دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۴۹۷٫۵۱۸ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۲۹۸ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۴۲۰
بازدید از این یادداشت : ۳۸

پر بازدیدترین یادداشت ها :


دوران قاجار و به ویژه عصر ناصری دوران شکوفایی و رشد بی سابقه چاپ کتاب در ایران است. هزاران کتاب در موضوعات مختلف به صورت سنگی چاپ شد. در سال های اخیر تلاش های خوبی برای گردآوری و دیجیتالی کردن مجموعه آثار چاپ سنگی دوره قاجار در ایران و جاهای دیگر صورت گرفته. تاکنون تحقیقاتی درباره تحلیل این آثار منتشر شده اما هنوز جای چندین کتاب و رساله دکتری و برگزاری چندین کنفرانس و وورکشاپ در این زمینه هست. تحلیل پراکندگی موضوعات و نویسندگان و کیفیت نشر و ناشران و واقفانی که هزینه چاپ کتاب ها را می داده اند و بسیاری موضوعات دیگر قابلیت بحث و بررسی و مطالعه دارد. از روی موضوعات این کتاب ها می توان فضای مذهبی و اجتماعی و سیاسی و اخلاقی عصر قاجار را بازشناخت. برخی از کتاب های چاپ شده دوره قاجار به ویژه آنهایی که زیر نظر علمای طراز اول پایتخت صورت می گرفت از حیث دقت بر بسیاری از کتاب های چاپ حروفی بعدی که حتی در قاهره انجام شده امتیاز دارد. نمونه اش شفای چاپ سنگی است در مقایسه با چاپ قاهره. این چاپ ها ویژگی دیگری هم داشت و آن اینکه معمولا حواشی بسیار خوبی را هم بر کتاب ها ضمیمه داشت. مثلا آثار حکمی در طهران زیر نظر حکمایی مانند مرحوم آقا علی مدرس و یا مرحوم سید الحکمای جلوه منتشر می شد.

نفوذ اجتماعی و ثروت مانند خیلی نمونه های دیگر چنانکه امروزه هم در ایران شاهد آن هستیم عامل بسیار مؤثری بود برای انتشار چاپ سنگی کتاب هایی که شاید آنچنانکه باید ارزش چاپ نداشت. به هرحال همه نویسندگاه توانایی چاپ آثارشان را نداشتند. از سده نوزدهم ایران هزاران نسخه خطی در علوم مختلف ادبی و مذهبی و تاریخ و ادبیات و غیره باقی است که نه آن زمان توفیق انتشار پیدا کردند و نه بعدها ضرورتی در انتشار آن آثار دیده شده. خیلی از این کتاب ها بیشتر در قالب حاشیه و تعلیقه بر آثار ادبی و درسی و فقهی و اصولی است. تعداد زیادی هم کتاب از آن دوره داریم که در واقع ترجمه فارسی کتاب های مذهبی است در حدیث و مصایب و مناقب و از این قبیل. فرهنگ دوران قاجار را می توان در آینه این کتاب ها دید.

آقا نجفی معروف اصفهان که نیایش مرحوم صاحب حاشیه عالم بزرگی به ویژه در علم اصول بود و از جهت همو هم خاندانش در اصفهان در سده نوزدهم شهرت و اعتبار و نفوذ و ثروت زیادی داشتند آثار بسیاری در دوره ناصری منتشر کرد که به دهها کتاب بالغ است. البته همه آثارش هم تاکنون منتشر نشده. بیشتر این کتاب ها یا ترجمه آثار عربی است و یا جمع و تلفیقی است از آثار دیگران. در بسیاری موارد هم کتاب هایی است که گرچه به نام او منتشر شد اما تألیف او نبود و در واقع یا به درخواست او نوشته شده بود و یا حتی گاهی کتاب های دیگران و حتی از علمای گذشته به نام او در این دوران منتشر شد. این مطلب را استاد ما مرحوم آقای روضاتی که خود به این خاندان منسوب بود در حواشی ذریعه مکرر نوشته اند و قبل از او مرحوم معلم حبیب آبادی نیز که خود با آقا نجفی مرتبط بود بدین نکته تصریح کرده. دیگران هم درباره آثار آقا نجفی همین قبیل اظهارات را کم و بیش داشته اند. خوب است کسی در این زمینه تحقیق جامعی بکند و درباره تک تک کتاب هایی که به نام آقا نجفی در این دوران منتشر شده بررسی و مطالعه کند. نمونه دیگر در دوران ناصری آثار منسوب به مرحوم محمد حسن خان صنیع الدوله معروف به اعتماد السلطنه، وزیر انطباعات عهد ناصری (پدرش حاج علی خان قاتل معروف مرحوم امیر کبیر بود) است که گفته می شود بیشتر آنها تألیفات دیگرانی بود که زیر نظر او و با حمایت مالی او آن آثار را نوشته اند، مانند کتاب المآثر والآثار و برخی آثار دیگر.

در دوران خودمان هم کم نیستند دوره های چند ده جلدی در موضوعات مختلف که طبیعتی مشابه دارند.
شنبه ۴ خرداد ۱۳۹۸ ساعت ۲:۲۵
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت