دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
برای ما بنویسید



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت

هادی بیات
۲۰ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۱۲:۰۳
جناب آقای دکتر انصاری سلام
عرض ادب و احترام دارم
بنده دانشجوی ترم آخر کارشناسی ارشد فلسفه دین دانشگاه علامه هستم.
چندی است با حضرتعالی و نوشته های پرارجتان آشنا گردیده ام. میخواستم از حضرتعالی تقاضا کنم با توجه حوزه نسبتا گسترده مطالعاتتان، بنده بی بضاعت را راهنمایی بفرمایید که برای حصول چشم اندازهایی وسیعتر و عمیقتر در حوزه فلسفه دین، مطالعه چه اثاری و یا آثار چه کسانی را واجب و ضروری میدانید؟ متوجهم که این سوال با این کلیت خود نشان از کم سوادی پرسشگر دارد ولی امیدوارم از راهنمایی استاد گرانقدر بهره مند شوم. (مثلا آیا آثار روشنفکران عرب مانند ابوزید و یا لااقل برخی آثارشان ..)
شاید چنین بپرسم هم بد نباشد: مثلا ده کتابی که به نظر حضرتعالی خواندشان برای الفبای کار ضروری است کدام است؟
پیشاپیش از اینکه وقت ارزشمند و ذی قیمت خود را برای پاسخ به اینجانب در اختیار مینهید بسیار سپاسگزارم.
با تشکر و احترام
هادی بیات

پاسخ: به زودی پاسخ خواهم داد
سیدقلندر هاشمی
۲۰ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۱:۰۱
با سلام. چگونه می توان به نسخ خطی مکتبة المصریة قاهره دست یافت. از راهنماییتان بسیار سپاسگزارم.

پاسخ: گمان نمی کنم آنلاين باشد
محمد رستمی
۱۲ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۱۱:۱۵
جناب آقای دکتر انصاری
باسلام
وتشکر از مطالب بسیار خوب و موشکافانه حضرتعالی. دو سوال داشتم که پاسخگویی بدانها موجب امتنان خواهد بود:
۱-نظر حضرتعالی در خصوص عرفان  وعارفان علی الخصوص مسلک مرحوم سیدعلی آقای قاضی چیست؟
۲-در نوشته ای از مرحوم میرزامهدی ولایی نسخه شناس آستان قدس نام بردید.چقدر ایشان را میشناختید و یا چه کسانی را میشناسید که از احوالات ایشان اطلاع داشته باشند.
ارادتمند-رستمی
amin
۸ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۱:۳۵
بقیه نوشته جناب آقای دکتر محمدتقی سبحانی
ثانيا، تفسير "اظله و اشباح" از نظر ميرزا با برداشت غاليان از اين كلمات تفاوت جدى دارد. ميرزا اظله و اشباح را همان "ارواح" انسانها مى داند كه قبل از بدن ها خلق شده اند و در اين دنيا به بدن ملحق مى شوند. ايشان به تفصيل بحث كرده است كه عالم اظله و اشباح، حقيقت مادى دارد و تفاوتش با عالم دنيا تنها به اعراض آنهاست.
ثالثا، بر خلاف تصور ايشان، نظريه ميرزا در باب وجود و خلقت، بر عالم اظله و اشباح استوار نيست بلكه بر "عالم انوار" استوار است. از نظر ميرزا، عالم اظله و اشباح خود مثل عالم دنيا، يكى از مراتب خلقت است و نه منشأ خلقت.
رابعا، ايشان توجه نكرده است كه روايات اظله و اشباح در مصادر نخستين شيعه به فراوانى و به طرق مختلف و متنوع حضور دارد و به خطا فرموده اند "روايات اظله ريشه اصلى اش به روايات اهل سنت مى رسد. بعدها البته غلات شيعى از اين احاديث استقبال كردند"
حال خود قضاوت كنيد كه وقتى چنين بزرگوارى ادعا مى كند كه "آنان[ميرزا و شاگردان] خود گرفتار درهم آميختگى عقايد كلامى و فلسفى با احاديث اهل بيت هستند" به او چه بايد گفت!
amin
۳ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۷:۴۳
با سلام به دکتر انصاری
ناقدی که خود را در هر زمینه ای صاحب نظر می داند، از تاریخ گرفته، تا فلسفه، تا عرفان، تا کلام، تا حدیث و .....
به نظر می رسد اگر این شخصیت، کمی هم رفتاری علمی داشته باشد و در حوزه ای محدود و تخصصی سخن گوید، به علم و تقوی نزدیک تر است و خود را مصداق « الناس أعداء ما جهلوا» قرار ندهد.
جناب انصاری خود را در قله ای می بیند که می تواند تمام افراد را در پایین پای خود رصد کند و نسبت به آنان اظهار نظر نماید که خوب این شأن، شأن خدایی است که ایشان برای خود اختیار کرده است و رفتاری چون رفتار فرعون با دیگران است.
آقای دکتر انصاری نباید همچون برهم زنندگان سخنرانی های عمومی که اوائل انقلاب شاهد آن بودیم، فقط شعار دهد و کلی گویی کند. چنین رفتاری از چنین شخصیتی که می خواهد حرکتی علمی داشته باشد، خیلی بعید به نظر می رسد و جنبه های شعاری ایشان، این تفکر را به اذهان متبادر می کند که شاید چون بعضی از عالمین درباری، خود را به مخالفین تفکری خاص ...

پاسخ: سلام.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۲۹۴٫۲۹۸ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۱۷۷ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۰۱۶

پر بازدیدترین یادداشت ها :
مقالات شهريور ۱۳۹۳
اينجا چند يادداشت منقول از وزير مغربي را در کتاب المجموع اللفيف که مشتمل بر اشعاری فارسی و نيز پاره ای از انظار ادبی او در رابطه با شعر پارسی و ترجمه آن به عربی است می آورم؛ مطالبی که حائز اهميت است و می بايست درباره آن محققان اين رشته نظر دهند. در اينجا تنها متن را نقل می کنم و اصلاح اشعار را به وقتی ديگر وا می گذارم: متن، ص 330 تا 336: وللعجم على كل حال اقتصار وأشعار،...
دوشنبه ۳۱ شهريور ۱۳۹۳ ساعت ۴:۳۹
کتاب المجموع اللفيف که به نام القاضي امين الدولة محمد بن محمد بن هبة الله الحسيني الأفطسي (د. پس از 515 ق) و به وسيله يحيی وهيب الجبوري و از سوی دار الغرب الاسلامي (1425/2005) به چاپ رسيده از نقطه نظر آشنايی بيشتر ما با وزير مغربي (د. 418 ق)که از رجال شيعی مشهور اهل علم و ادب و سياست آخر سده چهارم و دو دهه آغازين سده پنجم بوده است، اهميت بسزایی دارد (نک: کتاب ارزشمند احسان عباس...
دوشنبه ۳۱ شهريور ۱۳۹۳ ساعت ۴:۰۴
پيشتر در اين سایت نسخه خطی اشراق اللاهوت در شرح ياقوت نوبختي تأليف رکن الدين محمد بن علي بن محمد جرجاني، دانشمند برجسته اواخر سده هفتم و اوائل سده هشتم و از شاگردان برجسته علامه حلي را برای نخستين بار معرفی کرديم. چاپ عکسی این کتاب در دست انتشار است و همينک در اين يادداشت چند نکته ای را درباره اين نسخه خطی به آنچه پيشتر درباره آن ارائه کرده بودم می افزايم.
سه شنبه ۲۵ شهريور ۱۳۹۳ ساعت ۳:۱۳
پيشتر در اين سایت نسخه خطی اشراق اللاهوت در شرح ياقوت نوبختي تأليف رکن الدين محمد بن علي جرجاني، دانشمند برجسته اواخر سده هفتم و اوائل سده هشتم و از شاگردان برجسته علامه حلي را برای نخستين بار معرفی کرديم. چاپ عکسی این کتاب در دست انتشار است و همينک در اين يادداشت چند نکته ای را درباره تأليفات جرجاني و فهرست آثارش ارائه می دهم.
دوشنبه ۲۴ شهريور ۱۳۹۳ ساعت ۲۰:۲۱
زيديان معتزلی در سده پنجم به دليل ارتباط با قاضي عبد الجبّار همداني که در ری ساکن بود و تعليمات و آموزشهای او در بسیاری از شهرهای خراسان و عراق عجم رو به گسترش گذاشتند و از آن ميان می دانيم که در استرآباد شماری از آنان فعال بوده اند. از آن جمله ابو الفضل العبّاس بن شروين در شمار شاگردان برجسته قاضي عبدالجبّار را می شناسيم که از او آثاری باقی مانده است (برای او؛ نک:...
سه شنبه ۱۸ شهريور ۱۳۹۳ ساعت ۱:۳۵
نسخه خطی الحلل في شرح ابيات الجمل تأليف اديب نامدار، ابن السيد البطليوسي که در مجموعه مشکات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران نگهداری می شود، با شماره 204 نسخه ای است قابل توجه از نقطه نظر پديده مهاجرت نسخه های خطی (در تصحيح اين کتاب متأسفانه از اين نسخه کهن بهره گرفته نشده است). اين نسخه چنانکه از نوع خط آن به خوبی آشکار است، بايد به وسيله کاتبی يمنی و زيدی که در خدمت...
دوشنبه ۱۷ شهريور ۱۳۹۳ ساعت ۱۹:۱۹
مقاله ای که برای مجله مهرنامه اخيراً نوشته ام و در شماره 37 آن به چاپ رسيده است.
يكشنبه ۱۶ شهريور ۱۳۹۳ ساعت ۱۹:۳۵
نويسنده اين سطور در طی چند سال گذشته بخشی از اهتمام خود را به سنت اجازه نويسی علوم دينی و فلسفی در سده های گذشته اختصاص داده و در آن ميان نمونه های متعددی را از اين سنت در ارتباط با شهر تبريز مورد کاوش قرار داده است. در اين مقاله کوتاه که آن را به پيشگاه استاد ارجمند جناب آقای دکتر محمد علی موحد تقديم می دارم، چند نمونه را از اين سنت علمی در تبريز در سده هشتم قمری...
جمعه ۷ شهريور ۱۳۹۳ ساعت ۳:۰۱
کتاب الکشف که تاکنون دوبار یک بار به وسيله اشتروتمان و ديگر بار به کوشش مصطفی غالب منتشر شده به جعفر بن منصور اليمن، نويسنده و داعی اسماعيلی نامدار و تأثير گذار سده چهارم قمری منسوب است. با اين وصف از همان زمان انتشار کتاب ترديدهايی درباره اين انتساب از سوی محققان ابراز شده و همينک معلوم شده است که اين کتاب نمی تواند از او باشد. اين کتاب در واقع شامل شش دفتر است با...
پنجشنبه ۶ شهريور ۱۳۹۳ ساعت ۹:۴۵