دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
برای ما بنویسید



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت

بهمن خلیفه
۲۳ آذر ۱۳۹۶ ساعت ۱۲:۳۲
فاضل ارجمند، جناب انصاری. درود بر شما. در همین صفحه چندی پیش از ترجمه عربی جامع الحکمتین ناصرخسرو به قلم حسام خضور یاد کرده بودید. مطالعات بنده چند سالیست برجامع الحکمتین مطالعه متمرکز است و حاصل این کوشش شاید به زودی منتشر شود. این مطالعه چیزی کم دارد و آن همین ترجمه حسام خضور است. اگر بتوان با همت و لطف جناب عالی به این کتاب دست یافت، بسیار سپاسگزار خواهم بود. امید می برم در راهی که می پیمایید، موفق باشید. چشم به راه لطف شما هستم. بدرود
ارادتمند - بهمن خلیفه، دکتر در ادبیات
فرشته کوشکی
۲۲ آذر ۱۳۹۶ ساعت ۲:۳۳
ستاد محترم جناب دکتر انصاری
سلام علیکم
چندی پیش موضوعی درباره دانشگاه سوربون و همچنین درباره کوربن و تاثیرش در مطالعات فلسفی مرقوم فرموده بودید. دانشجوی دکتری رشته اهل بیت علیهم السلام هستم. موضوع تحقیقی دارم درباره "اندیشه لویی ماسینیون و تاثیر وی بر دکتر شریعتی" و همچنین نقشی که دانشگاه سوربن در اندیشه متفکران این دوران داشته است. در باره رویکرد فکری دانشگاه سوربن نتوانستم مطالبی در خور بیابم. لذا می خواستم ببینم آیا می توانم از اطلاعات شما در این باره استفاده کنم و چگونه؟ در ضمن می‌خواستم از مطالب خوبتان در کانال تشکر کنم بسیار مفید و مورد استفاده است. سپاسگزارم
عارفی
۲۲ آذر ۱۳۹۶ ساعت ۰:۱۵
با سلام و وقت بخیر. در صورت امکان نسخه الکترونیکی کتاب تان را در کانال قرار دهید. مایلم اگر شما راضی باشید این اثر را به فارسی برگردانم. ارادتمند
مرجان سهرابی
۲۰ آذر ۱۳۹۶ ساعت ۲۳:۱۹
سلام جناب اقای دکتر انصاری گرامی. اگر خاطرتان باشد در مراسم همایش نواندیشی دینی فرصت تلمذ از محضرتان را کنار دوستان داشتیم.
اولا سپاس ویژه از حضور ارزشمندتان و آنچه از شما آموختیم. دوما غرض از مزاحمت، یادداشتی در کانال تلگرام‌تان است. در بخش توضیحات کانال تلگرامیتان ادرسی برای ارسال نظر نیافتم ناچار اینجا مزاحم شدم. سوالم درخصوص اخرین مقاله‌ای است که در کانال تلگرامی‌تان تحت عنوان جایگاه زن در فقه و عقیده شیعی معرفی فرمودید؛ آیا متن فارسی آن نیز منتشر خواهد شد؟ به عنوان یکی از علاقمندان به حوزه زنان و حقوق مورد اجحاف و اغماض و اهمال واقع شده آنان در طول تاریخ تا به امروز) بسیار مشتاقم متن فارسی این مقاله را بتوانم بخوانم. مطمینم بسیار هستند افرادی همچون بنده. در پایان لازم می‌دانم مراتب سپاس خود را از اینکه زنان را در چارچوب مقالات خود نادیده نمی‌انگارید تقدیم دارم. برقرار و سلامت و پویا باشید همچون همیشه . با احترام. مرجان سهراابی

با تحيات. ممنونم. متن ترجمه در سايت کاتبان منتشر شده.
عباس کریمی
۱۸ آذر ۱۳۹۶ ساعت ۱۱:۴۲
سلام جناب دکتر انصاری
بنده در حوزه ودانشگاه فلسفه اسلامی و غرب رو گذروندم میخواستم در حوزه فلسفه دین یه کتاب خوب بهم معرفی کنی تا ترجمه کنم چندمین بار هست که بهتون ایمیل میزنم سرور گرام
razeman۷۵۰@gmail.com
شاید جواب این حقیر رو داده اید اما من هنوز چیزی دریافت نکرده ام

پاسخ: سلام عليکم. من متخصص در اين موضوع نيستم. با احترام
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۳۱۶٫۳۲۳ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۲۰۵ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۰۶۶

پر بازدیدترین یادداشت ها :
مقالات آبان ۱۳۹۶
نکته های رجالی در نقد طریقه فهرستی . شماره ۱ امروز دوستی چند متن را فرستاد و نظر من را درباره آنها خواست. به تدریج پاسخ می دهم: ما رأي سماحتکم في سند هذه الروایة ؟ في عیون اخبار الرضا: حدثنا احمد بن الحسین القطان قال اخبرنا احمد بن محمد بن سعید الکوفي قال حدثنا علي بن الحسین بن علي بن فضال عن ابیه قال سألت ابا الحسن علي بن موسی الرضا (ع) عن معنی قول النبي (ص) انا ابن...
يكشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۹:۱۰
بحث های من درباره مکتب تفکیک در اصل حاشیه ای است برای کتابی که از سال ها پیش در دست تألیف دارم درباره آرای شیخ احمد احسایی. در حاشیه آن کتاب علاقمند شدم درباره نسبت آرای شیخیه و میرزای اصفهانی و تشابهات و افتراقات آنها کار کنم. آنچه درباره باورهای میرزای اصفهانی در موضوعات مختلف خداشناسی، خلقت و جبر و اختیار و فعل آدمی است را در حاشیه بحث خود درباره شیخ احسایی...
يكشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۸:۳۳
در اهل سنت دست کم از عصر غزالی کلام و حتی فلسفه بخشی غیر قابل تفکیک از دکترین عقیدتی بخش عظیمی از اهل سنت شد. یعنی دست کم اشعریان دیگر نمی توانستند نسبت به کلام و فلسفه ابن سینا بی تفاوت باشند. ماتریدی ها هم با تأخیر به همین گرایش پیوستند و تنها بخش اندکی از اهل سنت یعنی حنبلیان بغداد و شامات نسبت به کلام و فلسفه بی اعتنا بودند، سهل است گرایشات کلامی و فلسفی را رد...
يكشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۸:۳۱
دوست قدیم ما جناب آقای رسول جعفریان دو سه سالی است تلاش پیگیری دارد برای تأکید بر اهمیت علم و ضرورت توجه به علمی اندیشی که قابل تحسین است به ویژه در این زمان که متأسفانه قشری گری و اخباری گری و خلوص باوری موج تازه خود را در اوساط شیعی تجربه می کند. با این وصف من یک انتقاد اساسی به برخی نوشته های ایشان دارم که لازم دیدم اینجا مختصراً توضیح دهم: درست است که در تمدن...
يكشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۸:۳۰
اینکه قدما و عالمانی مانند علامه مجلسی در انتساب کتاب هایی مانند توحید مفضل و اهلیلجه به امام صادق (ع) تسامح به خرج دهند قابل فهم است. علامه مجلسی می گوید ارسال سند در انتساب این دو کتاب به مفضل مشکلی درست نمی کند چرا که هر دو کتاب آثار مشهوری اند و متن و محتوای دو کتاب شاهد صدق انتساب به امام صادق است. خوب معلوم است که این سخنان چقدر ارزش علمی دارد. آنان برای شیوه...
يكشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۸:۲۶
مکتب معارفی مشهد یعنی آنچه از سوی آقای محمد رضا حکیمی به عنوان مکتب تفکیک معروف است سالها بود که در ایران و در حوزه های علمیه محل توجه نبود، سهل است به دلیل انتقاد از فلسفه و مکتب محی الدین از سوی استادان این دانش ها مانند مرحوم حاج آقا مهدی حائری یزدی و مرحوم آقا جلال آشتیانی با نقدهایی تند روبرو بود. در سال های بعد از انقلاب به دلائل غیر علمی و در واقع سیاسی از...
يكشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۸:۲۳
یکی از مشکلات متن دروس فارسی معارف این است که این دروس برای افراد عموما غیر متخصص در علوم اسلامی ایراد شد و مرحوم آقای حلبی در غیاب آدم های متخصص و نمایندگان سنت مدرسی فلسفه و کلام اسلامی به پیکار با اندیشه های آنان رفته است و به اصطلاح تنها به قاضی رفته. در تمام سال هایی که متن دروس فارسی معارف برای شماری از علاقمندان به مرحوم آقای حلبی تدریس می شد و همچنان می...
يكشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۸:۰۵
قبلا درباره تصور نادرست در ایران درباره مراتب دانشگاهی در غرب همینجا نوشتم. سبب تذکر من این بود که بسیار می بینم در اعطای مراتب دانشگاهی به ایرانیان مقیم خارج در سایت ها و روزنامه های داخلی حالت بسیار سخاوتمندانه ای وجود دارد و به طور کلی تصور درستی از دانشگاه و نهادهای دانشگاهی در غرب و یا بورسیه های پژوهشی در غرب در مجموع در ایران وجود ندارد. در مورد نشر...
يكشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۸:۰۳
جامعه ما واقعا مریض است. نیاز به معالجه دارد. مرضش هم حاد است. مال امروز و دیروز هم نیست. مشکل قدیمی تر از این حرف هاست. می فرمایید چطور؟ عرض می کنم: ببینید از حدود صد و اندی سال پیش هر که آمده حرف تازه ای بزند و دعوت به فکر جدیدی بکند با یک انگی او را از میدان به در کرده ایم. زمانی با عنوان ازلی و بابی آدم های مشروطه طلب و آزادی خواه و مخالف با استبداد را که تعلقشان به...
يكشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۸:۰۲
من چند سالی است درباره مکتب تفکیک و آنچه به عنوان مکتب معارفی مشهد معروف است می نویسم. نقد می کنم و مبانی فکری آنان را می کوشم با عیار نقد بسنجم. این به معنی چشم پوشی بر خدمات دینی بزرگان این مدرسه فکری نیست. برخی از نقدهای آنان بر فلسفه درست است. مقصودم انتقاد از آمیختگی فلسفه و عرفان است. اما انتقاد من در تمام این سال ها معطوف به سه موضوع بوده است: نخست و مهمتر از...
يكشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۸:۰۱
در ده سال اخیر پژوهش ها درباره ابن سینا در غرب خیلی رشد داشته است. به ویژه در فرانسه. من سال هایی که در پاریس زندگی می کردم معمولاً بیشتر درس ها و کنفرانس های مرتبط با ابن سینا را شرکت می کردم. ما معمولا در ایران توجهی به این پژوهش ها نداریم. نمونه ای را اینجا نام می برم که خیلی مناسب است کسی آن را به فارسی ترجمه کند. مقاله ای است علمی و تحقیقی درباره مقوله اضافه و...
يكشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۸:۰۰
برخلاف ادعای شماری از دلبستگان (و بل هواداران) مکتب معارفی مشهد که درک مطالب مرحوم میرزا مهدی اصفهانی را بسیار مشکل و آن مطالب و مباحث را دارای عمقی نظری می دانند به عنوان آدمی مطلع نسبت به میراث آنان باید عرض کنم ابداً چنین ادعایی درست نیست. اصلاً یکی از مبانی این مکتب این است که معارف الهی اهل بیت از طریق تعلیم و دلالت وجدان و نور عقل مکشوف می شود و به همین دلیل...
يكشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۷:۵۹
این چند سطر را در پاسخ تنی چند از دوستان نادیده می نویسم که از من پرسیده اند چرا از مکتب تفکیک انتقاد می کنی؟ ببینید انتقاد من از این مکتب اگر بتوان آن را مکتبی فکری دانست نه به جهت اهمیت افکار و مبانی و مباحث فلسفی و فکری است که میرزا مهدی و شاگردان آن مرحوم ارائه داده اند بلکه به دلیل نوع رویکرد آنان در تحقیر تفکر و اندیشه ورزی و نظر فلسفی است و دعوت به نوعی...
يكشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۷:۵۷
مقاله ای امروز دیدم با عنوان رویکرد اعتقادی حاج شیخ هادی نجم آبادی که در مجله صاحب عنوانی در تهران چاپ شده. نویسنده که ظاهرا خوانندگان را نادان فرض کرده با شیوه نخ نمایی به تحلیل دو رساله از مرحوم عالم متقی و زاهد حاج شیخ هادی نجم آبادی پرداخته و با مقایسه آن مطالب با گفته های علی محمد باب و البته به بهانه نقد بهائیت مدعی شده که آن مرحوم عقیده ازلی داشته است....
يكشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۷:۵۶
"دو عالم به نام شیخ هادى داریم: یکى در نجف که میرزا حبیب الله رشتى را درک کرده بود، و دیگرى در تهران که خیابانى هم به نام او است به نام شیخ هادى نجم‏آبادى. ظاهراً ایشان با حاج آقا حسن نجم آبادى پسر عموى ابى و برادر امّى بودند. آقاى حاج میرزا ابوالفضل نجم آبادى که نوه آشیخ هادى بود، گفت: یک وقت آقاى نائینى در درس گفت: «آقا حسن تهرانى هم نظرش این بود». آقاى میرزا...
يكشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۷:۵۵
مدخل سید جمال را در دائره المعارف متأسفانه آقای دکتر جواد طباطبایی نوشته است، آدمی که هیچ علقه ای به سید جمال ندارد، سهل است در نوشته هایش و از جمله در همین مقاله او را تحقیر می کند. اما فراتر از بحث صلاحیت و یا عدم صلاحیت آقای طباطبایی در تألیف این مقاله خوشمزه اینجاست که در این مقاله جز یکی دو اثر سید جمال به بسیاری از نوشته های دیگر او توجهی نشده و اصلا در منابع...
يكشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۷:۵۴
در ایام کودکی و آغاز دوره نوجوانی به خواندن کتاب های مرحوم مصطفی زمانی خیلی علاقه داشتم. بیشتر کتاب های او را خوانده بودم. کما اینکه کتاب های محمود حکیمی را می خواندم. مصطفی زمانی آدم زحمتکش و بی ادعایی بود. من هیچ وقت او را ندیدم اما آثارش را همه جا در تهران و قم می شد پیدا کرد. الآن نمی دانم آیا آثارش تجدید چاپ می شود یا نه اما آن سال ها کتاب هایش از شهرت زیادی در...
يكشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۷:۵۴
سایت مباحثات تاکنون چند شماره ای از مجموعه مجالس علمی فقیه و محقق برجسته عصر و نادره دوران ایه الله شبیری زنجانی را منتشر کرده که بی نهایت خواندنی و مشتمل است بر تکه هایی از آرای مهم و انظار محققانه ایشان. گاهی هم خاطراتی در آن نقل می شود که بی نهایت جالب و مفید است. حضرت ایشان به حق بقیه السلف و تحقیقاتشان یادآور محققان طراز اولی مانند شهید اول و محقق اردبیلی و...
يكشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۷:۵۳
در دو نوشته سابق درباره "صاحب علم جمعی" و اینکه مراد از او در نوشته های آقای حلبی مرحوم سید علی شوشتری است سخن گفتم. اینجا تحلیل خودم را درباره چرایی توجه میرزا مهدی اصفهانی به بحث های معارف و نسبت آن با منابع مختلف عرفانی و معارفی در نجف عصر او به بحث می گذارم. ابتدا قسمتی از مطالب آقای حلبی را درباره علل توجه میرزا به بحث های معارف در اینجا عیناً نقل می کنم: "......
يكشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۷:۴۹
برای فهم کلام اشعری بهترین پژوهش ها کارهای ریچارد فرانک است و دانیل ژیماره. اولی به زبان انگلیسی و دومی به زبان فرانسه. آقای ژیماره کتاب مطولی دارد در دکترین اشعری که متأسفانه تاکنون جز یک چند صفحه ای از آن به فارسی ترجمه نشده. او هم در کلام معتزلی کارهای درجه اول دارد و هم در کلام اشعری. باید کسی همت کند و مجموعه مقالات او را به فارسی ترجمه کند. او متخصص در ویرایش...
يكشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۷:۴۸
تحقیق تاریخی البته اگر بر پایه درستی استوار باشد گاه می تواند مبانی اعتقادی را تصحیح و یا گاهی هم به چالش بکشد. من اینجا به این موضوع به طور مستقیم کاری ندارم. قبلا مکرر در این موضوع و نحوه تعامل با آن نوشته ام. اینجا فقط می خواهم یک نکته را که مرتبط با این موضوع است مختصراً به بحث بگذارم و آن اینکه اگر پژوهشی تاریخی درست و مبتنی بر اصول مورد قبول اهل تخصص صورت...
يكشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۷:۴۸