دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۳۹۱٫۲۱۶ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۱۲۹ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۲۲۳
بازدید از این یادداشت : ۱۲

پر بازدیدترین یادداشت ها :


زیدیان مکتب قدیم کوفه در عصر ابو خالد واسطی و بعد از او در دوران راویان او تا عصر احمد بن عیسی بن زید و شاگردانش مانند محمد بن منصور مرادی و شاگردان او به روایات و فقه امامان شیعی و از همه مهمتر امامین باقر و صادق (ع) اعتنا داشتند. خود قاسم رسی و سنت هادوی از میان شاگردانش در یمن و ایران هم همواره در آثار خود به فقه امام باقر و صادق عنایت نشان می دادند. آثار هادی الی الحق در فقه و همچنین شروح آن آثار تألیف کسانی مانند ابو العباس حسنی و برادران هارونی فقه جعفری را نقل می کردند. گاه برای اثبات اینکه فتاوی فقهی این دو امام موافق با سایر اهل بیت و به ویژه قاسم رسی و احمد بن عیسی بن زید و یا هادی الی الحق است (و تأکید بر اجماع اهل البیت) و گاه هم برای اینکه اختلاف فتاوی را روایت کنند. منابع اصلی آنان در نقل فتاوی فقهی این دو امام معمولا سنت های زیدی کوفی و گاهی هم روایاتی از سنت های امامی بود. به ویژه ناصر اطروش از طریق برخی از روات مهم امامی دسترسی به فقه امامیه داشت (مانند جعفر بن محمد بن مالک و احمد بن محمد بن عیسی الأشعری). البته در مواردی آنچه در کتاب های فقه زیدی به نقل از این دو امام نقل می شود با آنچه امامیه از این دو امام نقل می کنند متفاوت است اما به هر حال مسلم است که زیدیان کوفه و همچنین زیدیان سنت قاسمی طرقی به روایات فقهی دو امام باقر و صادق و برخی دیگر از امامان دوازده گانه داشته اند (حتی روایاتی از امام موسی بن جعفر و امام رضا). شماری از روایات آنان از امامان تنها احادیثی بود مسند که آنان به سند امامان از پیامبر (ص) نقل می کردند اما در موارد زیادی هم صرفا نقل فتاوی امامان بود. کتاب های جامع العلوم محمد بن منصور المرادی و بعدها مجموعه نقل های موجود در الجامع الکافی ابو عبد الله علوی حاوی بسیاری از این نقل هاست. در آثار هادی الی الحق و یا هادویانی مانند ابو العباس حسنی و برادران هارونی علاوه بر این فتاوی خاص امامیه گاه با عنوان امامیه و گاه با عنوان روافض نقل شده و رد شده. طبعا به دلیل اختلافاتی که از لحاظ فقهی زیدیه و امامیه در شماری از مسائل مهم مانند نحوه وضو و مسح و یا غسل و همچنین متعه و از این قبیل داشته اند. اینها نمونه های خوبی است برای بررسی نحوه شکل گیری فقه امامی در مقایسه با فقه زیدی. در مجموع باید گفت شکل گیری فقه امامی در کوفه را نمی توان بدون بررسی شکل گیری فقه زیدی در کوفه مطالعه کرد. این نکته ای است که در نوشته های تفصیلی دیگر که درباره زیدیه نوشته و در حال تکمیل آنها هستم توضیح داده ام.

مناسب است که مجموعه فتاوی منقول از امامان امامیه موجود در آثار فقهی و روایی زیدیه به ویژه آنچه در سنت های کوفی نخستین نقل شده یکجا گرد آمده و مورد تحلیل قرار گیرد، آثاری مانند مجموع الفقه، جامع العلوم محمد بن منصور، الجامع الکافی ابو عبد الله علوی، الاحکام و المنتخب هادی الی الحق، شرح الاحکام ابو العباس حسنی و علی بن بلال الآملی، تحریر و تجرید برادران هارونی و شروح آنها.

اگر دانشجویانی علاقمند به این کار باشند آمادگی دارم اگر خدمتی از من جهت راهنمایی و نقل تجارب و معرفی کتاب ها و مخطوطات بر می آید در اختیار قرار دهم.
يكشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۷ ساعت ۸:۳۳
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت