دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۲۹۴٫۳۹۶ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۶۸ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۰۱۶
بازدید از این یادداشت : ۱٫۱۲۲

پر بازدیدترین یادداشت ها :


تاريخ فاطميان مصر گرچه به ويژه در مورد دوران آغازين آن مستند به منابعی تدوين شده از سوی خود اسماعيليان و از آن جمله چند متن تاريخ نگاری رسمی آنان است اما نيک می دانيم که شناخت تاريخ آنان به ويژه در مورد دوران بعد از عصر معزّ فاطمي بيشتر مرهون نوشته های مقريزي، مؤرخ دانشمند نامدار است. هم او و هم داعي مطلق طيبي، عماد الدين ادريس برخی از آنچه را در رابطه با دستگاه دولت فاطمي نوشته اند بر پايه پاره ای از اسناد دولتی و رسمی که در اختيار آنان و يا منابعشان بوده تدوين کرده اند. در اين ميان بخشی مهم از تاريخ دولت فاطمي مربوط است به تاريخ وزيران و نيز تاريخ قاضيان رسمی دولت فاطمي. نويسنده اين سطور متنی را در ميان نسخه های خطی کتابخانه مکتبه غربيه صنعاء شناسايی کرده است که در اطراف يک نسخه خطی کهنسال و متعلق به اوائل سده هفتم قمری کتابت شده است؛ آن هم به خطی کهن از همان دوران؛ متنی تازه درباره تاريخ دولت فاطمی و خلفا و وزيران و قاضيان آنان که داده های بسيار مهمی درباره ايشان به دست می دهد با جزئيات دقيق در رابطه با تواريخ و اشخاص. اين متن نسبتاً کوتاه در نوع خود سندی است بسيار ارزشمند درباره تاريخ فاطميان؛ به ويژه اينکه اين متن نوشته يکی از اسماعيليان و به احتمال زياد اسماعيليان يمن است که پيش از آغاز دعوت طيبي در اين سرزمين می زيسته است. به هر حال آنچه مسلم است اين است که او مستعلوی مذهب بوده است.
اين متن در نسخه حاضر به نقل از خط عمران بن الحسن العذري، دانشمند برجسته زيدي مذهب آغاز سده هفتم قمري در نسخه حاضر نقل شده و او متذکر شده که اين متن را به خط يک دانشمند باطنی/ اسماعيلي يافته است (لا بدّ از طريق غنائمی که گاه از طريق جنگهای ميان امامان زيدي و صليحيان و سپس طيبيان يمن به دست می آمده است). عبارت او چنين است:
" قال الفقيه الإمام (کذا) عمران بن الحسن أيّده الله: هذا التاريخ وجدته بخطّ رجل باطني فقد ذکر ...(؟) الملقّب بالمهدي إلی وقت العاضد فيعلم ذلک".
در پايان اين متن هم چنين آمده است:
" هذا آخر ما وجد في النسخة من التاريخ الفاطمي والحمد لله وحده وصلواته علی رسوله سيّدنا محمد وآله الطاهرين وسلامه. حسبنا الله ونعم الوکيل"
با وجود اينکه عمران بن الحسن در اينجا متذکر می شود که متن تا پايان دولت فاطمي را پوشش می دهد اما متن ما تا اينجا تنها تا دوران مستنصر را پوشش می دهد؛ منتهی بعد از آن در برگهای بعدی نسخه، مطالبی با همان سبک رساله پيشگفته درباره مستعلي و آمر آمده که به احتمال زياد از خود متن اصلی است. در پايان اين قسمت باز چنين تعبيری ديده می شود: " وجد في آخر النسخة".

اين متن ارزشمند را می بايد منتشر کرد و اطلاعات آن را با متنهای تواريخ فاطميان سنجيد.
شنبه ۲۷ ارديبهشت ۱۳۹۳ ساعت ۹:۲۶
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت