دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۳۳۳٫۵۳۵ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۵۱ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۰۹۵
بازدید از این یادداشت : ۹۷۶

پر بازدیدترین یادداشت ها :

با وجود آنکه درباره احوال رجال و دانشمندان زيدی، چندين کتاب مهم در اختيار است و برخی از آنها هم مانند مطلع البدور ابن ابي الرجال و بخشی از طبقات الزيديه تأليف ابراهيم بن القاسم الشهاري منتشر نيز شده و با وجود آنکه تعداد قابل توجهی از اجازات زيديان در اختيار است که تاکنون قسمتی از آنها نيز انتشار يافته است (بخشی از اجازات زيدي در پروژه ای که قسمتی از آن در مدت اقامت نويسنده اين سطور و همچنین اقامت زابينه اشميتکه به عنوان اعضای هيئت علمي مؤسسه مطالعات پيشرفته پرينستون در سال ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۴ امکان پذیر شد در سه مجلد در دست تنظيم و انتشار است. در طی سالهای گذشته بخشی از اين کتاب در طی چند مقاله درتعدادی از ژورنالهای خارجی انتشار يافته است) و نيز با وجود ادبيات غنی "سيره" نويسی برای امامان زيدي که در آن عموماً از رجال و دانشمندان و نويسندگان زيدي ياد می شود (برای اين سابقه، نک: مقاله من در مجله معارف درباره سيره مسلّم اللحجي؛ نيز نک: مقاله حسن انصاری و زابينه اشميتکه درباره سيره المهدي احمد بن الحسين که در ژورنال نسخه های خطی اسلامی بريل منتشر شده است)؛ اما تعداد آثاری که درباره زيديان ايرانی در طی سده های حضور دولت و جامعه زيدي در ري و خراسان و شمال ايران سخن می رانند بسيار اندک است و اطلاعات ما در مجموع درباره اين جامعه چندان زياد نيست. اين دست اطلاعات را هم عمدتاً از طريق منابع زيدي يمنی که بخشی از آنها مستقيماً از ايران به يمن منتقل شده در اختيار داريم؛ چه از طريق خود نسخه های خطی و اطلاعات تاريخی که از اين طريق به دست می آيد و چه از طريق کتابهای رجالی و تاريخی و اجازات و مکاتبات و چه از طريق متنهای مذهبی که ناقل اسامی مراجع دينی و مذهبی زيديان هستند. بخشی از اين دست اطلاعات از طريق متنهايی که برای نخستين بار به وسيله پروفسور ويلفرد مادلونگ در کتاب اخبار ائمة الزيدية (در خصوص متنهای تاريخی زيديان شمال ايران) منتشر شد در اختيار قرار گرفت. نمونه های ديگر را می توان در دو متنی بازجست که شادروان استاد محمد تقی دانش پژوه به عنوان "دو مشيخه زيدی" منتشر کرد؛ و البته با خطاهای بسيار در بازخوانی متن ها. نويسنده اين سطور سالها پيش متنی ديگر را که از نوشته های بسيار ارزشمند زيديان شمال ايران است و بخشی از آن به معرفی آثار حسن بن علي ناصر کبير اطروش اختصاص يافته است و بخشی ديگر از آن اطلاعات بسيار مهم و دست اول و بی مانندی درباره طبقات دانشمندان زيدي شمال ايران ارائه می دهد و البته تنها از آن يک نسخه تاکنون شناسايي شده در اين سايت برای نخستين بار معرفی کرد با عنوان "مشيخه سوم زيدی". تصحیح اين متن را نويسنده اين سطور به همراه زابينه اشميتکه تماماً با تحليل دقيقی از متن و شناسایی نامها به انجام رسانده که همينک در يک کتابچه به زبان انگليسی در دست انتشار است. آنچه ما را در تصحيح دقيق اين متن که در آن نامها با تحريفات متعددی نقل شده؛ به ويژه اينکه بسياری از نامها را نامهای قديم گيلانی و مازندرانی که همينک جزء نامهای مهجور و تاريخی قلمداد می شود تشکيل می دهد ياری کرد آن بود که چندين متن مشابه ديگر نيز پس از آن به دست آمد که همه آنها مشابه اين مشيخه سوم نامنامه هايی زيدی از همان شمال ايران هستند و تاکنون ناشناخته باقی مانده بودند. برخی از اين نامنامه ها در حقيقت جزء منابع مشيخه سوم و برخی ديگر از شمار منابعی هستند که در اختيار ابن ابي الرجال و الشهاري بعداً در يمن قرار گرفته بودند اما آنها در انتقال نامهای ايرانی آن متنها در آثارشان به دليل نا آشنايی با نامهای ايرانی توفيقی نداشته اند. در کتابچه پيشگفته علاوه بر متن مشيخه سوم، چهار نمونه ديگر از اين دست متون را همراه با تحليل متنها به دست داده ايم. اين کتاب در آينده نزديک انتشار خواهد يافت.
شنبه ۳ خرداد ۱۳۹۳ ساعت ۲۳:۴۹
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت