آرشیو
دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون با عنوان Visiting Professor، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های 2015 تا 2017 حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال 1349 شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال 1367 به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال 1381 ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين 1388 از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال 1388 به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.


Hassan Ansari is a Visiting Professor at the Institute for Advanced Study (Princeton). He received his Ph.D. from EPHE (Sorbonne-Paris) in Philosophy. Prior to EPHE, he studied Arabic literature, Quranic exegesis and hadith, Islamic theology, Islamic philosophy, mysticism, and law in Qom and Tehran. He has published various books and many articles in Persian, Arabic, French, and English, including L’imamat et l’Occultation selon l’imamisme: Étude bibliographique et histoire des textes (Leiden: Brill, 2017); Studies in Medieval Islamic Intellectual Traditions (with Sabine Schmidtke) (Lockwood Press, 2017); Al-Šarīf al-Murtaḍā’s Oeuvre and Thought in Context: An Archaeological Inquiry into Texts and Their Transmission (with Sabine Schmidtke) (in press); and Caliphate and Imamate: Selected Political Works from the Islamic Tradition, Cambridge University Press (with Nebil Husayn) (forthcoming).
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۷۶۳٫۰۱۷ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۳۹ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۷۳۳
بازدید از این یادداشت : ۳٫۵۸۳

پر بازدیدترین یادداشت ها :
پروفسور محمد علی امير معزی، استاد مدرسه مطالعات عالی سوربن اخيرا کتابی منتشر کرده است درباره انديشه های باطنی و تأويلی شيعه. اين کتاب مجموعه ای است از مقالات سابق مؤلف که پيش از اين در مهمترين مجلات خاورشناسی به زبان فرانسه منتشر شده بود. دکتر امير معزی رويکردی پديدارشناسانه نسبت به تشيع دارد و نخستين بار اين شيوه را در تأليف رساله دکتری خود که با عنوان پيشوای ملکوتی سالها پيش منتشر شده است، به کار گرفته است. اين کتاب به زبان انگليسی هم ترجمه شده و شنيده ام که ترجمه ای فارسی از آن هم در دست چاپ است. اين کتاب مورد اقبال محققان غربی در زمينه تشيع قرار گرفته است. امير معزي در کتاب نخست خود کوشيده است برای امام شناسی شيعی، با روايت امامی آن ساختاری منظم و هماهنگ ارائه کند و البته برای اين منظور از رويکرد پديدار شناسانه بهره گرفته است. نظريه امام شناسی شيعی به عنوان کانون منظومه اعتقادی شيعه در زمينه جهانشناسی، تاريخ نجات و فرجام شناسی مورد توجه امير معزی است و در اين راستا وی از مکتب هانری کوربن متأثر است که هم اينک در کرسی او در مدرسه عالی سوربن تدريس می کند. با اين وصف و برخلاف کوربن، امير معزی رويکرد پديدار شناسی را با نگرش نقد تاريخی پيوند زده است و از دانش وسيع خود در زمينه تاريخ اديان و به ويژه اديان ايرانی و سنت کتاب مقدس بهره می برد. مدرسه عالی سوربن شايد برجسته ترين مدرسه عالی در سطح غرب باشد که در آن با شيوه ای آکادميک و انتقادی تاريخ اديان و مذاهب تدريس می شود و اين امر به نويسنده کتاب کمک کرده است تا مطالعات خود را درباره تشيع در شکل تطبيقی ارائه دهد. بی ترديد مطالعه گرايشات باطنی و تأويلی در تشيع نيازمند تدبر در تاريخ مذاهب بين النهرين و تأثيرات ايرانی و نيز تأثيرات انديشه های گنوسيستی است که در مورد اين اخير، بين النهرين و شام از کانونهای آن پيش از اسلام بوده است. به همين دليل در کتاب نخست، امير معزی با پيش زمينه ای تاريخی نگر، تشيع و گرايشات باطنی در آن را مورد مطالعه قرار داده است. پس از اين کتاب، دکتر امير معزی مطالعات خود را درباره تشيع و به ويژه تشيع کهن با سلسله مقالاتی درباره امام شناسی ادامه داد که هم اکنون اين سلسله مقالات، همراه چند مقاله ديگر کتاب جديد او را با عنوان "مذهب راز" تشکيل داده است (پاريس، انتشارات ورن، ۲۰۰۶). اين کتاب در ۴ بخش تنظيم شده که هر يک شامل چند مقاله است. نخستين بخش به ظهور تشيع و کهنترين نشانه های آن به عنوان مذهب امامان پرداخته است. در بخش دوم که به طور کلی به طبيعت الهی امام و دانش شهودی مقام امام در جهان بينی ثنوی محور پرداخته، ملکوتی بودن وجود ازلی امام، امام در پيشا تاريخ، معراج امام، قدرت متکی بر دانش ملکوتی امام، ولايت مبتنی بر وجود نورانی امام و دست آخر تئولوژی و آنتروپولوژی عرفانی تشيع و مبتنی بر تفسير کهن امامی مورد مطالعه قرار گرفته است. در بخش سوم، امير معزی به سنتهای معنوی و تأويلی تشيع پرداخته است. در اين قسمت و بر اساس نتايجی که از دو بخش نخستين به دست آمده، به تأويل از نقطه نظر متفکران و جريانات معنوی و باطنی محور و تأويل گرای امامی متأخر پرداخته شده است: ملاصدرا، تصوف نوين شيعی و دست آخر تمرکز بر سنت دعا در تشيع و معانی باطنی آن. بخش فرجامين کتاب امير معزی، درباره فرجامشناسی شيعی از نقطه نظر تأويلی و باطنی است. در اين چارچوب، به بازگشت فرجامين امام در پايان تاريخ و معانی باطنی آن از نقطه نظر تشيع و به ويژه شيخيه پرداخته شده و ملاقات جذبه آميز با امام غائب و درک حضور مستمر و فرا زمانی ولايت محور امام را مورد مطالعه قرار داده است. از مهمترين دستاوردهای اين تحقيق، بررسی معانی باطنی و رمز آلود تشيع در نسبت با بروز تاريخی و سياسی /اجتماعی و مهمتر از همه جنبه های حقوقی تشيع و تفسيرهای مختلف از آن است. مبحثی که امير معزی در مقالات ديگری با تفصيل بيشتری بدان پرداخته که در اين مجموعه حضور ندارند.
از ديگر مقالات مهم امير معزی، مقاله ای است درباره صفار قمي که کتاب بصائر الدرجات او معمولا محور درسهای دکتر امير معزی در سوربن است.
چهارشنبه ۱۷ مرداد ۱۳۸۶ ساعت ۰:۰۸
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت