دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۳۶۰٫۳۴۸ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۱۴۱ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۱۴۷
بازدید از این یادداشت : ۱٫۷۰۶

پر بازدیدترین یادداشت ها :
آقا بزرگ تهراني در الذريعة (۲۲/۱۲۱)، کتابی کلامی را از يک نويسنده بيهقي معرفی می کند که در آن نويسنده از هم شهری خود، فريد خراسان ابن فندق و کتاب معارج نهج البلاغة او نقل می کرده است. نسخه کتاب که در کتابخانه شيخ محمد سماوي بوده، در ۱۴ ربيع الثاني ۷۹۹ق کتابت شده بوده است. اين کتاب در دو جزء، جزء اول در الهيات و جزء دوم در نبوات و شايد ساير مباحث کلامی مانند امامت بوده است. آقا بزرگ متأسفانه توضيح ديگری درباره اين کتاب ارائه نمی دهد؛ اما از آنکه آنرا در الذريعة نام برده روشن می شود که کتاب از ديدگاه او متعلق به نويسنده ای امامی مذهب بوده است. نسخه کتاب البته از آغاز و انجام ناقص بوده و ظاهرا آقا بزرگ اطلاعی ديگر درباره اين نويسنده نداشته و نام نويسنده را هم بر اساس نسخه خطی ارائه کرده بوده است. از ترتيب ابوابی که آقا بزرگ از کتاب به دست داده معلوم می شود که کتاب پيش از عصر خواجه نصير طوسي نوشته شده بوده، چرا که الگوی تأليفات کلامی دوره پيش از خواجه را بيشتر نمايندگی می کند. کتابهای کلامی دوران پس از خواجه عموما شامل برخی ابواب کلامی دوران پيش از آن نمی شده و ابواب کلامی در سياق متأثر از مباحث الهيات بالمعنی الأعم در فلسفه و نيز الگوی فخر رازي تنظيم می شده اند. به هر حال آقا بزرگ نويسنده را "الامام فريد الدين محمد بن الحسن بن على البيهقى" معرفی می کند. عجالتا چيزی درباره اين شخص به خاطر ندارم. يک رساله کوتاه اعتقادی از يک بيهقی را که به فارسی است از قرن هشتم قمري، استاد دانشمند دکتر حسين مدرسي سالها پيش در محيط ادب منتشر کرده اند که مؤلف ناشناخته اش چنين وصف شده : "الشیخ السعید العلامة فرید الدین محمد بن المحسن البیهقی رحمه الله" و کتابش بدين نام: کتاب الکافی فی التوحید والنبوة والامامة (نک: «رساله المختصر الکافی فی الکلام»، متن کلامی شيعی از قرن هفتم و هشتم، با معرفی و تصحيح حسين مدرسی طباطبايی، محيط ادب، به کوشش حبيب يغمايی، سيد جعفر شهيدی، محمد ابراهيم باستانی پاريزی و ايرج افشار، انتشارات دبيرخانه هيئت امنای کتابخانه های عمومی کشور ـ تهران، ۱۳۵۸ ش.، ص ۱۶۵؛ همين رساله را محقق محترم آقای محمد رضا انصاری قمی نيز منتشر کرده اند، در ميراث اسلامی ايران). آيا اين هر دو مؤلف يکی هستند؟ پرسشی است که نمی توان با اطلاعات موجود به آن پاسخ داد.
در اينجا عين عبارت آقا بزرگ نقل می شود:
الذريعة - آقا بزرگ الطهراني ج ۲۲ ص ۱۲۱
المقنع في الاصول للامام فريد الدين محمد بن الحسن بن على البيهقى ينقل فيه عن " شرح نهج البلاغة " لفريد خراسان أبي الحسن علي بن أبى القاسم زيد البيهقى الذي توفى سنة ۵۶۵ وهو في جزئين : أولهما الالهيات ، التوحيد وصفاته ، الموجود من أوله باب انه تعالى قادر على القبيح إلى تمام ثلاثين بابا أواخرها باب الآجال ، باب الارزاق ، باب الاسعار والجزء الثاني في النبوات إلى أربعة عشر بابا والنسخة ناقص الاول والآخر بخط نظام بن على بن الحسين الاستراباى ، فرغ من الكتابة ( ۱۴ ع ۲ / ۷۹۹ ) في مكتبة الشيخ محمد السماوي.
می دانيم که دست کم بخشی از کتابخانه سماوي به کوشش مرحوم محمد رشتي به کتابخانه آية الله حکيم در نجف منتقل شد.
سه شنبه ۲۳ بهمن ۱۳۸۶ ساعت ۲:۰۴
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت