دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
برای ما بنویسید



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت

ح اللهیاری
۶ آذر ۱۳۹۷ ساعت ۹:۰۱
ادامه نامه:
ذكر ميكردند
لذا حضرت عالى كه این جریان را علم کرده اید نباید عنوان این چنین "داستان انتقال او از مذهب تشیع امامی" انتخاب میکردید چون اصلا داستانی وجود ندارد
فقط یک ادعای بی سند و بی ماخذ از ابن عساکر وجود دارد
ح اللهيارى
۶ آذر ۱۳۹۷ ساعت ۸:۵۹
بسم الله الرحمن الرحيم

جناب آقاى انصاری
سلام علیکم
نوشته حضرت عالی با عنوان باهلی شاگرد مهم ابو الحسن اشعری و داستان انتقال او از تشیع امامی را دیدم.
به نظر می آید که عنوان سخن حضرت عالی اشتباه است و اصلا داستانی در باره ای انتقال او از مذهب شیعه وجود ندارد. اگر حضرت عالی بکتب کلامی مراجعه بفرمایید میابید که از ناشرین اصلی مذهب اشعری در قرن چهارم ابو الحسن باهلی است و همانطوریکه خودتان نوشته اید استاد سه تن از ارکان این مذهب بن باقلانی و اسفرایینی و بن فورک میباشد. ترجمه او را سبکی در طبقات شافعیین و ذهبی در تاریخ الاسلام و سیره الاعلام و غيرهم ذكر كرده اند و هیچ کسی داستان انتقال او از شیعه امامی به مذهب اشعری را با تتبعی که حقیر انجام داده غیر از بن عساکر نقل نکرده و اصلا برای این سخنش ماخذی و یا سندی ذکر نکرده.
اگر جریان انتقال نامبرده حق میبود با وجود تعصبی که مخالفین مذهب شیعه دارند حتما این قضیه از مشهورات میشد و همواره بر رخ مذهب حقه کشیده میشد و از کارنامه های بزرگ ابو الحسن اشعری ذکر میشد و شاگردان باهلی امثال بن باقلانی که در شدت بر تشیع ثانی ندارند این مطلب را در....
امیرحسین طالبیان
۱۴ آبان ۱۳۹۷ ساعت ۶:۳۴
سلام علیکم
آقای دکتر وقتتون بخیر
طلبگی رو از قم شروع کردم. تا انتهای لمعه و اصول فقه مظفر رو قم خواندم. حدود یک سال هست برای کفایه مکاسب نجف هستم.
بیست و سه سال سن دارم.
دوست داشتم که از تحقیقات محققین غربی استفاده کنم. به همین خاطر انگلیسی عمومی رو دوره می کنم. از طرفی هم دوست داشتم با دروسی که شما در دانشگاه پرینستون می دهید به صورت صوتی استفاده کنم.
امکان دریافت این صوت ها وجود داره؟
ممنون
ضمنا از مطالبتون خیلی استفاده می کنم. خصوصا فهرست و تراجم.
حسین علیپور
۲۲ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۳:۱۱
از دکتر انصاری درخواست داریم که نسخه میکروفیلم البلغه طوسی را در کانال خودشان قرار بدهند
با تشکر
مهدی فرخی
۲۱ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۴:۴۱
با سلام.فرخی دانشجوی دکتری دانشکده اصول دین تهران هستم.در خصوص انتخاب موضوع رساله دکتری در مورد فضل بن شاذان میخواستم با دکتر انصاری مشورت کنم.امکانش هست آدرس ایمیلی از ایشون رو بفرمایید.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۳۹۱٫۷۵۷ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۱۲۰ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۲۲۳

پر بازدیدترین یادداشت ها :
مقالات مهر ۱۳۹۷
ابتدا اصل سخن آقای دکتر سروش ۱. «سِحر و کرامات و معجزه، همه از خواص قدرت دل آدمی است اگر چه میان ایشان فرق بسیار است» (ابوحامد غزّالی، کیمیای سعادت، تصحیح حسین خدیو جم، ج اوّل ص ۳۴). «گمان مبری که رسول از بهشت خبر باز داد به تقلید و سماع از جبرئیل… لیکن رسول، بهشت را بدید و بهشت در این عالم به حقیقت نتوان دید، بلکه وی بدان عالم شد و از این عالم غایب شد و این یک...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۱۰:۳۶
درست است که بخشی از آیات قرآن را می توان در سایه نظریه ایشان خواند و فهمید و شاید شواهدی از آنها برای تأیید نظریه رؤیاهای رسولانه پیدا کرد اما بیش از آن آیات دیگری در قرآن وجود دارد که بی تردید با نظریه ایشان ناسازگار است و دقیقا دخالت مستقیم خداوند و خطاب مستقیم او را نسبت به پیامبر بیان می کند به نحوی که تأویل آن آیات و ارجاعشان به دیدگاه آقای دکتر سروش مستلزم...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۱۰:۳۴
در سال های اخیر اهتمام به اجازات و نشر آنها فزونی گرفته که البته امر میمونی است. عمده متن های اجازات متأخرین تنها برای شناخت طبقات علما به کار می آید. قسمت محدودتری از آنها هم علاوه بر این به این فایده می آید که چه کسی نزد کی چه کتابی را بعضا خوانده و اجازه روایتش را دریافت کرده است. این نوع اجازات کارکرد اجازات قدمایی را ندارد. اجازه در اصل برای گواهی دادن اصالت...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۱۰:۳۱
ازلی خواندن بسیاری از علما و دانشمندان و نویسندگان عصر اواخر دوره قاجار و اوائل دوره پهلوی از سوی نویسنده این کتاب بدون هیچ دلیل مؤرخ پسندی و صرفا با اتکا بر اتهام زنی های دوران مشروطه که هر کس را مستبدین مخالف خود می پنداشتند با اتهام بابی می خواستند ترور شخصیت کنند می توان به نمونه زیر تشبیه کرد: ابن حجر عسقلانی را که می شناسید. او در کتاب لسان المیزان که کتابی...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۱۰:۳۰
کتاب تحریر العقلاء تألیف عالم متقی و فقیه و متکلم برجسته مرحوم شیخ هادی نجم آبادی کتاب بسیار مهمی در نوع خود است. متأسفانه این کتاب تاکنون چنانکه باید و شاید مورد توجه قرار نگرفته. کتاب در واقع واکنشی است به آشفتگی های مذهبی و فکری و اجتماعی اواخر دوران قاجار به ویژه در پی برآمدن باورهای غالیانه شیخیان و پیامدهای سهمگین برآمده از آن. متأسفانه در کتاب اندیشه...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۱۰:۲۷
یک مشکل دیگر در کشورمان در عرصه مطالعات تاریخی غلبه فرهنگ و شیوه دانشنامه نویسی بر بسیاری از محققین است. وجود چندین دانشنامه کوچک و بزرگ در حوزه مطالعات اسلامی موجب شده در سی سال اخیر تعدادی محقق و نویسنده تربیت و یا فعال شوند که عموما عادت به مسئله بینی در مطالعات ندارند بلکه بیشتر به نوشتن گزارش های کلی و اجمالی و به تعبیری کلیات ابوالبقا نویسی عادت کرده اند....
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۹:۴۹
در قدیم قبل از این یکی دو قرن اخیر که در حوزه های علمیه نظام های معین تری برای تدریس کتاب های فقهی شکل گیرد کتاب های متنوع تری برای تدریس و تدرس در فقه شیعی در نظر گرفته می شد. یکی از شیوه های معمول خواندن یک متن فقهی بود با استاد از روی یک نسخه خطی و تصحیح همزمان متن و همچنین بحث و پرسش و جواب در حل مشکلات متن ها. گاهی حتی متن پر برگی مانند مختلف علامه مبنا قرار می...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۹:۴۸
یکی از امور خیلی خوشمزه این روزها روایتی است که شماری از سلطنت طلب ها از تاریخ سلطنت در ایران و از تاریخ معاصر و از نسبت میان دین و سیاست در تاریخ ایران ارائه می دهند. گاهی که از نوشتن و خواندن خسته می شوم برخی برنامه های تلویزیون ها و سایت های خبری فارسی زبان را می شنوم و می بینم. خوب طبعا حرف و سخن بی پایه زیاد می شنویم اما اینکه با تاریخ و تاریخنگاری و تاریخ ایران...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۵:۳۰
قصص العلمای تنکابنی، کتابی شایسته پژوهشی جدی قصص العلمای تنکابنی اثر مهمی است. کتاب حاوی اطلاعات مهمی در خصوص احوال دینی و مذهبی و اجتماعی و سیاسی عصر قاجار است. تاریخ مردم و باورهایشان است. تاریخ این سرزمین است و سنت های دینی و فرهنگی اش. رابطه علما با یکدیگر و با مردم و اعتقادات مردمان این سرزمین درباره امامان شیعه، علما و مظاهر مذهبی. حکایت هایی را تنکابنی نقل...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۵:۲۹
