دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۳۴۷٫۸۵۸ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۷۹ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۱۱۲
بازدید از این یادداشت : ۱٫۹۰۸

پر بازدیدترین یادداشت ها :
در ميان نامه های مرحوم علامه محمد خان قزويني به سيد حسن تقي زاده که محصول سالهای اقامت پاريس قزوينی است، در يک نامه قزويني اشاره ای به نسخه خطی کهنی از رجال کشی می کند که در اختيار داشته است که البته بعدها اين نسخه همراه ساير کتابهای آن مرحوم به دانشکده ادبيات دانشگاه تهران منقل شد. قزوينی البته از طريق تحصيلات طلبگی خود در تهران و نيز از طريق اطلاع بر چند کتاب رجالی شيعی، با نام کشی آن زمان فی الجمله آشنا بوده است، اما از آنجا که در آن ايام اطلاعی از چاپ اين متن در بمبئي نداشته است؛ به تقی زاده اظهار می دارد که بنا دارد اين متن را که آن را بسيار مهم و بسان طبقات ابن سعد ولی از نوع شيعی آن می داند، به شيوه انتقادی تحقيق کند. از آنجا که نسخه کتابخانه قزويني ناقص بوده، وی از تقی زاده می خواهد تا کنگاشی در کتابخانه موزه بريتانيا داشته باشد، شايد به نسخه خطی ديگری از اين کتاب دسترسی يابد. البته قزوينی درست اندکی بعد، از چاپ اين متن اطلاع حاصل می کند و صد افسوس که از آن نيت صرف نظر می کند. باری کتاب کشی، چند دهه بعد در مشهد و بر اساس چند نسخه و از جمله دو نسخه کهن که يکی از آنها هم همان نسخه قزوينی است، به مناسبت کنگره شيخ طوسي، منتشر شد. اما با وجود تلاش بسيار محقق دانشمند آن کتاب و فهارس خوب پايانی، محقق در بسياری از موارد نتوانسته است مشکلات متن رجال کشي را حل کند و اشتباهاتی در اسناد و مطالب احاديث وارد شده و بسياری از رجال ناشناخته باقی مانده اند. علاوه بر اينکه چاپ کتاب هم ابدا چشم نواز نيست و در آن شيوه های انتقادی تصحيح متون به کار گرفته نشده است. البته می دانيم که برخی از مشکلات موجود در متن رجال کشی، برخاسته از نسخه های اين کتاب نيست و گويا پاره ای از آنها از خود کشي و يا نسخه ای از آن کتاب بوده است که به بغداد رسيده بوده است. در اين باره انشاء الله در دنباله همين مقالات که درباره شيخ طوسي منتشر می کنيم، سخن خواهيم راند. اما به هر حال اگر مراجعه به نسخه های خطی بيشتری از رجال کشي صورت گيرد و يا منابعی که از آن کتاب نقل کرده اند، مانند کتب رجالی کهن و حتی کتابهايی مانند التحرير الطاووسي و يا مجمع الرجال قهپايی شايد بتوان به مواردی دست يافت که تصحيح متن را بهتر سامان دهد. از مجمع الرجال نسخه ای به قلم نويسنده آن در کتابخانه آقای دکتر علينقي منزوی موجود بود که سالها پيش آن را به لطف همراه شماری ديگر از نسخه های نفيس به دائرة المعارف بزرگ اسلامی واگذار کردند. اين نسخه طبعا بيشتر از نسخه چاپی رجال قهپايی می تواند در امر تصحيح رجال کشي ياريگر باشد. اما اينجا در رابطه با رجال کشي لازم است به نسخه کهن ديگری اشاره کنم که تاکنون مورد استفاده قرار نگرفته و بايد در تصحيح جديد اين متن از آن بهره گرفت. سالها پيش در محضر مرحوم محقق طباطبايي سخن از تصحيح رجال کشي رفت و ايشان بنده را تشويق به انجام اين کار کردند و در ضمن از نسخه ای کهن در کتابخانه موزه بريتانيا خبر می دادند که آن را در آن کتابخانه شخصا ديده بودند. توصيفی هم از آن نسخه در ضمن يادداشتهای آن مرحوم از نسخه های موزه بريتانيا موجود است که آن مرحوم آن توضيحات را همان زمان به نويسنده اين سطور نشان دادند. مناسب است که اين قسمت از آن يادداشتها وسيله مديريت حلقه کاتبان در اختيار عموم قرار گيرد. گمان نمی کنم تحصيل عکسی از آن نسخه از کتابخانه موزه بريتانيا همينک چندان مشکل باشد. به هر حال برای تصحيح دوباره متن رجال کشي، مقابله با اين نسخه ضروری است.
سه شنبه ۲۳ بهمن ۱۳۸۶ ساعت ۲۲:۰۴
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت