دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۴۹۷٫۱۴۲ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۱۶۵ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۴۲۰
بازدید از این یادداشت : ۲۸

پر بازدیدترین یادداشت ها :


سابقه تقريرات نويسی گرچه با عناوين ديگر دست کم به قرن پنجم می رسد. در اين مورد جای ديگری بحث کرده ام. اما آنچه با عنوان تقريرات امروزه می شناسيم دست کم سابقه اش به درس سيد مهدی بحر العلوم می رسد. صاحب مفتاح الکرامه بخشی از درس او را در طهارت شرح کتاب وافی تحرير کرده بود. شيخ محمد تقی صاحب حاشيه هم همين کار را کرده است. احتمالا تقرير نويسی از دوره خود وحيد بهبهانی معمول شده. به ويژه اينکه تقريبا از همان دوره هاست که سنت تقريرگویی درس استادان به شکل سنت معيدی معمول شد و البته امروزه منسوخ شده. بعد از اين دوره تقريبا بيشتر مطالب اصلی استادان در قالب کتاب های تقريرات فراهم آمده از سوی شاگردان ارائه می شد. مثلا در مورد سيد علي صاحب رياض جز چند رساله کوتاه در علم اصول و از جمله در بحث حجيت شهرت که در آن به بحث حجيت ظن هم پرداخته و رساله مهم و اساسی است بيشتر مطالبش را بايد در آثار شاگردانش و از جمله کتاب مفاتيح سيد محمد ديد. در درس او عده ای تقريرات می نوشته اند و از جمله ملا محمد جعفر شريعتمدار استرابادي (نيای مرحوم مجتبی مينوی). گفته می شود او با اينکه در اصول قوی تر از ميرزای قمی بود اما به واسطه رياض به فقه معروف شد در حالی که معاصرش ميرزای قمی بيشتر فقيه بود اما به واسطه قوانين به اصول شهرت يافت. عناوين سید میر عبد الفتاح هم که در قواعد فقهی و اصولی است خود تقريرات درس های فرزندان شيخ جعفر کاشف الغطاء است. همو تقريرات آن استادان را هم نوشته است. در نسل بعد تقريرات درس های شريف العلماء از صاحب ضوابط معروف همه هست. شريف العلماء اثر اصولی مستقلی جز رسالاتی ندارد بلکه آرايش را بايد در همين ضوابط ديد و در آثار ديگر شاگردانش. از دوره شيخ انصاری تقرير نويسی گستره بيشتری پيدا کرد. تقريرات شاگرد او صاحب مطارح بسيار معروف است. کما اينکه در دوره های بعد نیز همين سنت و حتی با گسترش بيشتری از اصول به فقه ادامه يافت. آرای ميرزای شيرازي هم عمدتا با تقريرات شاگردانش معروف است. در شرح حال شاگردان شيخ و بعد ميرزای شيرازی و آخوند خراسانی و صاحب عروه با صدها تقريرات آشنایی می يابيم که عمده آنها منتشر نشده. در دوره ميرزای نائينی و آقا ضياء عراقی هم اين سنت ادامه يافت و مهمترين درس های اصول در دوره حاضر با عنايت به تقريرات شاگردان اين دو استوار است. آية الله بروجردی و مرحوم آقای خویی هم اين توفيق را داشتند که بيشتر دوره های درس های فقه و اصولشان را شاگردان در قالب تقريرات پر برگ تنظيم کنند. سنت تقريرات نويسی سنتی کهن و در عين حال بسيار مفيد از نقطه نظر اصول آموزشی است و نمونه های آن در غرب پيشا تجدد و بعد از آن وجود داشته که موضوع نوشته مستقلی است.
چهارشنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۸ ساعت ۹:۴۰
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت