در شناسایی این متن با شادروان استاد محمد تقی دانش پژوه است و او اولین بار این متن را نزدیک چهل و پنج سال پیش منتشر...
دوشنبه ۱۵ بهمن ۱۳۹۷ ساعت ۷:۰۱
تاکنون چند نوشته محققانه و بسیار عالمانه از ایشان دیده ام و خوانده ام. نمونه اعلای تحقیق و تتبع و دقت ورزی در تراجم نویسی و نسب نگاری است، یادآور نسل محققان برجسته ای (از عراق) مانند مصطفی جواد و ادبایی مانند مرحوم محمد رضا شبیبی. خوب است همتی شود مجموعه نوشته های ایشان به صورت مجلدی منتشر شود. دیدم مؤسسه کتاب شیعه کتاب هایی را با تعلیقات ایشان منتشر کرده. کار...
دوشنبه ۱۵ بهمن ۱۳۹۷ ساعت ۷:۰۰
در مقاله بسیار بسیار محققانه استاد سید عبد الستار الحسنی با عنوان علی هامش سیره الشریف المرتضی علم الهدی (ص ۲۹) نکته ای دیدم درباره اینکه چرا محمد الأعرج فرزند موسی الثانی، نیای شریف مرتضی تمایلی نداشته که در کنار جد طاهرش امام موسی بن جعفر تدفین شود. عبارت ابن الطقطقی در الاصیلی در این باره چنین است: واما محمد الاعرج ابن موسی الثانی فهو الذی اوصی أن یدفن عند...
دوشنبه ۱۵ بهمن ۱۳۹۷ ساعت ۶:۵۹
رساله رد سهو النبی که علامه مجلسی و شیخ علی صاحب حاشیه در آثارشان نقل کرده اند با وجود آنکه احتمال داده شده تألیفی از شیخ مفید باشد از او نباید باشد. استاد سید محمد رضا جلالی این اثر را بدون تردید در انتساب آن به شیخ مفید منتشر کرد اما به نظر من این اثر نمی تواند از او باشد. نوع تعابیرش نسبت به شیخ صدوق به قدری تند است که بسیار بعید است آن را شیخ مفید که از روایان...
يكشنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۷ ساعت ۱۲:۱۱
محققان اين کتاب در تشخيص هويت رساله های غيلاني و مسعودي به کلی به خطا رفته اند. اين در حالی است که من در نوشته خود به روشنی داستان اين رساله ها را روشن کرده بودم. محققان اين کتاب اصل ايده طبقاتی بودن متن موجود در نسخه مجلس را از من گرفته اند و اينکه متن نسخه مجلس حلقه آخری از سلسله ای از مفاوضات و مناظرات بين افضل الدين غيلاني و مسعودي است اما شگفتا که با وجود روشن...
يكشنبه ۱۶ دي ۱۳۹۷ ساعت ۹:۰۲
این روزها به مناسبت تدوین مقاله بلند سیاستنامه برای مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی ادبیات سیاستنامه نویسی را مطالعه می کنم. در غرب در چند دهه اخیر آثار ارزشمندی درباره سیاستنامه نویسی و ادبیات و تحول اندیشه| اندیشه های حاکم بر سیاستنامه نویسی تاکنون منتشر شده. از میان پژوهشگران ایرانی بهترین کارها در زمینه تاریخ اندیشه سیاسی اسلامی را مرحوم حمید عنایت سامان...
يكشنبه ۱۶ دي ۱۳۹۷ ساعت ۸:۵۸
بخش اصلی کتاب اخبار فخ درباره یحیی بن عبد الله است. قسمت اعظم مطالبی که در این بخش آمده در هیچ منبع دیگری نقل نشده و تماما افسانه پردازی ها و قصه نویسی هایی به سبک کتاب های ابوالحسن بکری است. کتاب اخبار فخ البته هسته اولیه اصیلی داشته که بیشتر مربوط است به قسمت هایی از اخبار حسین فخی. در ورژن کنونی کتاب برعکس عمده کتاب درباره یحیی و برادرش ادریس است. آقای جرار هم...
پنجشنبه ۱۳ دي ۱۳۹۷ ساعت ۴:۴۴
در فقه اهل سنت از همان سده دوم قمری در کوفه و مدینه و به ویژه شام ادبیاتی فقهی در عرصه مسائل مربوط به حکومت و وظائف سیاسی و فقهی حاکم شکل گرفت که خیلی زود ادبیات آن تحت عنوان کتاب السیر شناخته شد. از محمد نفس زکیه روایاتی تحت عنوان کتاب السیر در منابع زیدی باقی مانده. در فقه سده دوم به ویژه آرای اوزاعی، فقیه شام و همچنین آرای ابو یوسف و محمد بن الحسن الشیبانی در...
پنجشنبه ۱۳ دي ۱۳۹۷ ساعت ۴:۴۳
درباره تقیه و ابعاد آن هنوز تحقیق جامعی صورت نگرفته منتهی یک نکته معمولا در این زمینه مورد غفلت قرار می گیرد و آن اینکه می بایست برای درک ابعاد تقیه در فقه شیعی در سده های دوم و سوم یعنی تا قبل از سال ۲۶۰ ق و آغاز دوران غیبت به مناسبات فقهای سنی و دولت و به ویژه سهم خلیفگان در فرایند تدوین فقه اسلامی توجه داشت. در عصر عباسی این مناسبات خلفا با فقها و نوع نگاهی که...
پنجشنبه ۱۳ دي ۱۳۹۷ ساعت ۴:۴۱
1- پرویز اذکایی کتابی دارد درباره محمد بن زکریای رازی در حدود هزار صفحه. فکر می کنم به اندازه سه هزار صفحه می شود این کتاب را به نقد کشید. اما کی فرصت این کار را دارد با این همه کار و گرفتاری... پ. ن: البته آنجاها که در این کتاب از کتاب محمد بن زکریای رازي نوشته دکتر مهدی محقق و یا دو کتاب کرمر درباره آل بويه و رنسانس اسلامی در سده چهارم استفاده شده مطالب مفید و قابل...
شنبه ۸ دي ۱۳۹۷ ساعت ۷:۱۶