آرشیو
دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون با عنوان Visiting Professor، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
برای ما بنویسید



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت

سمیه سادات حسینی
۱۶ ارديبهشت ۱۳۹۹
سلام آقای دکتر
موضوع رسالۀ دکتری من دربارۀ عبدالقاهر جرجانی است که متکلمی بلاغی در قرن پنجم و از جرجان است. کتابهایی که دربارۀ زندگی او نوشته‌اند عموما با یک یا دو قرن فاصله و بیشتر از او نوشته شده‌اند و نمی‌دانم چقدر اطلاعاتشان معتبر است. در این کتابها عبدالقاهر جرجانی شافعی و اشعری معرفی شده است. البته در کتاب مسالک الابصار ابن فضل الله آمده که جرجانی در فروع شافعی و در اصول اشعری بوده است.
سوال اول اینکه مگر تقسیمات شافعی و حنبلی و... بنا به فقه و تقسیم معتزلی و اشعری بنا به کلام نیست؛ مخصوصا بنا به تقسیم‌بندیهای قرن پنج هجری در ایران؟
سوال دوم اینکه ایا گفتۀ قدما دربارۀ مذهب کلامی کسی، بیانگر صدق این گزاره است؟ چیزی که از کتابها دستگیرم شده اینکه شاید مولفان با پیش فرض اختلاف نظر جرجانی با قاضی عبدالجبار در بلاغت آنها را به این نتیجه رسانده است که جرجانی اشعری بوده است؛ در حالی که جرجانی پیوسته از جاحظ معتزلی به نیکی یاد کرده است.
در هر حال نیازمند منابعی به فارسی یا عربی دربارۀ اصول اشعریان و معتزلیان در قرن پنجم هستم. پیشاپیش از شما متشکرم
سید رضا فندرسکی
۷ ارديبهشت ۱۳۹۹
نشانی ایمیل استاد را می خواستم.
علیرضا علیخانی
۱ ارديبهشت ۱۳۹۹
با سلام

احترام در مورد ترجمه دو کتاب در زمینهای تاریخی و کلامی به زبانهای انگلیسی و عربی راهنمایی و کمک می خواستیم. لطفا بفرمایید چطوری میتونیم با شما تماس بگیریم . بدنبال مترجم مناسب برای این دو اثر هستیم.
کوثریان
۱۸ فروردين ۱۳۹۹
با سلام و احترام
استاد گرامی کتاب "مشهورات بی اعتبار در
تاریخ و حدیث" نوشته آقای مهدی سلیمانی (نشر طه) را ملاحظه فرمودید و احیانا دربارش چیزی ننوشتید یا نمینویسید؟
سارا خدری
۱۳ فروردين ۱۳۹۹
با سلام و سپاس
ایمیل آقای دکتر انصاری رو میخواستم. ممنونم
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۶۱۰٫۴۰۵ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۲۲ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۵۵۲

پر بازدیدترین یادداشت ها :
نمط العارفين ابن سينا را بايد بارها و بارها خواند. اين مرد حتی زمانی که درباره عرفان می نويسد سخنش ارزشمند است و حاصل نکته سنجی های اوست. درود خدا بر ابن سينا: المعرض عن متاع الدنيا و طيباتها يخص باسم الزاهد، و المواظب على فعل العبادات من القيام و الصيام و نحوهما يخص باسم العابد، و المتصرف بفكره إلى قدس الجبروت مستديما لشروق نور الحق في سره يخص باسم العارف. و قد...
شنبه ۳ خرداد ۱۳۹۹ ساعت ۷:۵۸
کتابچه گنج پنهان را در فاصله يک هفته بعد از درگذشت مرحوم آقای طباطبایی منتشر کردم. آقای مسجد جامعی همت و حمايت کرد و آن را در هزار نسخه منتشر کرد. تدوين آن را درست بعد از مراسم خاکسپاری استادمان آغاز کردم. متن هایی که در پايان اين دفتر هست را هم در همان فاصله آماده کردم. به لطف آقای بجنوردی کل اين کتابچه را در مرکز دائرة المعارف تايپ و تصحيج کرديم (به لطف خانم...
شنبه ۳ خرداد ۱۳۹۹ ساعت ۷:۵۵
من از سال 67 شمسی با شادروان استاد زریاب خویی در مرکز دائرة المعارف آشنا شدم و به تدريج اين آشنایی به ارتباط نزديک تبديل شد. سه شنبه ها استاد به مرکز تشريف می آوردند و در اتاق بخش تاريخ مستقر می شدند. هم در مجمع اتاق تاريخ و هم در کتابخانه و هم گاهی در دفتر آقای بجنوردی فرصت های بی بدیلی پيدا می شد تا همه ما جوانان تازه کار از دانش آن مرحوم استفاده کنیم. مهمترين...
شنبه ۳ خرداد ۱۳۹۹ ساعت ۷:۵۱
مستند تازه را درباره مرحوم دکتر فرديد ديدم. جالب بود. گرچه به آن می توان نقدهایی داشت. من هيچ گاه دکتر فرديد را از نزديک نديدم. اما با برخی دوستان نزديک او آشنایی و رفاقت داشتم. در مرکز دائرة المعارف در آن سال ها يکی از موضوعات گفتگو در "گعده" های علمی مان با استادان و همکاران همين دکتر فرديد بود و احوال و اطوار و آرای گاه عجيبش. از دکتر دينانی درباره اش بسيار شنيده...
شنبه ۳ خرداد ۱۳۹۹ ساعت ۷:۵۱
از اتفاقات خوب امسال در مؤسسه مطالعات پيشرفته پرينستون قبل از ظهور اين بلای جهانگير جلساتی بود که با همکارمان کريستين روبن، از بزرگترين متخصصان جهانی در حوزه تاريخ شبه جزيره ما قبل اسلام داشتيم. او امسال عضو هيئت علمی مؤسسه ماست. تعدادی از استادان مؤسسه و همچنین استادان دانشگاه پرينستون در اين جلسات شرکت می کردند. مجموعه نسبتا کاملی بود درباره موضوعات متفاوت در...
شنبه ۳ خرداد ۱۳۹۹ ساعت ۷:۴۹
ماه مبارک ماه قرآن است. بهار قرآن است. ماه تأمل در آيات قرآن است. ماه قرائت قرآن است. من در رد نظريه آقای دکتر سروش در خصوص وحی بمثابه خواب تاکنون چندين يادداشت و مقاله نوشته ام. هر بار که آياتی از قرآن می خوانم و به ويژه در ماه مبارک گوشه چشمی هم بدان نظريه دارم و هر بار بيشتر مطمئن می شوم که اين ديدگاه فارغ از اشکالات فلسفی و تاريخی اش از تفسير نحوه زبان قرآن و منطق...
شنبه ۳ خرداد ۱۳۹۹ ساعت ۷:۴۹
نظريه رؤياهای رسولانه دکتر سروش نه تنها از نقطه نظر نظام سنتی کلامی اسلامی نظريه مردودی است بلکه مشکل اصلی اش اين است که با داده های خود قرآن درباره خودش و آنچه در خصوص وحی و خطاب خداوند با پيامبرش در قرآن کريم آمده سازگار نيست. آقای دکتر سروش شماری از آيات قرآن را به عنوان مؤيدی برای درستی نظريه اش و شاهدی برای رؤيایی بودن وحی قرآنی بر می شمارد. برخی از اين آيات...
شنبه ۳ خرداد ۱۳۹۹ ساعت ۷:۴۸
در کتاب Encounters with the Hidden Imam in Early and Pre-Modern Twelver Shīʿī Islam نوشته آقای اميد قائم مقامی که به تازگی بريل منتشر کرده بحثی آمده به تفصيل درباره محتوا و جزئيات توقيع آخر نائب چهارم حضرت ولی عصر (عج) که به نظرم جای تأمل و نقد دارد. ايشان معتقدند تعبير "الغيبة التامة" که در نسخه غيبت شيخ از اين روايت (توقيع) ديده می شود گو اينکه طبق تصريح خود شيخ بر اساس روايت شيخ صدوق است صورت...
پنجشنبه ۱۱ ارديبهشت ۱۳۹۹ ساعت ۲:۱۵
دانشمند محترم جناب آقای دکتر سروش در يک سخنرانی و همچنين اگر اشتباه نکنم در مکتوبی که اخيرا از ايشان منتشر شد به متن زيارتنامه ای نه چندان مشهور برای حضرت امير (ع) اشاره کرده اند که در مفاتيح الجنان مرحوم حاج شيخ عباس قمی نقل شده و از آن انتقاد کرده اند. ايراد ايشان به یک تعبيری در متن اين زيارتنامه است: "الانزع البطين" در اشاره به حضرت امير (ع). منبع اصلی اين...
پنجشنبه ۱۱ ارديبهشت ۱۳۹۹ ساعت ۲:۱۳
کتاب تثبيت الامامة که چند سال پيش از سوی مؤسسه اسماعيليه لندن و منسوب به منصور فاطمی منتشر شد چنانکه قبلا در يادداشتی نوشتم از او نيست و بلکه بايد تأليفی از آخر سده دوم قمری و به احتمال زياد تأليفی از علی ابن ميثم، متکلم امامی و شاگرد هشام بن الحکم باشد. پيشنهاد من به دوستان متن پژوه اين است که با بهره وری از نسخه های خطی اين کتاب اين اثر را از نو تصحيح و با توجه به...
پنجشنبه ۱۱ ارديبهشت ۱۳۹۹ ساعت ۲:۱۳
شيخ احمد احسايی معمولاً از جانب پيروان مکتب صدرايی به بی اطلاعی از مکتب آخوند و مبانی حکمت متعاليه متهم شده است. اين حرف از يک نقطه نظر درست است و آن اينکه به نظر می رسد او مبانی فلسفی را نزد استادان اين رشته نخوانده بوده و گاه مطالب حکماء را به درستی متوجه نمی شود. اما در مجموع انتقادات او بر فلسفه ملا صدرا حائز اهميت است. انتقادات او دومين موج انتقادات بر فلسفه...
پنجشنبه ۴ ارديبهشت ۱۳۹۹ ساعت ۱۲:۵۹
ابن هيثم، دانشمند و فيزيکدان برجسته مسلمان در سده های چهارم و پنجم قمری در عين تخصص در شاخه های مختلف علوم فيزيک و ميکانيک و نورشناسی در فلسفه ارسطویی هم تخصص داشت و آثاری در اين زمينه نگاشته بوده. در فهرستی که خود ابن هیثم در دو نوبت از آثارش به دست داده و در ضمن زندگينامه خودنوشت وی آمده ( در سن 63 سالگی اش و به تاريخ 417 که بعدا در 419 ق به روز شده) نام بخشی از تأليفات...
پنجشنبه ۴ ارديبهشت ۱۳۹۹ ساعت ۱:۰۰
ابن طاووس اين راوی را که خود از اهل ادب بغداد بوده در فرج المهموم به مناسبت نقلی از يکی از آثارش معرفی کرده. نام او ابو الحسن أحمد بن الحسين بن علي (کذا، شايد هم: الحسين بن الحسن بن علي) الرخجي است. وی از خاندان خُرّجي بوده و پدرش أبو علي الحسين بن الحسن الرخجي از وزيران آل بويه بوده است. از آنچه ابن طاووس نقل کرده نام دو کتاب او را می شناسيم. با اين وصف کتاب ديگری از...
دوشنبه ۱ ارديبهشت ۱۳۹۹ ساعت ۱۰:۴۶
به تجربه و با بررسی هزاران نسخه خطی در طول سال های گذشته و به گواهی بسياری از کتاب های تراجم و احوال دريافته ام که بيشتر کاتبان نسخه های خطی در تاريخ چند قرن نخست اسلام بر مذهب شيعی و امامی بوده اند؛ به ويژه کاتبانی که نسخه های ادبی و فلسفی و علمی و تاريخی را کتابت می کرده اند (به ويژه در خراسان و عراقين) متأسفانه ما در اين زمينه کم کاری کرده ايم. حال که بسياری از...
دوشنبه ۱ ارديبهشت ۱۳۹۹ ساعت ۱۰:۴۵
اين سخن ابن هيثم، از برجسته ترين دانشمندان در تاريخ تمدن اسلامی شايد از مهمترين سخنانی باشد که در فلسفه علم در تاريخ ما گفته شده: وكان أبو علي بن الهيثم ورعاً متعبداً، معظماً لأوامر الشريعة، وكان يقول في بعض رسائله: تخيلنا أوضاعاً ملائمة للحركات السماوية فلو تخيلنا أوضاعاً أخرى غيرها ملائمة أيضاً لتلك الحركات لما كان لذلك التخيل مانع، لأنه لم يقم البرهان على...
دوشنبه ۱ ارديبهشت ۱۳۹۹ ساعت ۱۰:۴۵