فیض کاشانی عالم کم نظیری است. در کل تمدن اسلامی آدم هایی به مانند او زیاد نبوده اند. آدمی است داری ابعاد مختلف فرهنگی. زندگی و رفتار اجتماعی اش هم نشان می دهد آدم مستقلی بوده. در هر زمینه ای که وارد شده اجتهادات کم ندارد. فیض با اینکه گرایشات اخباری داشته اما اخباری گری او هم متفاوت با ملا امین استرابادی است (در این باره بعدا خواهم نوشت). فیض شاید از نخستین نمونه های...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۵:۲۸
مرحوم میرزا مهدی در کتاب ابواب الهدی، ص 44، مینویسد: هذا مضافاً الی ما ورد من اهل بیت العصمهْْ الروایات الصریحهْْ فی طعن الطائفتین و الطعن فی مقالاتهم بحیث کان اصحاب الائمه معرضین عن اهل الفلسفهْْ و العرفان و لهذا کتبوا فی الرد علی الطائفتین کتباً... مضافاً الی تصریح الآیات و الروایات و الادعیه و الخطب عن الائمه بخلاف مطالب هولاء القوم مما لایکاد یحصی، و لهذه...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۴:۰۹
روایتی دیگر که مورد استناد مخالفان فلسفه و تفکیکی ها و از جمله مرحوم میرزا مهدی اصفهانی در معارف القرآن قرار گرفته این متن است از کتاب توحید مفضل: اصف لک الآن یا مفضل الفواد اعلم ان فیه ثقبا موجهة نحو الثقب التی فی الریة تروح عن الفواد حتی لو اختلفت تلک الثقب و تزایل بعضها عن بعض لما وصل الروح الی الفواد و لهلک الانسان ا فیستجیز ذو فکر و رویة ان یزعم ان مثل هذا یکون...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۴:۰۹
از جمله چند روایت محدودی که مخالفان فلسفه در چند سده اخیر بدان استناد کرده اند و از جمله علمای تفکیکی یکی هم این روایت است که اصلا در حدیقه الشیعه منسوب به محقق اردبیلی نقل شده و سابقه ای قبل از آن ندارد. این کتاب قطعا از محقق اردبیلی نیست و کسی همچون او که خود دلبسته به کلام و فلسفه بوده نمی تواند نویسنده چنین کتابی باشد خاصه با توجه به مقام علمی و تحقیقی محقق...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۴:۰۸
مرحوم میرزا مهدی اصفهانی در ابواب الهدی و همچنین دیگر تفکیکی ها دائما در راستای مخالفت مکتب اهل بیت با سنت فلسفه اسلامی به ردیه های متکلمان و علمای اهل کلام شیعی استناد می کنند. خوب این نشان می دهد دریافت درستی از تاریخ کلام و فلسفه و مناسبات این دو وجود ندارد. روشن است که شناخت درست مستلزم آگاهی تاریخی داشتن است. متکلمان بر فلاسفه انتقاد داشته اند و ما نمونه های...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۳:۵۸
چند روز پیش توفیق قرین شد و چند مقاله بسیار عالی دوست دانشمندم استاد دکتر حسین معصومی همدانی را در مجلدات جدید دائره المعارف بزرگ اسلامی در خصوص موضوعات مختلف تاریخ علم خواندم. چند مقاله ای را هم که برخی شاگردان خوبی که او در این سال ها تربیت کرده و مقالاتی عالی در مجلدات این دانشنامه فاخر نوشته اند خواندم. دیدم اگر کار را به کاردان بسپارند نتیجه اش می شود تدوین...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۳:۵۶
رفته بودم ترکيه و مدتی دسترسی به اینترنت و سایت ها و تلگرام و هر چه رسانه می خوانندش نداشتم. بعد از قریب ده دوازده روز که باز به این عوالم برگشتم سری زدم به پیشینه و آرشیو اخبار و گزارش ها و گفته ها و پست ها در عوالم مجازی فارسی زبان. حقیقتا می گویم تأسف آور بود. البته مطالب مفید کم نبود اما باور کنید انبوه مطالب مهمل و اخبار مأیوس کننده و سخنان بی محتوا و ادعاهای گزاف...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۳:۵۴
خلاصه سخن برخی از نويسندگان مکتب تفکيک در يکی از آثارشان این است که برای فقه و شریعت و فهم دین نیازمند اخباریم و نمی توان اخبار را کنار گذاشت. بعد از این مقدمه نتیجه گرفته اند که اگر کسی اخبار گرایی را خواسته و یا ناخواسته اخباریگری تفسیر کند در حوزه سیاست بنی امیه و بنی عباس حرکت می کند. چرا؟ این دیگر چه سخنی است؟ اولا نفی اخبار و حجیت آنها ربطی به سیاست بنی امیه و...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۳:۵۱
نکته نخست: در اینکه نواندیشی دینی در مآل قصد خدمت به دین و تفکر دینی و دفاع از دین دارد البته تردیدی نیست. همچنانکه تردیدی نیست که تأملات نظری نواندیشان دینی به ویژه آنچه در حوزه فلسفه معرفت دینی و هرمنوتیک متون دینی ارائه داده اند توانسته در دو دهه گذشته تأملاتی را از سوی متولیان فقه و الهیات به صورت واکنش سبب ساز شود. اما این تلاش ها ربطی به فرایند اصلاح فکر دینی...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۳:۴۹
ابن اثیر در المثل السائر در مقایسه میان نظم عربی و فارسی نکته ای دارد به قرار ذیل: الثالث: أن الشاعر إذا أراد أن يشرح أمورا متعددة ذوات معان مختلفة في شعره واحتاج إلى الإطالة بأن ينظم بيت أو ثلاثمائة أو أكثر من ذلك فإنه لا يجيد في الجميع، ولا في الكثير منه، بل يجيد في جزء قليل، والكثير من ذلك رديء غير مرضي، والكاتب لا يؤتي من ذلك، بل يطيل الكتاب الواحد إطالة واسعة...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۳:۴۸
احسان یارشاطر امروز چشم از جهان فروبست. مردی که قریب هشت دهه از عمر پربرکت خود را در خدمت ایران و فرهنگ ایرانی بود. روحش شاد و قرین رحمت حق باد. هر کس به ایران و فرهنگ ایرانی خدمت کند شایسته نامی ماندگار است اما یارشاطر از آن نادره کاران برجسته روزگار بود که نامش در آسمان فرهنگ ایرانی برای همیشه خواهد درخشید. ادبیات و فرهنگ و تمدن ایرانی را با کاری سترگ و آکادمیک در...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۳:۴۸
نو اندیشی دینی را می توان در مجموع به جریان های فکری و اشخاصی اطلاق کرد که در پی ارائه تفسیری نو و متناسب با تجدد و نیازها و مقتضیات جهان جدیدند. به دیگر سخن دفاع از دین و عقلانی و یا دست کم عقلایی بودن آن در دنیای مدرن. این تفسیر در مجموع بر نمایندگان مختلف این جریان در مصر و ایران و مغرب عربی و غیره راست می آید. سابقه آن هم به رافع رفاعه طهطاوی و نسل او و شاگردانش می...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۳:۴۷
دوست گرامی من آقای رسول جعفریان درد را حس می کنند اما با این نوشته و امثال آن معلوم است سبب درد و بیماری را تشخیص نداده اند. علت نابسامانی های ما و این اوضاع آشفته در جای دیگری است... در همه تمدن ها و فرهنگ ها خرافه گرایی بخشی از تجربه زیسته انسان ها بوده است. دانش هایی مانند احکام نجوم و یا انواعی از درمان های طبی خرافی بخشی از تجربه این فرهنگ ها بوده و هست. همین امروز...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۳:۴۵
شرح حال خودنوشتی که مرحوم علامه میرزا محمد خان قزوینی نوشته و در ابتدای بیست مقاله منتشر شده از جمله نوشتارهایی است که من از خواندن مکرر در مکرر آن به راستی سیر نمی شوم. مقیدم هر سال دست کم دوبار این متن را بخوانم. میهن عزیز ما ایران باید تا قیامت مفتخر باشد به رجالی چنین دانشمند و منصف و پاک سیرت و علامه و دقیق النظر. کجایند آن بزرگان در این زمانه پرآشوب و...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۳:۴۴
یمن بعد از اسلام سهم مهمی در فرهنگ و تمدن اسلامی داشته و دارد. بسیاری از صحابه و تابعین و علمای صدر اول از مفسران و فقیهان و محدثان از یمن بوده اند. در یمن البته مذاهب مختلف فقهی و کلامی همواره حضور داشته، از مذهب شافعی که همینک نیز در جنوب یمن مذهب فقهی غالب است تا مکتب اشعری. با این وصف فرهنگ مذهبی و فکری و تمدنی یمن را باید در زیدیه یمن جستجو کرد. دولتی که الهادی...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۳:۴۴
فارغ از احادیثی که در شماری از منابع امامیه نقل شده که می تواند برای عقیده به تحریف قرآن به کار آید (و البته بسیاری از آنها تنها اشاره به تأویل است و نه تحریف در لفظ قرآن و یا نهایتا در حد اختلاف قرائات است) در مقابل باید گفت داوری یکی از بزرگترین پیشوایان و مراجع مطلق امامیه یعنی شریف مرتضی در کتاب هایش و از جمله در طرابلسیات اولی که به زودی در دسترس قرار خواهد گرفت...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۳:۴۳
عظمت کار مرحوم شیخ آقا بزرگ طهرانی در الذریعه بی گفتگو و با توجه به زمان و امکانات او شگفت آور است. همین الآن هم اگر بخواهیم کتابی در سطح الذریعه بنویسیم نیاز به یک لجنه چند ده نفری داریم. صدها کتابخانه را از نزدیک دید و صدها و بل بالغ بر چندین هزار کتاب را یادداشت برداری کرد و هزاران نسخه خطی را با دقت نقل کرد و شناسایی نمود. آقا بزرگ طهرانی نمونه یک محقق تمام عیار...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۳:۴۲
متأسفانه دیده می شود برخی در رسانه ها از اصطلاح شیعی گری در اشاره به مذهب تشیع استفاده می کنند. مکتب تشیع یک مکتب تاریخی و تمدنی با سابقه ای کم و بیش همسان با عمر خود تمدن اسلامی است با دستاوردهای تمدنی و فرهنگی در عرصه های مختلف ادبیات و هنر و فکر و فلسفه و الهیات و شعر و حقوق و ... تشیع یک مکتب کامل در مقام تفسیر از اسلام است با میراثی مشتمل بر چند ده هزار کتاب و...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۳:۳۹
این چند روز باز درباره موضوع تحریف قرآن دارم کار می کنم و بدین جهت مناسب دیدم چند یادداشتی کوتاه درباره این موضوع اینجا بگذارم به ویژه اینکه مکرر از من در ایمیل ها و یا در پیام های کاتبان در این موضوع پرسش شده. قبلا گفتیم که شریف مرتضی در آثارش و از جمله در طرابلسیات اولی این ادعا را رد می کند که اندیشه تحریف قرآن در شکلی که مدعای شماری از امامیه در زمانش بوده مورد...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۳:۳۸
یکی از دوستان فاضل من از من پرسشی کرده در خصوص تاریخچه سلفی گری در یمن، عین پرسش او این است: پس عالمان زیدی سلفی گرای یمن مثل شوکانی را لحاظ نفرمودید. البته خوب در اقلیت بوده اند ولی با جمله آخر که فرمودید سلفی گری راهی به یمن ندارد در تعارض است. پاسخ: معمولا یک خطایی درباره تفسیر پدیده عالمان زیدی با تمایلات سنی گرایی همچون محمد بن اسماعیل الامیر و شوکانی صورت می...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۳:۳۷
من قبلا درباره اصالت متن زیارت عاشوراء نوشته ام. اینجا لازم نیست آن را تکرار کنم. صرفا دو نکته را در اینجا به اختصار تمام عرض می کنم: نکته نخست این است که چنانکه قبلا گفته ام باید متن این زیاتنامه را به عنوان مرامنامه شیعیان در دوره اموی و اوائل عصر عباسی دانست. این متن بازتاب دهنده باورها و اندیشه های ضد اموی شیعیان است در دورانی که یاد و خاطره قیام امام حسین (ع) در...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۳:۳۵
دروغ پردازی ها و تاریخ سازی های تقلبی برخی از تلویزیون های معلوم الحال فارسی زبان خارج کشور درباره تاریخ معاصر ایران در یکی دو سال اخیر به خوبی نشان داد که چقدر باید آموزش تاریخ و نقد تاریخی و نگاه تاریخی را به عنوان تضمین کننده هویت ملی در مدارس و دانشگاه ها جدی بگیریم. نسل آینده را نباید با این دروغ پردازان تنها...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۳:۳۲
امشب گزارشی دیدم از یکی از تلویزیون های فارسی زبان خارج کشور درباره محرم و عزاداری ها. چند اتفاق و یا اظهار نظر پراکنده را از اینجا و آنجا و بیشتر بر اساس برخی فضاهای مجازی سر هم کرده بود و به حساب خودش گزارشی داده بود از محرم. دیدم چقدر برخی از این رسانه های فارسی از درک فرهنگ و هویت ملی و مذهبی جامعه ایران عاجزند و عمق جامعه ایران را نمی شناسند. در این مورد خاص حتی...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۳:۳۲
گفتار جالب توجه و مفیدی از آقای دکتر سروش می شنیدم درباره تحلیل عاشورای حسینی. دسته بندی جالبی داشت درباره تحلیل های مختلفی که تاکنون از این واقعه عظیم تاریخی به دست داده شده. اما آنچه آن را آقای سروش تحلیل خود از این واقعه معرفی می کرد این بود: سید الشهداء (ع) به تعبیر دکتر سروش با واقعه عاشوراء در واقع تنها روبرو شد به این دلیل که از مدینه خارج شد به جهت آنکه در...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۳:۳۱
این روزها تقریبا همه می دانیم سهم خبر سازی و دروغ و شایعه چقدر در امر سیاست و پیش بردن سیاست ها مهم است. هر روز صبح که از خواب بیدار می شویم و سری به اینترنت می زنیم با انبوهی خبر دروغ در عرصه های مختلف روبروییم که به درستی نمی دانیم چطور می توان صحت و کذب آنها را بررسید. به تعدادی از تلویزیون ها و یا رسانه های مجازی فارسی زبان خارج از کشور که سر می زنیم می بینیم...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۳:۲۹
بعید می دانم کسی اهل اینترنت و کتاب باشد و تاکنون دهها سایت حاوی کتاب های قابل دانلود درباره اسلام و تشیع با مضامین انتقادی را ندیده باشد. بسیاری از این کتاب ها را که برخی کتاب های ضاله می خوانندشان و برخی کتاب های ممنوعه یک ویژگی مشترک دارند: این قبیل کتاب ها اگر هر نوع ارزشی را بتوان برای برخی از‌ آنها قائل شد مثلا شجاعت در بیان و یا جنبه های ادبی و فلان و بهمان...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۳:۲۷
کشور پادشاهی سعودی اعلام کرده درصدد است که به اسلام اعتدالی برگردد. البته خبر خوبی است منتهی به عنوان یک متخصص در حوزه الهیات و کلام و فرق اسلامی عرض می کنم ریشه نظری افراط گرایی در جهان اسلام اندیشه تکفیر است. وهابیت که رسما مورد حمایت کشور پادشاهی سعودی است مهمترین بستر اندیشه تکفیر در دویست سال اخیر در جهان اسلام بوده و اندیشه تکفیر بخشی جدا نشدنی از ماهیت اصلی...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۳:۲۶
فضاهای آکادمیک برای خود ملاکات و معیارهایی دارند. جامعه علمی در هر رشته ای اجازه هرگونه اظهار نظری را در حیطه مسائل علمی نمی دهد. اگر هم کسی در فضاهای آکادمیک بی سند و بی مبنا و خارج از عرف دانشگاهی و علمی سخنی بگوید و یا مطلبی منتشر کند جایگاه و اعتبار خود را به هیچ گرفته است. اما من نمی دانم با توجه به اهمیت رسانه در سیاست و اقتصاد و فرهنگ جهان امروز برخی رسانه ها...
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۳:۲۵
سالانه در کشور پادشاهی سعودی صدها کتاب از متون قدیم و یا نوشته های جدید در رد بر تشیع و اعتزال و اشعری گری و ماتریدی گری و تصوف و فلسفه و هر چه آن را جماعت وهابی بدعت می خواند منتشر می شود و در آن کتاب ها محور اصلی یک چیز است: هر چه خارج از سنت است بدعت است و بدعت یا اصلا ریشه در کفر دارد و یا به آن منتهی می شود. اگر هم به کفر منتهی نشود گمراهی و ضلالت و خروج از جماعت است....
دوشنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۳:۲۴