دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۳۵۳٫۹۰۴ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۲۴۴ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۱۱۳
بازدید از این یادداشت : ۱٫۱۷۸

پر بازدیدترین یادداشت ها :
در شمار نسخه هايی که در کتابخانه های استانبول تاکنون ديده و مورد بررسی قرار داده ام؛ شماری نسخه هست در فلسفه و شرح آثار حکمی و فلسفی ابن سينا و خواجه و نيز تعدادی از آثار فخر رازي و حکمای پس و پيش دوره فخر رازي. پيش از اين شماری از اين نسخه ها را به تفاريق معرفی کرده ام. اينک در اين يادداشت می کوشم به اختصار شماری ديگر از اين نسخه ها را معرفی کنم:

- مجموعه ای در اياصوفيا، ش ۲۴۲۰ مشتمل بر مختصری گويا از متن اشارات بوعلي و شرح آن و شايد از ابن اللبودي. به هر حال بعد از آن متن، خود اشارات آمده است به کتابت: "قد فرغ من تحريره أبو طاهر بن أبي نصر بن محمد بن محمود الويذکلي بمدينة السلم في شهر ربيع الآخر سنة سبع وسبعين وستمائة بحمد الله وحسن توفيقه".

- نسخه ای کهنه سال و ارزشمند از شرح الاشارات خواجه در کوپريلی، ش ۸۷۷
با تملک ا الف: "مما سعد بتملکه العبد الفقير إلی الله تعالی محمود بن علي بن محمود الحمصي ثم الرازي أخرجه الله من ظلمات الطبيعة وأدخله في أنوار العقول المطيعة ومتّعه بهذا الکتاب وأمثاله بالنبي محمد وآله حرره في شهور سنة سبع عشرة وسبعمائة هجرية مستوزعاً منه تعالی شکر نعمه والحمد لله وحده"
تعدادی نسخه با تملک محمود بن علي بن محمود الحمصي در اختيار است که آنها را تا آنجا که توانسته ام شناسايي کرده ام و انشاء الله در مقاله ای که درباره اين خاندان نوشته ام اين اطلاعات را هم منتشرخواهم کرد.
نقل قولهای متعدد از خط قطب شيرازي و ديگران در حاشيه ديده می شود.
در برگ ۲۰۷ الف در پايان کتاب حاشيه ای است که اشاره دارد به تاريخ تولد و مرگ خواجه و اينکه قبر او در کاظميه است "مجاور سرداب تجاه خزانة الکتب الآن".
در همين برگ دارد: "فرغ المصنف قدس سره من تصنيفه في اواسط صفر سنة أربع وأربعين وستمائة حامداً ومصلياً وداعياً ومستغفراً هذا صورة ما وجد بخطه في أواخر الکتاب"
در اينجا نقل می کند از نسخه شرح الاشارات به خط قطب الدين شيرازي که آن را با نسخه مؤلف مقابله کرده بوده که نويسنده در پايان گفته بوده: "فرغت من تسويده في أواسط صفر سنة أربع وأربعين وستمائة حامداً ومصلياً وداعياً ومستغفراً".
در برگ ۲۰۷ ب: صورت اجازه ای است برای قرائت کتاب برای عبد الله بن محمد بن (؟) البخاري و از قطب شيرازي با تاريخ اوائل ربيع الأول شهور سنة سبعمائة
در برگ آغازين همچنين اشاره دارد به مجموعه ای به خط قطب شيرازي که در آن شرح الاشارات هم بوده.

- نسخه شرح الاشارات موسوم به بشارات الاشارات؛ تأليف شده برای "الصاحب الأعظم عبدالرحمان" و در مقدمه اشاره می کند به خللهای شروح اشارات و نيز تذکر به اينکه در اين شرح مخالفات با شريعت را متذکر می شود؛ نسخه شماره ۸۷۹ در کوپريلی. در ۱۶۵ برگ. در اين نسخه نام مؤلف ذکر نشده است. از اين کتاب نسخه های ديگری در ايران؛ دانشکده الاهيات و سپهسالار موجود است. بشارات تأليف شمس الدين سمرقندي است نويسنده کتاب معروف الصحائف در علم کلام و شرح آن المعارف. اشارات شروح متعدد تأليف شده در دوره زمانی ميان فخر رازي تا اواخر سده هشتم دارد و من تعدادی از آنها را از نزديک در کتابخانه های مختلف ترکيه و اروپا ديده ام که هنوز کاری درست درباره آنها انجام نشده است. دوست دانشمند آقای رضا پورجوادی در اين زمينه کاری در دست تأليف دارد.

- ش ۸۸۰ کوپريلی: کتاب التنقيحات في شرح التلويحات شهرزوري به خط نويسنده

- ش ۸۸۹ کوپريلی: المنصص فی شرح الملخص کاتبی قزوینی از ۶۷۱ ق به خط نویسنده کما ذکر. از کاتبي قزويني نسخه هايی به خط خودش موجود است.

ش ۸۹۸ کوپريلی: کتاب المحاکمات بين کلامي الفاضلين الامام الرازي ونصير الدين طوسي تأليف بدر الدين تستري.
در مقدمه: "وبعد يقول مولانا المعظم الحبر الهمام المفخم استاذ العلماء المتبحرين شيخ الحکماء المتبصرين علامة العصر أعجوبة العصر کاشف علوم الأولين والآخرين بدر الحقّ والدين محمد بن أسعد بن محمد اليماني ثم التستري".
از او دو کتاب ديگری هم در فهرست کوپريلی ياد شده است. درباره او هيچ پژوهشی صورت نگرفته، در حالی که نسخه های آثار متعددش در کتابخانه های مختلف موجود است.

پنجشنبه ۲ شهريور ۱۳۹۱ ساعت ۲۲:۵۴
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت