دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۲۷۰٫۷۸۷ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۶۰۶ نفر
تعداد یادداشت ها : ۹۷۳
بازدید از این یادداشت : ۱۱۱

پر بازدیدترین یادداشت ها :

بی تردید اگر در بیست سی سال اخیر دو نظریه پردازی عمده و ابتکاری را بتوان در سپهر اندیشه سیاسی اسلامی و نظریه دولت از جایگاه تفکر فقهی نام برد یکی را باید نظریه وکالت مالکان شخصی مشاع‌ مرحوم آقا مهدی حائری یزدی دانست و دیگری را نظریه ولایت امت بر خویش مرحوم آقای شمس الدین. آقای شمس الدین البته دیدگاهش درباره حکومت و ماهیت شورایی بودن آن و نسبت آن با دیانت را در نوشته های متعددی توضیح داده اما شاید کمتر پیش زمینه های الهیاتی آن مورد دقت قرار گرفته است. او نیز همچون مرحوم دکتر مهدی حائری فقیهی برجسته بود و شاید حتی یکی از برجسته ترین فقیهان لبنانی در صد سال اخیر باید او را به شمار آورد. بنابراین او با نگاه به ادله فقهی و با عنایت به مدلولات منابع فقهی و از نقطه نظر ارائه نظریه ای متناسب با اندیشه دینی و برخاسته از آن دیدگاه خود را در خصوص نظریه دولت در اسلام مطرح کرده بود. یکی از پایه های اصلی این دیدگاه او تفسیری بود که از نسبت میان امت و امامت در اسلام و جایگاه شورا در امر سیاسی ارائه می داد و به ویژه تفسیر متفاوتی که از امامت ائمه شیعه و بحث غدیر و تقابل آن با اندیشه حاکم بر سقیفه و دیدگاه های سیاسی مورد حمایت بنی امیه مطرح می کرد. در واقع او تفسیر متمایزی از تاریخ امامت در تشیع و اندیشه سیاسی امامان شیعه ارائه می داد که کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این همه به دلیل عنصر تازه ای بود که او در گفتمان امامت شیعی وارد می کرد که شاید به یک معنا بی سابقه بود و آن عنصر جایگاه امت در اندیشه امامت و ارتباط آن از یک سو با مسئله امر به معروف و نهی از منکر و از دیگر سو با مفهوم شورا در اسلام بود. مرحوم شمس الدین بخشی از دیدگاه های خود را در این زمینه در کنفرانس غدیر که خیلی سال پیش در لندن برگزار شد مطرح کرد که همانجا البته مورد اعتراض عده ای قرار گرفت. من سخنرانی او را در آن کنفرانس شنیده ام و نمی دانم آیا هیچگاه صورت مکتوب آن منتشر شد یا خیر اما به یاد می آورم در تهران از استادمان مرحوم آقای جعفری که به آن کنفرانس دعوت شده بود و مقاله ای هم ارائه داده بود درست بعد از برگزاری کنفرانس شنیدم که او در آن مجلس به آقای شمس الدین اعتراض کرده بود. یکی دو نفر دیگر از شرکت کنندگان در آن کنفرانس هم همین مطلب را به نویسنده این سطور نقل کردند. مبانی آقای شمس الدین البته نیازمند بحث و بررسی است و نیازمند ارائه شواهد تاریخی. منتهی از نقطه نظر یک دیدگاه جدید برای کسی چون من که به تاریخنگاری اندیشه در اسلام دلبستگی دارد اهمیت بسیار دارد. نظریه ولایت امت بر خویش آقای شمس الدین بعدها البته مورد استقبال بسیاری از نویسندگان و محققان در حوزه اندیشه سیاسی اسلام قرار گرفت و نوشته هایی در خصوص آن منتشر شد اما مبانی کلامی و تاریخی آن کمتر مورد دقت قرار گرفته است. من در چند نوشته می کوشم آن مبانی را توضیح دهم...

پنجشنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۵ ساعت ۷:۳۵
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت