آرشیو
دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون با عنوان Visiting Professor، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۶۲۳٫۹۳۸ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۱۱۲ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۵۹۷
بازدید از این یادداشت : ۸۲

پر بازدیدترین یادداشت ها :


برخی محققان جدید معتقدند که برچسب غلو تنها اتهامی بوده که بعد از قدرت گرفتن آل بویه و ظهور جریان عقل گرا در میان امامیه بر بخش عظیمی از میراث امامان و امامیه ما قبل این دوران از سوی جریان عقل گرا وارد شد و به حذف و سانسور بخش مهمی از میراث شیعه انجامید. این میراث از دیدگاه این محققان همان میراث باطنی و عرفانی و تأویلی شیعه بود که از دیدگاه این محققان بنیاد اصلی اندیشه شیعی را شکل می داد. قبلا نوشته ام که این تاریخگذاری از اساس اشتباه است و ربطی به دوران آل بویه ندارد. جریان تهذیب و حذف و اضافات در تدوین کتاب های حدیثی قدیمتر از این دوران است، کما اینکه اسناد غیر قابل ردی وجود دارد از سده های دوم و سوم که نشان می دهد تقابل دو جریان غالی و معتدل بسیار قدیمتر از دوران آل بویه است. جریان فقه نگاری و شریعت محوری برخلاف نظر این محققان نیز سنت بسیار کهنی است که سابقه آن در تشیع امامی به عصر امام صادق (ع) می رسد. در کتاب کافی کلینی که اتفاقا قبل از دوران آل بویه تدوین شده و منابع آن بسی قدیمتر از آن هم هست در احادیث امامان و به ویژه امام صادق و امام رضا خردباوری و تکیه بر برهان و نظر عقلی از یک سو و شریعت باوری و نفی و رد اندیشه های تناسخ و انتقال روح الهی در آدمیان که عقیده محوری غلات شیعی بود کاملا قابل پیگیری است. کتاب التوحید الکافی خود گواه روشنی بر این مطلب است.

محققانی که این چنین غلو را تنها اتهامی از سوی خردگرایان می پندارند از یک نکته مهم دیگری هم غافلند و آن اینکه غلوی که شیعیان معتدل با آن مخالف بودند توهم نبود. پاره هایی از آن در آثار حدیثی امامیه نقل شده اما منظومه فکری و کلیت آن که از سوی علما و متکلمان امامیه پس زده شد بعدا در میراث نصیریه جا خوش کرد. اگر عقاید و روایات و متون نصیریه که از راویان غالی سده های دوم و سوم نقل شده و امروزه در آثار نصیریه به وفور دیده می شود غلو نیست، پس غلو چیست و اعتدال کدام است؟ غلو و اندیشه های غالیانه واقعیتی تاریخی است که نمی توان وجود آن را در عصر ائمه شیعه و پس از آن نفی کرد.
پنجشنبه ۲۹ آذر ۱۳۹۷ ساعت ۱۱:۵۱
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت