دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۴۰۲٫۴۹۲ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۹۷ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۲۴۹
بازدید از این یادداشت : ۲۸

پر بازدیدترین یادداشت ها :


در زمینه فهارس قدیمی شیعی و نسبت آثار به قدمای اصحاب باید یک نکته را همواره در نظر داشت. عناوین بسیاری از آثار ناظر به موضوعات کتاب هاست و نه اینکه خود نویسندگان آن آثار این عنوان ها را بر کتاب هایشان اطلاق کرده باشند. این فقط مربوط به آثار حدیثی هم نمی شود. آثار کلامی و فقهی هم مشمول همین حکم کلی است. این عناوین را معمولا یا شاگردان مشایخ بعد از مرگ استادانشان به آثار آنان اطلاق می کرده اند و یا فهارس نویسان قدیمتر چنین می کرده اند. مثلا اگر متنی از شیخی باقی می ماند که در آن بحثی درباره موضوع جوهر مجال طرح یافته بود آن را کتاب فی الجوهر می خواندند. حال در این میان نکته مهمی که باید توجه داشت این است که در این نامگذاری ها معمولا به مباحث طرح شده در همان چند برگ اول معمولا توجه می شد و بنابراین اگر کتابی به عنوان کتاب فی الجوهر نامیده شده نباید تصور کرد که در آن کتاب بحث اعراض مثلا طرح نشده بوده است. علت اصلی این نوع نامگذاری ها حجم کم این نوع کتاب ها بود که چون معمولا در مجموعه های بزرگتر و کدکس هایی گرد هم می آمد برای تفکیک اوراق و کتاب ها از هم ناچار به اسم گذاری صرفا برای نشانه گذاری بوده اند تا متن این نوع آثار از میان نرود. بدین ترتیب نامگذاری ها فقط به هدف تفکیک آثار و به ویژه آثار کوچک از یکدیگر بود و بدین ترتیب در بسیاری از موارد محتوای کل متن را نشان نمی داد.

حال که این را گفتم باید اضافه کنم که بدین ترتیب بسیاری از نوشته های اصحاب در فهارس قدیم را صرفا باید متن های کوچکی حتی گاه در یکی دو برگ فرض کرد (گاه در حد روایت چند حدیث در یک متن). بیشتر آثار منسوب به سده دوم مانند آثار هشام بن الحکم از این قبیل است. البته او آثار بزرگتر هم داشته که بعدا از آنها به تدریج سخن خواهم گفت.

جمعه ۳۰ آذر ۱۳۹۷ ساعت ۱۲:۰۲
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت