دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همینک حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس می کند. همچنین در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
برای ما بنویسید



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت

علي احمدي
۱۱ مرداد ۱۳۹۵
سلام عليکم استاد
اينجانب علي احمدي از طلاب حوزه علميه قم، دانشجوي رشته تاريخ اهل بيت عليهم السلام، موضوع پايان نامه اينجانب تاريخ نگاري ابن عقده است که الحمد لله به پايان رسيده است. دو سه مقاله از آن استخراج کردم.
ضمن سپاس از حضرت عالي براي چند کاري که درباره ابن عقده انجام داده ايد و استفاده اينجانب، مستدعي است ايميل خود يا آي دي خود در تلگرام را بفرماييد تا برايتان بفرستم و نظرتان را جويا شوم
البته اگر مزاحم نيستم
موفق و مويد باشيد

با تحیات
ایمیل من از این قرار است:
hf_ansari@yahoo.com
در خدمت خواهم بود
سید محمد موسوی
۱۶ خرداد ۱۳۹۵
سلام
و خسته نباشید بابت وب سایت عالی کاتبان

می خواستم ببینم امکانش هست ایمیل آقای دکتر انصاری رو داشته باشم؟
در خصوص حوزه تخصصی ایشون چند سوال داشتم.

hf_ansari@yahoo.com
امیر هاشم پور
۲۰ ارديبهشت ۱۳۹۵
باسلام و ادب؛
استاد پیشاپیش از اینکه مایه صداع خواهم شد عذرخواهی میکنم.
راجع به فارابی و مقاله ارزشمندتان سوالی داشتم.
در پژوهشها رسم بر این است که از آثار افراد پی به مشی ایشان می برند. در مورد فارابی نیز این امر صادق است. اما آیا می توان با تکیه بر مشی زندگی یا به عبارت صحیح تر سلوک فردی ایشان درباره شخص اظهار نظر کرد.
بر همین روی آیا می توان با توجه به نوع زندگی و سلوک فارابی رگه های عرفانی با گرایش های ایرانی و تاثیرات شیعی ـ اسماعیلیه را بر شناخت.
توضیحا معروض می دارم که وقتی فارابی تاکید موکد بر اتصال با عقل فعال برای دریافت حقایق امور می کند آیا این پندار که خود او باید و موکدا باید متصل به عقل فعال باشد دور از انتظار است... و اگر این فرضیه درست است آیا با مطالعه و تدبر در کتب فلسفی می توان عملا این رویداد را تجربه نمود.
نظرتان برای حقیر حتما راهگشا خواهد بود.
با تشکر از زحماتی بی دریغتان
علیرضا شاه محمدی
۶ ارديبهشت ۱۳۹۵
جناب آقای حسن انصاری گرامی
سلام
پیش پیش از این که مصدع اوقات گرانبهای شما می شوم، عذر می‌خواهم. من دانشجوی دکتری عرفان و تصوف دانشگاه سمنان هستم و این روزها دارم روی مقاله‌ای مربوط به تفسیر عرفانی امام صادق علیه السلام کار می‌کنم. مقاله‌ی روشنگر و درخشان شما را پیرامون این موضوع خوانده‌ام و از آن جا که در مقاله ذکر کرده بودید که تصویر نسخه کتابخانه‌ی خدابخش را در اختیار دارید، می‌خواستم بپرسم آیا ممکن است تصویر این نسخه را در اختیار من هم قرار دهید؟ و اگر این امکان وجود ندارد، آیا راه دیگری می‌شناسید که من بتوانم از این نسخه استفاده کنم؟

از توجه شما ممنونم.

با مهر
علیرضا شاه محمدی

با تحیات. ممنونم. لطفاً با ایمیل من تماس بگیرید.
سیدعلی موسوی بطحائی
۲۳ فروردين ۱۳۹۵
بسم الله الرحمن الرحیم
عرض سلام خدمت استاد میخواستم چند سوال فرقه شناسی در صدر اسلام داشته باشم و چند سوال کتاب شناسی کجا و چگونه با استاد تماس داشته باشم
طلبه سطح سوم حوزه علیمه قم

پاسخ: با تحیات. از لطفتان ممنونم. لطفاً با ایمیل تماس بگیرید شاید بتوانم منشأ خدمتی شوم. ممنونم
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۱۶۱٫۵۸۲ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۲۱۲ نفر
تعداد یادداشت ها : ۶۷۵

پر بازدیدترین یادداشت ها :
بر متن زیارت جامعه شروح مختلفی نوشته شده طبعاً همه آنها از دوران صفوی به این طرف. من اینجا به دنبال بحثی درباره اصالت این زیارتنامه نیستم و آن را در مقاله ای دیگر بحث خواهم کرد اما این سخن دکتر سروش را مطلقاً معتبر نمی دانم که این زیارتنامه را اعتقادنامه غالیان شیعی معرفی کرده است. در این زیارتنامه جز چند بند آن هیچ گونه عقیده غالیانه ای از نقطه نظر بحث تاریخی...
دوشنبه ۱ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۳:۵۹
متأسفانه در ایران و در میان اهل علم تصور درستی از اهل سنت و تحولات مذهبی آنان و تمایزهای دورنی آنها وجود ندارد. بسیاری، اهل حدیث و حنابله را وجه غالب اهل تسنن می دانند و با یک صفت کلی قشری همه تاریخ تفکر سنی را مورد قضاوت قرار می دهند. عده ای هم که تعدادشان کم نیست با مقابل قرار دادن تفکر اشعری در برابر تفکر معتزلی، معتزلیان را خردگرا و در مقابل اشعریان را ضد عقل و...
دوشنبه ۱ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۳:۵۷
من سال گذشته بخشی از مطالعاتم را اختصاص دادم به تدوین و تحلیل اندیشه های فلسفی عمر خیامی و تصحیح کلیه آثار فلسفی او. مقدمه ای هم درباره زندگی او نوشتم که بخش هایی از آن در سایت کاتبان منتشر شد. آنجا گفتم که به عقیده من خیامی از شاگردان مستقیم ابن سینا بوده است؛ در واقع شاید جوانترین شاگردش. اینجا بنا ندارم در این باره استدلال کنم منتهی تنها این نکته را مطرح می کنم...
دوشنبه ۱ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۳:۵۶
در سالهای گذشته بسیار می شنویم اشخاصی اندر مثالب مشروطه می نویسند و از انحراف مشروطه و از اینکه دیگ مشروطه در دربار انگلیس به بار گذاشته شد. این سخنان روشن است که جدی نیست. کافی است بدانیم مشروطه در زمانی اتفاق افتاد که تحول در سیاست و حکومت و تجدید فرهنگ و مبانی دینی و سیاسی ضرورتی جهانگیر شده بود. پیش از ما در سرزمین عثمانی روند مشروطه خواهی آغاز شده بود گرچه بعد...
دوشنبه ۱ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۳:۵۳
درباره زمان زندگی و مرگ راغب اصفهانی تاکنون اختلافات زیادی میان منابع و محققان جدید وجود داشت. عده ای او را متعلق به سده چهارم و برخی متعلق به سده پنجم و حتی اواخر آن می دانستند. من خود چند سال پیش تحقیق دراز دامنی را درباره راغب انجام دادم و مشغول نوشتن مقاله مطولی درباره او بودم که با نوشته ها و رساله دکتری Alexander Key برخورد کردم. او در رساله دکتری خود درباره راغب...
دوشنبه ۱ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۳:۵۲
جای خود بحث شده که اهل حدیث، مقصودم علمای اصحاب حدیث سنی تا قرن ها با شکل گیری اتوریته های نهادینه دینی و یا دینی| سیاسی مخالف بودند. حدیث متاع دستیاب تری بود و بدون مقدمات زیاد می شد در حدیث و حفظ آن مرتبه ای یافت. همین امر به آن دیدگاه که گفتم هم کمک می کرد و هم از نتایج آن هم همزمان بود. یعنی این دو پدیده در ارتباط مستقیم با هم بودند. با خواندن چند متن در حدیث و...
دوشنبه ۱ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۳:۵۱
آگاهان در میان محققان رشته رجال حدیث شیعی به خوبی می دانند که فهرست های نجاشی و شیخ طوسی بر اساس فهارس قدیمتر شیعی نوشته شده است. این مطلب را مرحوم بهبودی و نویسنده این سطور و آقای احمد پاکتچی و برخی دیگر گفته اند. اما در این میان یک مطلب که باید روشن شود این است که نجاشی و شیخ در تألیف فهارس خود صرفاً ناقل نبودند بلکه خود در اصلاح فهارس قبلی و کنار هم گذاشتن و...
دوشنبه ۱ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۳:۵۰
مرحوم محقق طباطبايي در اواخر عمر طبع دوم فهرست منتجب الدين را به نويسنده اين سطور واگذار کردند و من نيز متن کتاب و تعلیقات را باری ديگر با دست نوشته های اوليه محقق طباطبايی مقابله کردم . هم در مقدمه و هم در متن و حواشی کتاب به موارد زيادی برخوردم که از چاپ نخست افتاده بود. تعليقات و اصلاحاتی هم بود که در حاشیه دو یا سه نسخه چاپی از کتاب بعداً اضافه کرده بودند که...
دوشنبه ۱ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۳:۴۹
درباره نسبت میان دو کتاب الملخص و الذخیره پیش از این از نویسنده این سطور یادداشتی منتشر شد. آنجا اشاره ای داشتم به کتاب تمهید الأصول شیخ طوسی به عنوان سندی مهم در این رابطه. اینجا تفصیلاً این سند را مورد بررسی قرار می دهیم: در چند جای این کتاب از هر دو متن الملخص و الذخیره یاد شده است. مورد اول در مقدمه است آنجا که شیخ از نیت خود برای نوشتن شرحی تفصیلی تر در مباحث...
شنبه ۹ مرداد ۱۳۹۵ ساعت ۱۲:۵۸
در ری سده ششم قمری معتزلیان حنفی، زیدیان و امامیه به دلائل متعدد و از جمله قرابت فکری و کلامی مناسبات حسنه ای کم و بیش با هم داشته اند. از شهرهای دیگر هم معتزلیان در سفر به ری با عالمان زیدی و امامی آنجا ملاقات می کرده و تبادلات علمی همواره میانشان برقرار بوده است. زمخشری، عالم معتزلی مشهور خوارزمی از این دست عالمان است که در ری با علمای زیدی و امامی مرتبط شد. نمونه...
شنبه ۹ مرداد ۱۳۹۵ ساعت ۱۲:۵۶
اندرسبانی، عالم معتزلی سده ششم خوارزمی در کتابش الأربعین اشاره دارد به مرقد حضرت امیر در نجف و توصیفی درباره آن دارد که حائز اهمیت است. عبارات او نشان دهنده نگرش معتزلیان غیر زیدی است نسبت به جایگاه حضرت امیر. اندرسبانی کتابی در فضائل اهل بیت و حضرت امیر نوشته بوده که گویا از میان رفته است. اینجا عین عبارت او را نقل می کنم‌: 19الف. ... ومن أراد الإکثار من فضائله...
شنبه ۹ مرداد ۱۳۹۵ ساعت ۱۲:۵۵
۱- پاتریشیا کرون و قبل از او عبد الحسین زرین کوب در اصالت بخش دوم کتاب نصیحة الملوک به غزالی به درستی تردید کرده اند. اگر کسی حتی اندکی با‌ آثار غزالی آشنا باشد و کتاب های او را خوانده باشد در این تردید نمی کند که بخش دوم این کتاب حتی یک درصد هم ممکن نیست از غزالی باشد. آقای دکتر سید جواد طباطبایی در ویراست تازه کتاب تاریخ اندیشه سیاسی در ایران دیدگاه پاتریشیا کرون...
شنبه ۹ مرداد ۱۳۹۵ ساعت ۶:۵۱
این روزها مشغول تدوین مقاله ای هستم در رابطه با کتاب اربعین در حدیث تألیف ابو الکرم عبد السلام بن محمد الأندرسبانی، عالم معتزلی سده ششم قمری كه گویا تنها از آن یک نسخه خطی باقی است. این کتاب مشتمل بر فوائد بسیاری است درباره عالمان قرن ششم خراسان و ری و همدان و نقاط دیگر. من قبلاً در چندین مقاله درباره آثار دیگر او سخن گفته ام و بناست انشاء‌الله همه این مطالب را در...
جمعه ۸ مرداد ۱۳۹۵ ساعت ۱۲:۳۶
این کتاب به زودی منتشر خواهد شد. تصحیح دو متن است و با مقدمه ای مفصل و تحلیلی. موضوع دو متن شیئت معدوم است و در مقدمه به تفصیل درباره این موضوع و ریشه های تاریخی و کلامی آن بحث کرده ایم. در کتاب تشیع امامی در بستر تحول در پاورقی مقاله مربوط به اختلاف فقیهان امامی بر سر یک مسئله فقهی اشاره کردم که کتابی کلامی از عبدالله بن حمزه طوسی شارحی که چند سال پیش نسخه ای از آن به...
جمعه ۸ مرداد ۱۳۹۵ ساعت ۷:۰۳
یکی از علل انتشار حدیث و البته انبوه حدیث سازی در سده سوم و به ویژه سده چهارم قمری آسان شدن دسترسی و ارزان شدن نسبی کاغذ بود در تمدن اسلامی. پیش از آن معمولاً دستگاه های دولتی مانند دبیرخانه های اداری دسترسی بیشتری به کاغذ داشتند. محدثان بیشتر کارشان نقل حدیث به صورت شفاهی بود و اگر بنایی بر تدوین و کتابت داشتند طبعاً باید به شکل محدود و شخصی و با حجم پایین این کار...
چهارشنبه ۶ مرداد ۱۳۹۵ ساعت ۹:۳۸