دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۳۵۵٫۰۰۱ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۴۶ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۱۱۳
بازدید از این یادداشت : ۷۳

پر بازدیدترین یادداشت ها :


معتزله شیوه های مختلفی برای تدوین آثارشان داشته اند. من این را در جایی به تفصیل نوشته ام. یکی از این شیوه ها تدوین کتاب به شیوه درس محور بوده. البته این شیوه خود چندین نوع داشته است. یکی از انواع آن این بوده که استاد به اندازه ای که هر روز درس می داده مطلب را پیش از درس می نوشته و بعد همان را بر شاگردان املاء می کرده و البته با کمی توضیحات اضافی. این توضیحات اضافی را گاهی خود او و گاهی شاگردان به متن می افزوده اند. این افزوده های استاد اگر از سوی شاگردان اضافه می شد گاهی آن را بر عین همان متن استاد که پیش و یا پس از آغاز جلسه درس از روی آن می نوشته اند اضافه می کرده اند و یا بر تقریراتی که شاگردان از درس استاد فراهم می کردند آن اضافات هم بر متن اصلی از پیش نوشته شده استاد افزون می شد و در مجموع به شکل تقریرات شاگردان دستیاب بود. استاد معمولا در جلسه درس در این شیوه عین آنچه شب قبل نوشته بود را از رو می خواند و بعد اضافاتی را افزون می کرد. این شیوه هنوز هم در حوزه های علمیه ما از سوی برخی مدرسین مورد استفاده قرار می گیرد. در دانشگاه های غرب هم این شیوه بسیار معمول است که استاد متن از پیش نوشته شده را عینا بخواند و توضیحاتی را لا به لا افزون کند. در سوربن در برخی درس ها شیوه استادان ما چنین بود. در دانشگاه های آمریکا هم خیلی از درس ها به همین شیوه ارائه می گردد.

الآن سه چهار ماهی است برای یکی از شاگردان دوره دکتری دو فصل کتاب المعتمد ابوالحسین بصری را درس می دهم. من قبلا با متن این کتاب آشنایی داشتم و مکرر بخش هایی از آن را خوانده بودم. حالا که برای تدریس دقیقتر بحث ها و استدلال ها را می خوانم تقریبا بر من مسلم شده که المعتمد ابو الحسین در چنین شیوه ای نوشته شده است. به همین دلیل می بینم که خیلی از اوقات بحث ها در هم آمیخته شده و گاه معلوم نیست موضع خود او دقیقا در مسائل اختلافی چیست. گاهی وسط بحث مطلبی نه چندان روشن را مطرح می کند و یا مطالب را خیلی سر بسته و بدون روشن کردن مبانی آن بیان می کند. معلوم است تنها برای سیر بحث خودش و استفاده در هنگام تدریس آن را می نوشته است و محتملا بعدا بعضی مطالب اضافی سر درس را لا به لای متن اصلی مسوده جا داده اما دقیقا بحث ها را بازنویسی و یا شرح کامل نداده است. بسیاری از کتاب های معتزله به این شیوه نوشته شده است. شرح انواع مختلف تدوین آثار معتزلی را در آن مقاله پیشگفته نوشته ام که باید وقتی با شواهد کامل منتشر کنم.
يكشنبه ۱۶ ارديبهشت ۱۳۹۷ ساعت ۹:۲۲
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت