دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همینک حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس می کند. همچنین در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
برای ما بنویسید



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت

عباس مسیحا
۲۲ خرداد ۱۳۹۶ ساعت ۵:۰۸
با سلام ایمیل اقای دکتر انصاری را جهت موضوع رساله دکتری خود احتیاج دارم اگر ممکن است برایم ارسال نمایید با تشکر

hf_ansari@yahoo.com
عباس مسیحا
۲۲ خرداد ۱۳۹۶ ساعت ۵:۰۸
با سلام ایمیل اقای دکتر انصاری را جهت موضوع رساله دکتری خود احتیاج دارم اگر ممکن است برایم ارسال نمایید با تشکر
حسن هژبری
۱۹ خرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۷:۴۲
ضمن عرض سلام خدمت حضرت استاد . قبل از شروع عرض کنم مطالب شما در زمینه کتب حدیثی بی نظیره من که بسیار استفاده می کنم مخصوصا در مورد اعتبار سنجی کتب و منابع شیعه . من دانشجوی کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث هستم . سوالات زیادی دارم که می دونم متاسفانه حضرت عالی وقت برای جواب به من ندارین . برای همین به خودم جرئت مزاحمت نمی دم . فقط سوالی که مدتیه ذهن منو مشغول کرده اینه که مصدر علوم غریبه کجاست ؟ آیا این علوم از نزد ائمه آمده اند . اگر اینطوره چرا کتب روایی در این زمینه موجود نیست . اگر حضرت استاد لطف بفرمایند و مطالبی در این مورد بیان کنن ممنون میشم

پاسخ. امیدوارم در این موضوع هم مطالبی عرضه شود
مهدی ازادپرور
۱۹ خرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۶:۱۲
لطفا در مورد مدینه المعاجز هم در کانال تلگرام خود توضیحی بفرمایید .با سپاس و درود
یحیی محمدلو
۱۹ خرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱:۵۱
سلام لیستی از اثار حضرتعالی و انتشارات ان را میخواستیم

پاسخ: ممنونم. آثار سال های اخیر را در سایت آکادمیا در فایل مستقل گذاشته ام.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۲۴۱٫۷۹۷ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۲۹۹ نفر
تعداد یادداشت ها : ۹۳۰

پر بازدیدترین یادداشت ها :
مقالات شهريور ۱۳۹۵
۱- یک مشکل جدی در پژوهش که کمتر درباره آن صحبت می شود من مدتی پیش نوشتم که اسلامشناسی تخصص خاص خود را دارد و یکی از مشکلات اسلام معاصر این است که سلفیان و داعیه های اسلام گرایی با سنت های آموزشی و مدرسی قدیم در اسلام بیگانه اند. اینجا باید روی دیگر این سکه را اشاره وار آشکار کنم و آن اینکه نه تنها اسلام شناسی تخصص و آموزش های تخصصی خود را در سنت داشته و دارد بلکه...
شنبه ۲۰ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۸:۲۸
من در کتاب تشیع در بستر تحول از ارتباط نصیریه با مکتب ابن عربی و احتمال استفاده ابن عربی و شارحانش از آثار نصیریه بحث کرده بودم. اسنادی هم در این مورد گردآورده ام که در مقاله ای ان شاء الله عرضه خواهد شد. وجود نسخه قاصعه در کتابخانه صدر الدین قونوی هم از این جهت مفید است. اما مهمتر از آن وجود کتابی از آثار حسین بن حمدان خصیبی است در کتابخانه صدر الدین که در فهرست...
شنبه ۲۰ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۸:۲۴
در کتابخانه دانشگاه ما تقریباً کتابی نیست در حوزه مطالعات اسلامی که نسخه ای از آن در دسترس نباشد. معمولاً با فاصله اندکی بعد از چاپ هر کتابی کتابخانه آن را تهیه می کند. در مورد کتاب های چاپ ایران هم کم و بیش وضع بر همین قرار است. آنچه توجه من را در این کتابخانه همواره جلب می کند تعداد پر شمار و روزافزون کتاب های فقهی و اصولی است که سال های اخیر در ایران چاپ شده و می...
شنبه ۲۰ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۸:۲۲
استاد و دوست گرانقدر ما آقای خرمشاهی سال ها پیش و به اقتفای از شادروان سید الشعراء امیری فیروزکوهی مقاله ای نوشت با عنوان دیوان حافظ بس! من امروز و بعد از دیدن اخباری درباره حکیم هزاره ها که در آن مطالب مشعشعی هم از سوی استادانی مشهور و همیشه بر منبر ایراد شده بود با خود می اندیشیدم که کاش برای دست کم ده سال فرمان رود که همایش ها و کنگره ها بس! باور کنید هیچ اتفاقی...
شنبه ۲۰ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۸:۲۰
برخی گمان می کنند اختلاف با وهابیت و اندیشه های سلفی مخصوص تشیع است. روشن است که چنین نیست. نخستین واکنش ها به وهابیت چنانکه می دانیم از سوی عالمان اهل سنت در شکل تدوین آثاری بر رد آنان ابراز شد. مشکل مذاهب تاریخی اهل سنت با سلفی گری البته تنها به دوره جدید و به دلیل تعالیم محمد بن عبد الوهاب نبوده و نیست. از همان قرن های نخستین در خراسان و بغداد و بعدها شام و مصر...
شنبه ۲۰ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۸:۱۷
در ایران تعداد زیادی در صد سال گذشته به عنوان فهرست نویس نسخه های خطی شهرت پیدا کرده اند و فهرست های مختلف و متنوع و با شیوه های گوناگون برای نسخه های خطی کتابخانه های عمومی و خصوصی نوشته شده است. اینجا سخنم در رابطه با فهرست نویس ها نیست. مقصودم کتابشناسانی است که در واقع مرجعیت این رشته را به ویژه در حوزه نسخه های خطی فارسی و عربی نمایندگی می کنند. من با بیشتر...
شنبه ۲۰ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۸:۱۶
درست نمی دانم چه سال شمسی بود که صدیق گرامی جناب آقای دکتر حسین مدرسی طباطبایی نسخه ای قبل از انتشار از کتاب خود درباره ابن قبه را در سفری به تهران به من لطف کردند و از من خواستند مترجمی را اگر ممکن است برای آن پیدا کنم. من هم آن زمان با دوست خوبم آقای حبیبی مظاهری در مرکز دائره المعارف صحبت کردم و بنا شد نمونه کار بدهند. بعد از مدتی هم ایشان چند صفحه ای از کتاب را...
شنبه ۲۰ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۸:۱۵
امروزه در مجامع آکادمیک غربی در حوزه مطالعات فلسفه اسلامی بررسی های متن محوری در جریان است که بر تصحیحات انتقادی متون، تحولات مفهومی و بررسی تحول فلسفه اسلامی در نسبت با سنت شارحان ارسطویی و افلاطونی استوار است. فارابی و ابن سینا در این میان خیلی مهم قلمداد می شوند و تلاش ها برای درک نسبت فلسفه آن دو در مقایسه با شارحان اسکندرانی و نو افلاطونی متأخر و همچنین در...
دوشنبه ۱۵ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۷:۰۳
من در چند نوشته که در کاتبان منتشر شد و البته چند شماره تکمیلی آن هنوز تحریر نهایی نیافته نشان دادم که کتابی که مروان راشد به عنوان تلخیص کون و فساد ارسطو منتشر کرده تألیف حسن بن موسی النوبختی نیست. مقاله ای هم به زبان انگلیسی در همین زمینه در آینده نزدیک منتشر خواهم کرد. مشکل اصلی و غیر حرفه ای کتاب مروان راشد این است که متنی را که مطلقاً در نسخه های خطی آن منسوب...
دوشنبه ۱۵ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۷:۰۲
همه ما با مناقب نگاری های قدیمی آشنا هستیم. با پدیده نقل های شفاهی و استفاده از این نوع نقل ها که گاهی از دقت لازم برخوردار نیستند؛ همچنین با نقل شایعات در مورد اشخاص و حوادث تاریخی نزدیک به عصر خودمان و تبدیل توهمات به شایعاتی که نهایتاً راه به کتاب ها و آثار مکتوب می برند. ذکر مناقب و القاب در اجازات روایی و تراجم نگاری ها امر شایعی است و از گذشته های دور هم معمول...
دوشنبه ۱۵ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۷:۰۱
در سال های اخیر هم روند آشنایی با مکتب معارفی مشهد فزونی گرفته است و هم انتقادات از آن. این چند روز به مناسبتی دیدم آقایی آثاری منتشر کرده که انتقادات تندی نسبت به مکتب تفکیک در آن ابراز شده. در سایتها هم مطالب و مناظراتی (؟) از ایشان در این زمینه ها منتشر شده. دقتی کردم دیدم این شخص انتقادش از مکتب تفکیک نه بدین جهت است که نوعی تفکر اخباری و غیر بحثی و نظری را ترویج...
دوشنبه ۱۵ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۷:۰۰
برخی اصرار دارند و دائماً هم اینجا و آنجا می نویسند و می گویند که شیعیان از معتزله تأثیر نگرفته اند و یا اندیشه توحید و عدل شیعه برگرفته از معتزله نیست بلکه این اندیشه ها اصالتاً شیعی است و نه معتزلی. من معنای این سخن را نمی فهمم. باری معتزله از یک دوره باورشان بر این بوده که عقاید آنان ریشه در تعالیم نبوی و با تکیه بر عقاید اصیل صحابه دارد و در این میان به ویژه بر...
دوشنبه ۱۵ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۶:۵۹
بالاخره بعد از چند سال با همکاری پروفسور زابینه اشمیتکه دو متن در رابطه با موضوع عدم و شیئیت معدوم که یکی مسلماً از ابن حمزه طوسی مشهدی و دیگری به احتمال بسیار قوی از خود اوست را به پایان بردیم؛ با مقدمه ای بلند درباره ابن حمزه و همچنین درباره موضوع عدم در کلام معتزلی و روند بحث از آن در کلام شیعی و ارتباط آن با مباحث وجود و عدم از نقطه نظر فلاسفه و حکما. مقدمه کتاب...
دوشنبه ۱۵ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۶:۵۹
بر متن زیارت جامعه شروح مختلفی نوشته شده طبعاً همه آنها از دوران صفوی به این طرف. من اینجا به دنبال بحثی درباره اصالت این زیارتنامه نیستم و آن را در مقاله ای دیگر بحث خواهم کرد اما این سخن دکتر سروش را مطلقاً معتبر نمی دانم که این زیارتنامه را اعتقادنامه غالیان شیعی معرفی کرده است. در این زیارتنامه جز چند بند آن هیچ گونه عقیده غالیانه ای از نقطه نظر بحث تاریخی...
دوشنبه ۱ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۳:۵۹
متأسفانه در ایران و در میان اهل علم تصور درستی از اهل سنت و تحولات مذهبی آنان و تمایزهای دورنی آنها وجود ندارد. بسیاری، اهل حدیث و حنابله را وجه غالب اهل تسنن می دانند و با یک صفت کلی قشری همه تاریخ تفکر سنی را مورد قضاوت قرار می دهند. عده ای هم که تعدادشان کم نیست با مقابل قرار دادن تفکر اشعری در برابر تفکر معتزلی، معتزلیان را خردگرا و در مقابل اشعریان را ضد عقل و...
دوشنبه ۱ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۳:۵۷
من سال گذشته بخشی از مطالعاتم را اختصاص دادم به تدوین و تحلیل اندیشه های فلسفی عمر خیامی و تصحیح کلیه آثار فلسفی او. مقدمه ای هم درباره زندگی او نوشتم که بخش هایی از آن در سایت کاتبان منتشر شد. آنجا گفتم که به عقیده من خیامی از شاگردان مستقیم ابن سینا بوده است؛ در واقع شاید جوانترین شاگردش. اینجا بنا ندارم در این باره استدلال کنم منتهی تنها این نکته را مطرح می کنم...
دوشنبه ۱ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۳:۵۶
در سالهای گذشته بسیار می شنویم اشخاصی اندر مثالب مشروطه می نویسند و از انحراف مشروطه و از اینکه دیگ مشروطه در دربار انگلیس به بار گذاشته شد. این سخنان روشن است که جدی نیست. کافی است بدانیم مشروطه در زمانی اتفاق افتاد که تحول در سیاست و حکومت و تجدید فرهنگ و مبانی دینی و سیاسی ضرورتی جهانگیر شده بود. پیش از ما در سرزمین عثمانی روند مشروطه خواهی آغاز شده بود گرچه بعد...
دوشنبه ۱ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۳:۵۳
درباره زمان زندگی و مرگ راغب اصفهانی تاکنون اختلافات زیادی میان منابع و محققان جدید وجود داشت. عده ای او را متعلق به سده چهارم و برخی متعلق به سده پنجم و حتی اواخر آن می دانستند. من خود چند سال پیش تحقیق دراز دامنی را درباره راغب انجام دادم و مشغول نوشتن مقاله مطولی درباره او بودم که با نوشته ها و رساله دکتری Alexander Key برخورد کردم. او در رساله دکتری خود درباره راغب...
دوشنبه ۱ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۳:۵۲
جای خود بحث شده که اهل حدیث، مقصودم علمای اصحاب حدیث سنی تا قرن ها با شکل گیری اتوریته های نهادینه دینی و یا دینی| سیاسی مخالف بودند. حدیث متاع دستیاب تری بود و بدون مقدمات زیاد می شد در حدیث و حفظ آن مرتبه ای یافت. همین امر به آن دیدگاه که گفتم هم کمک می کرد و هم از نتایج آن هم همزمان بود. یعنی این دو پدیده در ارتباط مستقیم با هم بودند. با خواندن چند متن در حدیث و...
دوشنبه ۱ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۳:۵۱
آگاهان در میان محققان رشته رجال حدیث شیعی به خوبی می دانند که فهرست های نجاشی و شیخ طوسی بر اساس فهارس قدیمتر شیعی نوشته شده است. این مطلب را مرحوم بهبودی و نویسنده این سطور و آقای احمد پاکتچی و برخی دیگر گفته اند. اما در این میان یک مطلب که باید روشن شود این است که نجاشی و شیخ در تألیف فهارس خود صرفاً ناقل نبودند بلکه خود در اصلاح فهارس قبلی و کنار هم گذاشتن و...
دوشنبه ۱ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۳:۵۰
مرحوم محقق طباطبايي در اواخر عمر طبع دوم فهرست منتجب الدين را به نويسنده اين سطور واگذار کردند و من نيز متن کتاب و تعلیقات را باری ديگر با دست نوشته های اوليه محقق طباطبايی مقابله کردم . هم در مقدمه و هم در متن و حواشی کتاب به موارد زيادی برخوردم که از چاپ نخست افتاده بود. تعليقات و اصلاحاتی هم بود که در حاشیه دو یا سه نسخه چاپی از کتاب بعداً اضافه کرده بودند که...
دوشنبه ۱ شهريور ۱۳۹۵ ساعت ۳:۴۹