دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۳۸۴٫۰۰۳ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۱۳۳ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۱۸۶
بازدید از این یادداشت : ۱۷۸

پر بازدیدترین یادداشت ها :


ابن طاوس در آثارش از کتاب ها و متن های بسیاری نقل می کند. بخشی از این نقل ها از کتاب های کهن امامیه و از اصول و مصنفات قدیم آنهاست. برخلاف ابن ادریس که گویا تنها گزیده هایی از شماری از کتاب های قدما در حدیث را شاید در مجموعه ای کشکول مانند و مشابه مجموعه های جباعی در اختیار داشته ابن طاووس از نقل هایش بر می آید که نسخه های کتاب ها را مستقلا در اختیار داشته و البته شماری از ‌آنها را در کتابخانه شخصی خود داشته و شماری را هم در کتابخانه های حله و بغداد دیده بوده است. خوشبختانه شماری از منابع او شناسایی شده و کسانی مانند مرحوم محمد حسن آل یاسین و اتان کالبرگ در شناسایی آن متن ها کوشش هایی کرده اند. یکی از پرسش های اساسی این است که چرا با وجود آنکه این کتاب ها در اختیار ابن طاوس بوده اما بعد از عصر او بسیاری از آنها از میان رفته است؟ بخشی از این آثارمفقود اصول کهن حدیثی امامیه و مصنفات مهم آنان در حدیث بوده است که بعد از عصر ابن طاوس دیگر هیچ نشانی از آنها سراغ نداریم. چرا علمای شیعه در حله و بغداد و نجف سعی نکردند با استنساخ نسخه های نادر این کتاب ها از نابود شدن آنها جلوگیری کنند؟ در مواردی می دانیم که ابن ادریس با استنساخ کتاب هایی آنها را حفظ کرده است. ابن طاوس شاید کمتر در این کار فعال بوده. بعد از او بیشتر این کتاب ها از میان رفت. تعدادی از آنها شاید به دست کفعمی و جباعی رسید و یا تعداد کمتری به دست حسن بن سلیمان الحلی. البته بیشتر آنچه کفعمی در کتابهایش نقل می کند به واسطه ابن طاوس است. اما به هرحال او کم و بیش به بخشی از این آثار مفقود دسترسی داشته و البته نقل هایی از آنها را در آثارش و از جمله مجموع الغرائب و برخی دیگر از نوشته هایش آورده است. اما جالب این است که حتی بخش عمده آثار او هم از میان رفته و بدین وسیله آن نقل ها هم دیگر عمدتاً در دست نیست. چند کتابی هم در دست علی بن عبد الکریم النیلی بوده اما همان ها هم به دلیل عدم استنساخ از میان رفته است. معلوم نیست اگر صفویه به قدرت نمی رسیدند و بزرگی مانند علامه مجلسی همت نمی کرد چه بر سر باقیمانده آثار امامیه می آمد؟


یک توضیح:

در اینکه تعداد محدودی از نسخه های کتابخانه شخصی ابن طاووس و یا نسخه هایی که او استفاده کرده بوده بعداً تا مدتی همچنان در اختیار بوده تردیدی نیست. از آثار ابن طاووس دست کم یک نسخه به خط خود او امروزه موجود است (کتاب ملاحم و فتن او). نسخه ای هم از کفایه الطالب کنجی شافعی موجود است که زمانی مورد استفاده ابن طاووس بوده و گواهی بر آن دیده می شود.

کتاب انیس النفوس را دیده ام. کتاب قابل استفاده ای است اماباید دید نسبت به نوشته های سابق در موضوع کتابخانه ابن طاووس چقدر متفاوت است و نکته تازه ای در بر دارد.
دوشنبه ۲۱ فروردين ۱۳۹۶ ساعت ۴:۳۱
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت