دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۳۷۵٫۶۴۹ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۳۷ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۱۸۶
بازدید از این یادداشت : ۲۲۴

پر بازدیدترین یادداشت ها :

۶۱- شرح مختصر من شرح نهج البلاغة للسيد محمد بن عبد الله بن الإمام يحيی بن حمزة . مختصر شرح ابن ابي الحديد. نسخه کتابت ۹۹۵ ق.
۶۲- مجموعه: الاعلام فيما ابهم في القرآن من الأعلام للفقيه أبي القاسم عبد الرحمان بن أبي الحسين السهيلي الخثعمي. و همچنین کتاب مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة من کلام مولانا الإمام جعفر بن محمد الصادق
برسم خزانة کتب مولاي السيد الإمام العالم العامل ... عفيف الدين محمد بن ... الکردي المهراني ....
فراغ از نسخه الإعلام در صفر ۶۹۲ ق بخط محمد بن عبيد بن محمد بن عيسی الکردي المهراني
مصباح الشريعة: کان الفراغ من نساخته في شهر صفر من شهور سنة ۶۹۲ ق. به خط همان کردي مهراني
نیز: کتاب رقائق الأخبار مما نقل عن النبي المختار. رواية أبي الجيوش عساکر بن علي بن اسماعيل بن نصر المقري رضي الله عنه در ۵۷۳ ق. کتابی است از قاضي قضاعي کتابی است مانند خصال شيخ صدوق بر اساس اعداد. از آخر افتادگی دارد متأسفانه.
۶۳- نسخه هايی از کتابهای يحيی بن حمزه در يک مجموعه: المعالم الدينية في العقائد الالهية (وهي رؤوس کتاب التمهيد). فراغ از تأليف ۷۰۸ ق. کتابت ۸۱۵ ق. همچنین: مشکاة الأنوار الهادمة لقواعد الباطنية الأشرار. فراغ از استنساخ ۸۱۷ق. نيز: الافحام لأفئدة الباطنية الطغام در ۸۱۷ق.
۶۴- البرهان الصريح والبيان الصحيح في مسئلة التحسين والتقبيح من مصنّفات مولانا أمير المؤمنين المتوکل علی الله اسماعيل بن امير المؤمنين المنصور بالله قاسم بن محمد. در آن نقل شده از الشامل الحکيم في مصطلح المتکلمين تألیف يحيی بن حمزة. فراغ ۱۰۷۹.
۶۵- السفر الأول من الزهور المشرقة والنفحات العبقة. در واقع تعليق علی کتاب اللمع است. فرغ تعليق الجزئين الأولين. محرم ۸۳۰ ق برسم القاضي الأفضل الأکمل العالم الأکمل جمال الدنيا والدين علي بن أحمد بن محمد بن عبد الله بن زيد زيدی.
۶۶- ايضاح المنهاج في فوائد المعراج. از قاضي جعفر ابن عبد السلام. آغاز آن: "... وبعد فإني کنت فيما سلف من الزمان صنفت کتباً في اصول الدين من التوحيد والتعديل والتصديق وما يتبع ذلک فمنها المبسوط ومنها المقبوض فمن المبسوط في ذلک کتاب مشکاة المصابيح وحياة الأرواح وکتاب تحقيق التعليق وکتاب واسطة الهدی ومن المقبوض کتاب مفتاح النظر وکتاب معراج الکسالی إلی معرفة الله تعالی وکتاب الموضحة للبيان ومن المتوسط من ذلک کتاب التابعة وکتاب التمهيد في شرح اصول العدل والتوحيد وجعلت ذلک کله وما نقدمه من سائر التصانيف أو تأخر عنه هدية للراغبين..." در ۶ باب است در علم کلام.
۶۷- مجموعه: کتاب الشهاب في الأمثال والآداب من کلام محمد صلی الله عليه وسلم مما جمعه القاضي الأجل أبو عبدالله محمد بن سلامة بن جعفر بن علي القضاعي؛ همچنین: کتاب النجم من کلم سيد العرب والعجم محمد النبي المرسل المکرم صلی الله عليه وسلّم تأليف الشيخ الإمام الحافظ أحمد بن معد بن عيسی بن وکيل التجیبی الأندلسي الاقليشي رضي الله عنه وأرضاه
آغاز کتاب دوم: "... وإني جمعت کتاب الغرر من کلم لسيد البشر وکانت فيه أحاديث يطول لفظها ولا يتيسّر علی الأکثرين حفظها رأيت أن أخرج منه الأحاديث اليسيرة للحفظ لتقرب للدرس وتسهل للحفظ وأسميه .... واجعله نحو کتاب الشهاب في ...وأقسمه علی عشرة أبواب..."
فرغ من نسخه العبد الفقير ... عبد النور بن صلاح بن داود بن محمد بن عرب قحطان در ۱۷ جمادی الأول ۸۷۱ ق. کان ذلک علی نسخة بخط يد امام العالم العلامة وحيد الدنيا عبد الرحمان بن عمر بن محمد الحبشي؛ در دنباله: فقه ناشناخته شافعي و نيز مقدمه شرح التهذيب نووی موسوم به المجموع.
۶۸- السفر الأول من الجوهر الشفاف الملتقط من مغاصات الکشّاف. تاریخ ۹۵۲ ق به خط يحيی بن صالح بن الهادي تأليف عبد الله بن الهادي بن أمير المؤمنين يحيی بن حمزة
۶۹- تحفة الأشراف لمعرفة الأطراف. جزء ۴. از مزي. بقية المسندين أبي الحجاج يوسف بن الزکي عبد الرحمان القضاعي المزّي الشافعي. رواية کمال الدين قاضي القضاة بالحرم الشريف محمد بن أحمد بن عبد العزيز النويري المکي في دمشق سنة ۷۴۰. رواية العبد الفقيه سليمان بن ابراهيم بن عمر ؟؟ إجازة منه سنة ۷۸۳. نسخ ۲۷ صفر ۷۹۰.
۷۰- جزء دوم امالي مرشد بالله وهي أمالي الأخاميس في الأخبار المروية عن رسول الله املاء السيد الأجل الإمام المرشد بالله أبي الحسين. نسخ لخزانة جمال الدين علي بن أحمد بن عبد الله بن الهادي إلی الحقّ. فرغ من نساخته موسی بن محمد بن علي بن يعيش در جمادي الأولی ۶۸۹ در صعده. تا آخر مجلس ۲۳۸.
۷۱- الأحکام تألیف الهادي الی الحقّ. به خط بسيار کهنه جز دو سه برگ آخر که نو نويس است. ناقص الآخر. به شماره ۱۱۶۶. نسخه ديگر: ج اول. ش ۱۱۶۷ صنعاء. تبويب ابو الحسن علي بن الحسن بن أحمد بن أبي حريصة.
در آغاز کتاب مبوب سند خود را به هادي می دهد. کتابت جزء اول در ۵۴۳ ق. از حسين بن محمد بن الحسين بن محمد بن يوسف الملّوح.
۷۲- تفسير حاکم جشمي: در جامع کبير ش ۶۴ صنعاء. ج اول: تا برگ ۷۲ نو نويس است. باز از برگ ۱۸۰ به بعد نو نويس است. ش ۶۵ صنعاء: ج۲. ش ۶۶ صنعاء: جلد ۴. آخرش: تمّ الجزء الرابع يتلوه في المجلد الخامس قوله... کتابت در سنه ۶۴۵ ق. دنباله همان نسخه های قبلی است و همان کاتب. جزء ششمی هم ديده ام در جامع کبير که دنباله نسخه پيشگفته نيست. عبارت آغازين آن اين است: الجزء السادس من ثمانية عشر جزءاً من کتاب التهذيب في التفسير در سنه ۶۵۴ ق. جزء هفتم در يک دوره ديگر هست که در اصل ۹ جزيي بوده. اوائل آن نو نويستر است.: تمّ الجزء السابع من تسعة أجزاء در سال ۶۹۶ ق.
۷۳- درر الآداب ومحاسن ذوي الألباب. از السلطان الملک المنصور ناصر الدين محمد بن عمر بن شاهنشاه بن أيوب قدس الله روحه در ۵ قسم و در ابواب مختلف. در برگ ۵ آمده: ... ومبدأ الدولة العباسية أدامها الله تعالی إلی تاريخ تأليفنا لهذا الکتاب وهي سنة ستمائة... کشکول مانند است مقسم و مبوب. در برگ ۹: فيما ورد من ألفاظ أمير المؤمنين علي عليه السلام أنّه قال لولده الحسين عليه السلام... در برگ ۱۰: أخبرني علي بن محمد بن أبي نزار بن الشرفية الواسطي إجازة ومناولة في شهور سنة تسع وتسعين وخمسمائة قال قرأت علی الفقيه أبي الفضل شاذان بن جبرئيل بن اسماعيل رحمه الله تعالی قال أخبرني الفقيه محمد بن أبي القاسم الطبري عن المفيد أبي علي ابن محمد بن الحسن الطوسي عن أبيه السعيد أبي جعفر محمد عن (کذا) الفقيه أبي جعفر محمد بن علي ابن بابويه عن (کذا) سعد بن عبد الله ... و بعد حديث عقل و جهل معروف موجود در کافي و آثار صدوق را نقل می کند. در برگ ۲۷: في ذکر الأئمة الأربعة. جزء اول : فرغ محمد بن يوسف خليل سنة ۷۵۷ ق. وقتی دیگر فرصت کنم درباره این کتاب مقاله ای خواهم نوشت. نسخه ای هم از آن در اروپا دیدم.
۷۴- مسائل سئل عنها القاضي الأجل جعفر بن أحمد بن يحيی ابن عبد السلام. جمادي الأولی من شهور سنة ۵۵۴ق. در جامع کبير
۷۵- کتاب الالمام ذات دخول الحمام وما يتعلق به من الأحکام. از ابي المحاسن محمد بن علي بن الحسن بن حمزة بن أبي المحاسن الحسيني. از مزي روايت می کند در سنه ۷۴۰ق. در دمشق به سال ۷۵۲ ق نوشته. در آخر: رقمت هذه النسخة علی نسخة المصنّف بخطه. کتابت جمادي الآخره سال ۸۷۸ ق.
۷۶- السلوک اللؤلؤية المشتملة علی الدعوة الهادية. از ابو الحسن عز الدين بن الحسن. در شوال ۸۷۹ ق.
۷۷- نسخه ای مشتمل بر الجزء الثاني من تعليق اللمع في فقه أهل البيت من املاء سيدنا العلامة شمس الدين صدر المجالس ... ابو الحسن علي بن يحيی الوشلي. تم الجزء الثاني بعناية الشريف محمد بن المؤيد بن أحمد بن حسن العبّاسي العلوي الزيدي در سنه ۷۸۳ ق. همراه آن خطبة الوداع پيامبر. نسخه ای ديگر: در پايان آن آمده: تعليق الرابع من اللمع به شماره ۱۰۱۳ صنعاء. کتابت ۹۰۴ ق. گويا دو جلد سه و چهار را دارد.
۷۸- الکواکب الدرّية في مدح خير البرية محمد صلّی الله عليه وعلی آله وسلّم وهي تسمّی البردة (شعر) در جامع کبير. بعد از آن السفر الأول من المنهاج الجلي في فقه الإمام زيد بن علي تأليف محمد بن أمير المؤمنين المطهر بن يحيی . تمّ الجزء الأول من المنهاج الجلي در جمادي الأولی ۷۲۶ق.
۷۹- البيان للناسخ والمنسوخ في القرآن العظيم تأليف القاضي الأجل العالم عبد الله بن محمد بن عبد الله بن حمزة بن أبي النجم. کتابت عبد الله بن علي بن صلاح بن حسن (قيس؟) و کتابت ۹۸۶ ق.
۸۰- کتاب التصفية عن الموانع المهلکة المردية تصنيف الفقيه الإمام قدوة الإسلام سالک مسالک الطريقة محيي رسوم الشريعة شمس الملة والدين محمد بن الحسن الديلمي. ستايش از کتاب توسط يحيی بن حمزة: لما وقفت علی مجموع کلام الفقيه الصالح محمد بن الحسن الديلمي في علم المعاملة.... کتابت نسخه در ۸۰۹ ق. کتابت نسخه مادر اين نسخه: سنه ۷۵۰ق.
يكشنبه ۱۶ خرداد ۱۳۹۵ ساعت ۱۱:۵۰
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت