دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۳۴۸٫۶۶۱ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۹ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۱۱۲
بازدید از این یادداشت : ۶۹۹

پر بازدیدترین یادداشت ها :


۲۶- ش ۱۱۲: کتاب المولد الشريف المعظم للنبي الهاشمي المکرّم محمد صلی الله عليه وسلّم. مؤلف: سعيد (کذا) محمد بن مسعود بن محمد بن مسعود الکازروني . شارح مشارق الأنوار و نويسنده شفاء الصدور و المسلسلات و نيز المحمدين البدور. در ۱۲۴ الف: پايان جلد اول است؛ پايان کتابت: في يوم السبت من العشر الأخيرة في شهر رجب الأصبّ الحرام الذي هو من شهور سنة ستّ وخمسين وتسع مائة من الهجرة. کتاب بسيار جالبی است و سندهای حديثی بسيار دارد.
۲۷- ش ۵: الجزء الثاني من التذکرة الفاخرة في فقه العترة الطاهرة. از حسن بن محمد النحوي، در فقه زيدي. کتابت ۹۷۷ ق.
۲۸-ش ۹۸: التذکرة الفاخرة في فقه العترة الطاهرة . نسخه کهنسال. برگ آخر نو نويس است.
۲۹-ش ۷۳: همان التذکره. کتابت۸۲۱ ق. با حواشی بسيار.
۳۰- ش ۴۶: التذکرة الفاخرة. نسخه خوب.
۳۱- ش ۸۳: کتاب الوسيط المجرّد عن الإفراط والتفريط. "تأليف الفقيه العالم الطاهر الفاضل سابق الدين محمد بن يعيش الصنعاني أجزل الله ثوابه وجعل الجنّة مصيره ومآبه."
کتابت ۷۶۴ ق.
در برگ عنوان کتاب آمده: نسخ برسم مولانا ابن مولانا المقام الشريف النبوي العلوي الحسيني الإمامي المؤيدي الصلاحي ... (نام عمداً پاک شده). نسخه عيناً شبيه نسخه های منسوب به دوران المؤيد بالله يحيی بن حمزه است.
۳۲- ش ۳۵: تذکرة در فقه زيدي. نسخه متأخرتر اما پر از حاشيه.
۳۳- ش ۹۱: تذکره. بسيار کهنه. آغاز و انجام نو نويس است. پر از حاشيه.
۳۴- ش ۱۱: الصادح الغريب بمعاني بشری الحبيب بالفرج القريب از جمال الأشراف علي بن أحمد بن اسحاق که شيعه بوده. در شرح مديحه ای برای حضرت رسول (ص). نسخه يمنی است.
۳۵- ش ۹۶: اللطائف السنية کبسي.
۳۶- ش ۸۱: نکت الأحکام قاضي جعفر ابن عبد السلام در فقه زيدی. در ۹۶ برگ. کهنه. برگ اول نو نويس.
۳۷- ش ۶۸: کشاف زمخشري. نسخه متأخر نسبتاً. يمنی.
۳۸- ش ۳: جلد دوم شرح ابن بهران در فقه زيدي
۳۹- ش ۵۳: شرح ابن بهران. نسخه بسيار بزرگ و پر برگ
۴۰- ش ۸۹: شفای قاضي عياض. ناقص الأول. در ۱۶۸ ب: نجز کتاب الشفاء والحمد لله والمنة علی العون علی ذلک والله المستعان. وذلک بتاريخ شهر جمادي الأولی سنة ثمانين وسبعمائة علی يد العبد الفقير محمد بن علي (؟)//
قوبلت هذه النسخة المبارکة الشريفة علی نسخة کتبها لنفسه الشيخ الإمام العالم العامل محمد بن أحمد بن جبير الکندي تغمده الله برحمته وأسکنه في جنّته مؤرخة في عقب شهر ذي الحجة من سنة ثلث وثمانين وخمسمائة وقوبلت النسخة التي بخطّ ابن جبير المقابل عليها علی نسخة الأم المستنسخ منها وبأصل کان عليه خطّ مؤلفه رضي الله عنه بغرناطة حرسها الله تعالی وبها کان أشياخه ثمّ قابلها بمدينة فاس حرسها الله بالأم العتيقة التي ألحق أکثرها المؤلف رضي الله عنه وهي مبيضته التي حررّها وأظهرها وقرئت عدة قراءات عليه وکانت المقابلة الأخيرة في ربيع الآخر سنة ثلاث وتسعين وخمس مائة والحمد لله وکانت هذه المقابلة المبارکة حسب (بين السطور:[ ؟ النسخة]) الطاقة والإمکان علی هذه النسخة المذکورة التي عليها عدة سماعات وقراءات مع التحرير و؟ ؟ المرضي (کذا) في مجالس آخرها يوم الأحد المبارک السابع من ذي حجة الحرام سنة خمس (؟) وثمانين وسبع مائة. (در حاشيه برده): وصلی الله علی سيدنا محمد وآله وصحبه وسلّم.
يک گواهی نظر نيز ذيل آن دارد که خوانا نيست.

۴۱- ش ۸۴: بنابر عنوان روی نسخه: کتاب رکن الدين سليمان بن ناصر از کتاب القسمة به بعد. در آن از المهذب منصور بالله عبد الله بن حمزة نقل می کند. اما اين ممکن نيست؛ پس نويسنده نمی تواند سليمان بن ناصر باشد. ناقص الآخر. بسيار کهنه. در نسخه چيزی نيست که نشان دهد کتاب شمس الشريعة تأليف سليمان بن ناصر است. تنها شرح حالی از نويسنده آن در برگ آغازين ديده می شود. شايد متنی است بر اساس کتاب شمس الشريعة. بايد بررسی شود.

۴۲- ش ۲۴۷: ملح الملاحة في معرفة الفلاحة.
۴۳- ش ۲۴۳: مجموعه ای از مراسلات و اشعار ظاهراً از جنوب يمن
۴۴- ش ۱۶۱: اثمار الأزهار في فقه الأئمة الأطهار. المتوکل علی الله شرف الدين بن يحيی بن شمس الدين بن أمير المؤمنين و نيز مختصر الهندي در حساب و نيز الکافل در علم اصول در ضمن يک مجموعه.
۴۵- ش ۱۶۴: مجموعه ای متأخر در کتابهای ادبی درسی و نيز منطقيات مانند حواشی شمسيه و از اين قبيل
۴۶- ش ۱۸۳: القسم الثالث من مفتاح السکاکي. کتابت ۹۹۹ ق. بعد از آن تلخيص المفتاح قزويني.
۴۷- ش ۱۸۸: ديوان علي بن محمد التهامي
۴۸- ش ۱۹۸: الدراري المشوفات في بواهر المخلوقات از فخر الدين عبد الله بن أمير المؤمنين شرف الدين بن شمس الدين بن أمير المؤمنين. به نظم است. بعد از آن کتابی از ابن الجزري.
۴۹- ش ۲۱۰: الرياض الأدبية في شرح الخمرطاشية از ابو محمد سليمان بن موسی بن الجون و نيز شرح القصيدة الدريدية از ابن خالويه.
۵۰- ش ۲۱۱: کتاب کيفية صناعة المناسخة بالجدول تأليف شهاب الدين أحمد بن أبي الهائم. نيز کافل ابن بهران زيدي در علم اصول و نيز در پايان دو مکتوب از صنعاء.
۵۱- ش ۲۱۲: نسخه کهن شامل دو کتاب يکی به نام کتاب المفتاح المنشأ لحديقة الإنشاء و ديگری شروط مزني. ارزشمند است. نسخه يمنی است.
۵۲- ش ۲۱۴: کتاب التلخيص شرح علی مقدمة الأزهار الکافل لغير المجتهد بالسلامة عن الأخطار تأليف يحيی بن محمد بن حسن بن حميد بن مسعود المقرائي. بعد از آن شرح متنی کلامی زيدی شايد شرح ابن حابس و يا مانند آن. بايد بررسی بيشتر شود.
۵۳- ش ۲۲۴: کتاب مثلّث قطرب و نيز جنگی از اشعار از شاعران مختلف با اهميت. و نيز اشعار کعب بن زهير. بعد از آن از برگ ۸۱ الف: "کتاب أنوار القلوب الخلصانية بالأربعين الحديث القرآنية جمع الفقيه الأجل العالم العامل الورع الکامل علي بن يحيی بن يحيی بن الحسن ابن عبد الله البحتري (کذا: بايد اليحيري باشد) قدس الله روحه ونور ضريحه ...". خاندان اين شخص بر مذهب مطرّفي بوده اند. اين کتاب در حديث است. تا برگ ۹۰. اشعار ابن ابي السمال و نيز قصيدة مشهورة از ابو الحسن علي بن زريق الکاتب البغداذي. جنگ است و شامل بسياری از اشعار و تعبير خواب و از اين قبيل. نيز اختيارات الأيام امام صادق (ع). و نيز کتاب تزيين المجالس بذکر التحف النفائس از ابن المرتضی. تکملة يواقيت السير اوست. نسخه شامل اشعار بسياری از امامان زيدی است.

۵۴- ش ۲۳۶: مجموعه ای شامل موارد مختلف از جمله غاية الاختصار در فقه شافعي از اصفهاني.
۵۵- ش ۲۳۹: مجموعه ای از اشعار و مراسلات و جنگ مانند؛ ارزشمند و نسبتاً کهنسال از زيديان و غيره
۵۶- ش ۲۴۱: جنگ مانند مشتمل بر اشعار زيدی. متأخر نسبتاً
۵۷- ش ۲۴۲: جنگ اشعار از يمن
۵۸- ش ۲ ب: اوراقی در تاريخ يمن. از يکی از همين کتابهای معروف تاريخ يمن بايد باشد
۵۹- ش ۲ ای و اف: اوراقی پراکنده از زيديات
۶۰- ش ۲ د: پراکنده اوراقی است از يمن
۶۱- ش ۸: روح الروح فيما حدث بعد المأة التاسعة من الفتن والفتوح که کتاب معروف و پر نسخه ای است در تاريخ يمن. بعد از آن متنی ديگر که شرح اشعاری است.

۶۲- ش ۲۳: مجموعه ای در آغاز آن وصايای اخلاقی و بعد در فقه و اصول فقه زيدی. هر دو.
۶۳- ش ۱۱۷: سيره پيامبر. بايد همان سيره چاپ شده تأليف ابو القاسم تيمي حنبلي باشد. ناقص الأول والآخر. نسخه نسبتاً کهن.
۶۴- ش ۱۲۹: نسخه ای کهنسال و آغاز افتاده به اندازه يک برگ؛ در تعبير رؤيا در ۱۵۷ برگ که البته بعد از آن هم باز متن ديگری هست. کتابت ربيع الأول ۷۰۵ ق. شايد تعبير رؤياء از کرماني معروف باشد که دائماً هم نامش در نسخه می آيد.
۶۵- ش ۱۳۳: کتابی زيدی به خط متأخر درباره اصول فقه و کلام محتملاً از ابن الوزير و يا يکی از همنوعانش
۶۶- ش ۱۳۵: حاشيه تهذيب يزدي. نسخه يمنی و شرح التهذيب عبد الرحمان شيرازي.
۶۷- ش ۱۴۶: حلّ الشبه فيما يتعلّق بالأشربة. نيز کتابها و رسالات ديگر سني و نيز مجموعه ای از نوشته های زيديان متأخر و به ويژه ائمه دوران منصوری و متوکلی و حاوی مجموعه ای از اجوبه آنها است و البته مهم است. در آن چند کتاب الحسن بن أحمد الجلال هم ديده می شود.
۶۸- ش ۱۵۵: مصباح العلوم در علم کلام از رصاص و نيز درّ السحابة في وفيات الصحابة. نسخه متأخر است.
يكشنبه ۲۵ اسفند ۱۳۹۲ ساعت ۳:۳۵
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت