دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۳۶۰٫۸۰۰ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۷۶ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۱۴۷
بازدید از این یادداشت : ۱٫۶۳۲

پر بازدیدترین یادداشت ها :

تحقيقات اباضی شناسی گرچه از اوائل قرن بيستم، در ميان اسلام شناسان غربی در جريان بوده، اما تاکنون اين تحقيقات گسترش لازم را به دست نياورده است. دليل اصلی نيز عدم انتشار بسياری از متون مهم اباضيان است.

در چند دهه اخير از يک سو شناخت ما نسبت به کتابهای اباضيان به دليل انتشار شماری از فهرستهای کتابخانه های مغرب اسلامی و نيز کشور عمان بيشتر شده و هم از ديگر سو خود اباضيان، دست کم اباضيان عمان فعاليت بيشتری نسبت به انتشار متون خود نشان داده اند. البته در الجزائر هم اين رشته از تحقيقات از سوی شماری از محققات آنجا دنبال شده است؛ کسانی که حتی اباضی هم نيستند ولی به دلايل تاريخی و يا فکری به انديشه اباضيه علاقمندند، مانند عمار الطالبی که کتاب مهم الموجز ابو عمار عبدالکافی (با عنوان آراء الخوارج الکلامية) را در ۲ جلد بسيار محققانه منتشر کرده است. البته شماری از محققان غربی و مسلمان به مطالعات در زمينه خوارج از ديرباز پرداخته اند و به همين دليل تاريخ سياسی و فکری و مذهبی اباضيان را نيز مد نظر داشته اند. بيشتر تحقيقات در رابطه با اباضيه از همين نوع اخير است، کسانی مانند احسان عباس، فان اس و مادلونگ. در سالهای اخير متون زيادی از اباضيان و گرايشهای مختلف آنان منتشر شده، اما بيشتر اين متون از دوره های متأخرتر اين فرقه مهم است. البته يکی از ويژگيهای کتابهای اباضيان متأخرتر نقل از کتابها و رسائل متقدمتر است، مانند آنچه در کتاب مفصل و مهم بيان الشرع کندی می بينيم. دار الغرب الاسلامی در سالهای اخير با مديريت دوست دانشمندمان آقای ماهر جرار، استاد دانشگاه آمريکايی بيروت، چند کتاب در زمينه اباضی شناسی و کتابشناسی آثار آنان ترجمه و يا منتشر کرده است. يکی از اين آثار در رابطه با معرفی اعلام تاريخی و علمی اباضيه است که در دو جلد بزرگ منتشر شد. يکی هم ترجمه رساله ای بود از لويتسکی. استاد فان اس نيز از سالها پيش به متون اباضی علاقمند بوده و در اين باره تحقيقات مهمی را انجام داده است. يکی از مهمترين موارد اهميت آثار ابن اباض و ساير اباضيه و گروههای ديگر محکمه (مانند ازارقه و صفرية) اين است که اين آثار به دوره آغازين نهضت تدوين در اسلام باز می گردند و می توانند دشواره های فکری و مسئله های مذهبی دو سده پر تأثير نخستين اسلامی را که مجموعا از آن دو قرن بسيار کم می دانيم، روشن کنند؛ مانند سيره سالم بن ذکوان که در سالهای اخير در مغرب زمين منتشر شد. البته در مورد دو سده نخستين می بايست در رابطه با موثوقيت اسناد مکتوب بسيار محتاطانه عمل کرد. يکی از مهمترين اسناد اباضی رساله های سِيَر آنان است که تاکنون چندين تحقيق خوب درباره آنان انجام پذيرفته است.
اخيرا استاد مادلونگ به همراهی يکی از محققان کشور عمان مشغول کار بر روی شماری از کهنترين اسناد و رساله های اباضی است که به تازگی پيدا شده اند.
سه شنبه ۲۹ اسفند ۱۳۸۵ ساعت ۲۲:۴۳
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت