دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
برای ما بنویسید



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت

امیر امینی
۱۹ شهريور ۱۳۹۸ ساعت ۱۳:۳۴
سلام با تشکر از استاد گرامی و مطالب بسیار ارزنده ای که در کانال و سایت قرار می دهند دوتا درخواست دارم لطفا یک کتاب تاریخ جامع در مورد بنی عباس از انقراض بنی امیه تا انقراض این سلسله معرفی بفرمایید.
دوم یک کتاب در مورد غیبت صغری امام زمان ع معرفی فرمایید .
و اگر ممکنه بفرمایید امر غیبت صغری و نماز امام زمان بر امام عسکری چرا در تاریخ های مثل طبری و یعقوبی نیامده ؟
میثم محمد حسنی
۱۷ شهريور ۱۳۹۸ ساعت ۱۰:۳۲
سلام علیکم
ضمن عرض تسلیت ایام عزاداری اباعبدالله، غرض از تصدیع بهره گرفتن از تجربیات حضرت استاد پیرامون پایان نامه ارشد حقیر بود.
موضوع پایان نامه نقد و بررسی کتاب: introduction to Shiʻi Islam
Book by Moojan Momen
البته بحثهای ناظر به مباحث کلامی این کتاب خواهد بود.
لذا خواهشمندم اگر نکته یا مطلبی از نظر حضرت استاد حائز اهمیت باشد با حقیر در میان گذاشته شود که مطمئنا به غنای کار خواهد افزود.
توفیقات تان را از درگاه ایزد متعال خواستارم.
ریحان
۱۲ شهريور ۱۳۹۸ ساعت ۱۵:۰۱
سپاس برای برگه ارزشمند شما بسیار مفید و عالی ست زنده باشید
محبوبه حامی
۴ شهريور ۱۳۹۸ ساعت ۷:۳۹
با سلام و احترام
آیا نسخه کتاب امامت و غیبت به زبان عربی یا انگلیسی هم چاپ شده؟ ممنون میشم درمورد چگونگی دسترسی به این کتاب(غیر از زبان فرانسه) راهنماییم کنید.
با سپاس و تشکر
سیدباقرموسوی
۳۰ مرداد ۱۳۹۸ ساعت ۳:۳۶
سلام چرا مطالب وپژوهش های ارزشمندتان را به صورت فایل پی دی اف قرارنمی دهیدتا امکان بهربرداری بهتر فراهم شود؟
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۴۹۷٫۵۱۴ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۲۹۴ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۴۲۰

پر بازدیدترین یادداشت ها :
مقالات تير ۱۳۹۸
در فهرست آستان قدس و بر اساس نسخه ای از مجموعه موقوفات ابن خاتون حاشيه ای بر انموذج العلوم به ملا امين استرابادي نسبت داده شده و از آن تاريخ بيشتر کسانی که شرح احوال استرابادي را نوشته اند با اعتماد بر اين فهرست به اين کتاب به عنوان تأليفی از او اشاره کرده اند. تا آنجا که من می دانم و از فهرست فنخا بر می آيد از اين کتاب سه نسخه خطی موجود است که قديمترين آن از سال 1008...
سه شنبه ۱۸ تير ۱۳۹۸ ساعت ۱۱:۴۰
اين چند روز فرصتی دست داد يک دور کتاب فقيه را از اول تا آخر تورقا خواندم. اين روايت را مناسب ديدم اينجا نقل کنم. بيانات شيخ صدوق به نقل از ابن الولید قمی خيلی جالب توجه است درباره آب هرز و ارتباط آن با کلمه مهزور در روايت بَابُ الْحُكْمِ فِي سَيْلِ وَادِي مَهْزُورٍ رَوَى غِيَاثُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَنْ آبَائِهِ عَنْ عَلِيٍّ ع قَالَ:...
جمعه ۷ تير ۱۳۹۸ ساعت ۹:۱۷
وَ رَوَى إِبْرَاهِيمُ بْنُ هَاشِمٍ أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي عُمَيْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ كَانَ رَجُلًا بَزَّازاً فَذَهَبَ مَالُهُ وَ افْتَقَرَ وَ كَانَ لَهُ عَلَى رَجُلٍ عَشَرَةُ آلَافِ دِرْهَمٍ فَبَاعَ دَاراً لَهُ كَانَ يَسْكُنُهَا بِعَشَرَةِ آلَافِ دِرْهَمٍ وَ حَمَلَ الْمَالَ إِلَى بَابِهِ فَخَرَجَ إِلَيْهِ مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَيْرٍ...
جمعه ۷ تير ۱۳۹۸ ساعت ۹:۱۶
قَالَ مُصَنِّفُ هَذَا الْكِتَابِ رَحِمَهُ اللَّهُ لَمَّا بَلَغْتُ هَذَا الْمَوْضِعَ ذَكَرْتُ فَصْلًا لِهِشَامِ بْنِ الْحَكَمِ مَعَ بَعْضِ الْمُخَالِفِينَ فِي الْحَكَمَيْنِ بِصِفِّينَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ فَأَحْبَبْتُ إِيرَادَهُ وَ إِنْ لَمْ يَكُنْ مِنْ جِنْسِ مَا وَضَعْتُ لَهُ الْبَابَ قَالَ الْمُخَالِفُ إِنَّ...
جمعه ۷ تير ۱۳۹۸ ساعت ۹:۱۵
به دليل اينکه چند نفری در رابطه با آن يادداشت توضيح بيشتری را طلب می کردند اينجا اين چند سطر را اضافه می کنم: همانطور که در آن يادداشت نوشتم موضوع براء و ولاء از ويژگی های مهم اعتقادی و ايمانی برای فرقه های نوظهور کلامی و مذهبی در دو سه سده آغازين اسلامی بود و خوارج و معتزله و شيعه و عثمانيه و اسلاف اهل سنت همه در اين موضوع و در خصوص فتنه اول و اختلافات ميان...
جمعه ۷ تير ۱۳۹۸ ساعت ۹:۱۴
وَ رُوِيَ عَنْ أَبِي طَالِبٍ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّلْتِ الْقُمِّيِّ أَنَّهُ قَالَ: كَتَبَ الْخَلِيلُ بْنُ هَاشِمٍ إِلَى ذِي الرِّئَاسَتَيْنِ وَ هُوَ وَالِي نَيْسَابُورَ أَنَّ رَجُلًا مِنَ الْمَجُوسِ مَاتَ وَ أَوْصَى لِلْفُقَرَاءِ بِشَيْ‏ءٍ مِنْ مَالِهِ فَأَخَذَهُ الْوَصِيُّ بِنَيْسَابُورَ فَجَعَلَهُ فِي فُقَرَاءِ الْمُسْلِمِينَ فَكَتَبَ...
جمعه ۷ تير ۱۳۹۸ ساعت ۹:۱۳
کتاب بالا تأليف دو جلدی مرحوم علامه محقق سيد مرتضی عسکری است. در تاريخ شيعه دست کم در چند سده اخير و شايد بعد از عصر شريف مرتضی کسی در تشيع در ميان علمای سنت حوزوی شيعی به اندازه او با روايات اهل سنت درباره صدر اول آشنا نبود. در اين کتاب به دور از هر گونه ناسزا گویی و مجادله باطل به بررسی سيره و احاديث عائشه پرداخته و به روشنی به بررسی ابعاد زندگی و رفتار و انگيزه...
جمعه ۷ تير ۱۳۹۸ ساعت ۹:۱۱
کتاب خلافت محمد (ص) اثر ماندگار پروفسور مادلونگ که نتيجه بيش از بيست سال پژوهش و تحقيق نويسنده دانشمند آن است يک اثر ماندگار و پديده ای تاريخی در تاريخ مطالعات مربوط به صدر اول اسلام است. نويسنده دانشمند اين کتاب همه منابع اصلی را با دقت خوانده و از زير نگاه تيزبين خود گذرانده و روايتی خواندنی و مستند و در عين حال تحليلی از سير خلافت در اسلام تا پايان عصر حضرت...
جمعه ۷ تير ۱۳۹۸ ساعت ۹:۱۰
اين روايت را آقای مادلونگ در کتاب خلافت محمد (ص) نقل کرده و بدان اعتماد کرده است. برای فهم جريان جنگ جمل دقت در مضامين اين روايت خيلی مهم است: وبآخر، عن عبد الله بن عباس، إنه قال: لما استقر أمر الناس بعد وقعة الجمل، وأقام علي صلوات الله عليه بالبصرة بمن معه أياما، بعث بي إلى عائشة بأمرها بالرحيل عن البصرة، والرجوع إلى بيتها. قال ابن عباس: فدخلت عليها في الدار...
جمعه ۷ تير ۱۳۹۸ ساعت ۹:۰۹
خيلی سال پيش در يمن يک نسخه از اين کتاب را ديدم. بعدها در سال 2011 در برلين نسخه ديگری از اين کتاب را در کتابخانه دولتی آنجا ديدم و عکسی از آن سفارش دادم که بعدا به شيوه معمول آن کتابخانه بر روی سايت آنها هم قرار گرفت. يک نسخه هم در سال 2012 در آمبروزيانا از اين کتاب (واخبار صفين آن) ديده ام و عکس آن را دارم که الآن در دست تصحيح از سوی محقق همين کتاب بالاست. محقق فاضل اين...
جمعه ۷ تير ۱۳۹۸ ساعت ۹:۰۸
اين روايت نشان می دهد که منطق شيعه در اصل، تمسک به دليل و حجت است و نه شتم. عن عبد الله بن شريك قال: خرج حجر بن عدى، وعمرو بن الحمق، يظهران البراءة واللعن من أهل الشام، فأرسل إليهما على: أن كفا عما يبلغني عنكما فأتياه فقالا: يا أمير المؤمنين، ألسنا محقين ؟ قال: بلى. [ قالا: أو ليسوا مبطلين ؟ قال: بلى ]. قالا: فلم منعتنا من شتمهم ؟ قال: " كرهت لكم أن تكونوا لعانين...
جمعه ۷ تير ۱۳۹۸ ساعت ۹:۰۷
وكتب عليه السلام إلى زياد، وهو خليفة عبد الله بن العباس بالبصرة - يستحثه بحمل مال مع سعد مولاه، فاستحثه فأغلظ له زياد وشتمه، فلما قدم سعد على علي شكا إليه وعابه عنده وذكر منه تجبرا وإسرافا، فكتب علي عليه السلام إليه: إن سعدا ذكر لي أنك شتمته ظالما وجبهته تجبرا وتكبرا، وقد قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: الكبرياء والعظمة منه فمن تكبر سخط الله عليه. وأخبرني أنك...
جمعه ۷ تير ۱۳۹۸ ساعت ۹:۰۴
در پاسخ به نامه محمد بن ابي بکر بدو می نويسد: فكتب إليه معاوية: بسم الله الرحمن الرحيم من معاوية بن أبى سفيان إلى الزارى على أبيه محمد بن أبى بكر. سلام على أهل طاعة الله. أما بعد فقد أتانى كتابك، تذكر فيه ما الله أهله في قدرته وسلطانه، وما أصفى به نبيه ، مع كلام ألفته ووضعته، لرأيك فيه تضعيف، ولأبيك فيه تعنيف. ذكرت حق ابن أبى طالب، وقديم سوابقه وقرابته من نبى الله...
جمعه ۷ تير ۱۳۹۸ ساعت ۹:۰۱
عموما تصور می شود اگر متنی خطی منتشر شد ديگر نيازی به بررسی نسخه های خطی آن نيست. تصحيح متون تاریخی و دینی و فلسفی و علمی اگر بر اساس مبانی آکادميک و انتقادی باشد و همه نسخه های موجود آن مورد بررسی قرار گرفته باشد البته شايد اين سخن درست باشد. اما متأسفانه غالب چاپ ها چنين نيست. يا همه نسخه های اثر مبنای تصحيح قرار نگرفته و يا تبارشناسی نسخه های اساس مورد توجه...
جمعه ۷ تير ۱۳۹۸ ساعت ۸:۴۱
در قديم نسخه های اصل نويسندگان و از جمله محدثان حال چه به خط خودشان بود و چه بر اساس اصل و يا مجالس آنها کتابت شده بود حاوی علائم و نشانه هایی بود که می توانست در تشخيص هويت نسخه ها و صيانت آنها ياری کند. مثلا شمار احاديث هر برگ نسخه معمولا ثبت و ضبط می شد و يا شمار کلی احاديث يک کتاب و هر جزء و کراسه آن. همچنين اگر حديثی (بر اساس متنی ديگر و يا از نسخه ای متفاوت با...
جمعه ۷ تير ۱۳۹۸ ساعت ۸:۴۰
شوربختانه بايد گفت ترجمه بسياری از کتاب هایی که به ويژه در دو دهه اخير از زبان های اروپایی در حوزه اسلام و ايران به فارسی منتشر شده کمک خاصی به تعميق مطالعات تاريخی در ايران نمی کند؛ سهل است گاهی موجب می شود سنت قديمی خودمان هم در پژوهش های تاريخی و ادبی تضعيف شود چنانکه عملا هم شده است. ترجمه خوب است به شرط اينکه کتاب و مقاله ای که ترجمه می شود کتابی باشد که يا...
جمعه ۷ تير ۱۳۹۸ ساعت ۸:۳۹
برای معرفی ايران به دنیا و نشان دادن مساهمت ايرانيان در فرهنگ و تمدن جهانی و اسلامی ما به تداوم انتشار دو دانشنامه فارسی، يکی دائرة المعارف بزرگ اسلامی و ديگری دانشنامه جهان اسلام نياز داريم. دائرة المعارف بزرگ اسلامی در چند سال اخير به دليل مشکلات مالی نتوانسته همانند سابق فعاليت کند. کمک به اين مرکز برای ارتقای سطح علمی و پژوهشی کشور بسيار مهم است. خوشبختانه...
جمعه ۷ تير ۱۳۹۸ ساعت ۸:۳۹
دست کم در محدوده کتابخانه های شيعي، دو کتابخانه آية الله حکيم و کتابخانه أمير المؤمنين (ع) در نجف (متعلق به مرحوم علامه امينی) نخستين کتابخانه هایی بودند که به گردآوری ميکروفيلم نسخه های خطی به ويژه از سوريه و ترکيه همت کردند. مرحوم محقق طباطبایی بيشترين تلاش را در اين زمينه انجام داد و بعدها در ايران هم در کتابخانه شخصی خود تعداد قابل ملاحظه ای عکس و ميکروفيلم...
يكشنبه ۲ تير ۱۳۹۸ ساعت ۱۱:۰۵
کتاب التدوين رافعي در تاريخ رجال قزوين اثر بسيار ارزشمند و مهمی درباره تاريخ فرهنگی ايران است. مرحوم علامه قزوينی نخستين بار به اين کتاب ارجاع داد و بعدا مرحوم محدث ارموی هم بدان استناد می کرد. اين کتاب را مرحوم عطاردی بر اساس چند نسخه به صورتی ابتدایی منتشر کرد و ضروری است تصحيحی انتقادی از آن منتشر شود. عجيب است که تاکنون کسی در کشورهای عربی به تصحيح مجدد اين...
يكشنبه ۲ تير ۱۳۹۸ ساعت ۱۱:۰۵
همينک که بسياری از نسخه های حديث و رجال و تاريخ از کتابخانه های مهم دنيا (ترکيه، سوريه، ايران، اروپا و آمريکا) به صورت های مختلف مجازی در دسترس است بايد تلاش شود به صورت منظم و نظام مند مجموعه اطلاعات پشت نسخه ای و انجامه ها و از جمله صورت های طباق السماع ها و اجازات و قرائات و انهائات نسخه ها را گردآورد و آنها را ويرايش و تحليل محتوا کرد. بخشی مهم از تاريخ فرهنگی...
يكشنبه ۲ تير ۱۳۹۸ ساعت ۱۱:۰۴
از تفاسير کهن اهل بيت (ع) يکی تفسير ابوالجارود متن مهمی بوده و ديگری تفسير ابو حمزه ثمالي. هر دو اين تفاسير بعدها در منابع سنی، امامي و زيدی نقل شده. از جابر حعفي هم روايات تفسيری در منابع بعدی نقل شده. روشن است که هر چه به اين راويان در تفسير نسبت داده شده را نمی توان کاملا از آنها دانست اما به هرحال اين نشان می دهد که از همان زمان امام باقر (ع) تفسير قرآن مورد...
يكشنبه ۲ تير ۱۳۹۸ ساعت ۱۱:۰۳