دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همینک حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس می کند. همچنین در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
برای ما بنویسید



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت

سلمان حسین زاده
۱۹ فروردين ۱۳۹۶ ساعت ۲۳:۴۰
با عرض سلام و احترام
بنده یکی از شاگردان استاد سید علیرضا حسینی شیرازی هستم که تعلیقه های رجالی کافی دارالحدیث اثر ایشان است. یک روز نظر جناب دکتر انصاری در رابطه به تعلیقه های کافی ایشان مطرح شد و ایشان یک طرح خوبی داشتند. از خدمت شما خواستارم که ایمیل جناب دکتر را بفرمایید تا بنده خدمتشان عرض نمایم.


hf_ansari@yahoo.com
عماد شریف
۱۶ فروردين ۱۳۹۶ ساعت ۵:۰۰
سلام استاد. من در حال گذراندن مراحل دفاع از پایان نامه ارشد تاریخ علم در دانشگاه تهران هستم و قسمت عمده کار، ترجمه و تصحیح شرح جلدکی بر کتاب الحدید جابر است. به نظر میرسدترجمه مقاله ویلفرد مادلونگ در مورد رتبه الحکیم مجریطی در توانایی حقیر باشد.



لطفاً آدرس ایمیل خود را لطف کنید.
محمد حسن رضوی
۱۲ فروردين ۱۳۹۶ ساعت ۱۲:۰۷
استاد سلام علیکم...مطلبی در کانال تلگرام مرقوم فرمودیددر مورد ایرادهای چاپ کتاب کافی وفرق بین تخریج حدیث با شواهد جمع کردن ...من فرق این دو را متوجه نشدم میشه بیشتر توضیح مرقوم بفرمایید وذکر مثال ...ضمنا از مطالب رجالی وحدیثی شما خیلی استفاده میکنم وبه سهم خودم سپاسگزارم...



در مقالات آینده توضیح خواهم داد ان شاء‌الله
محمدعلی میرباقری
۲۷ اسفند ۱۳۹۵ ساعت ۱۶:۵۴
سلام استاد گرامی
بنده به اتفاق یکی از همکران کتابی نوشته ام که خوشحال میشوم اگر ملاحظه فرموده و و ما را از نظر انتقادی خود بهره مند بفرمایید.
لینک کتاب:

ایمیل بنده:
mohamadalimirbagheri@yahoo.com

پاسخ: سلام علیکم. لطفاٌ متن آن را از طریق ایمیل لطف فرمایید. با احترام.
محسن آرمین
۱۱ اسفند ۱۳۹۵ ساعت ۱:۲۹
جناب اقای دکتر انصاری
با عرض سلام
نوشته‌های شما را پیگیری می‌کنم و به واقع از آن بهره می برم. امیدوارم در ایران توفیق دیدار که برای بنده بسیار مغتنم خواهد بود دست دهد. فرصت را غنیمت شمرده پرسشی را که مدت‌هاست ذهن مرا به خود مشغول داشته خدمتتان مطرح کنم: چنان که مشهور است نظریه فیلسوف شاهی افلاطون در حوزه اندیشه سیاسی بیش از آراء ارسطو و به طور کلی دیگر نظریه‌های حکومت ذهن و اندیشه مسلمانان را در قرون اولیه به خود معطوف کرد. صرفنظر از الگوهای تحلیل فوکویی و تأثیر ساخت قدرت در اندیشه، آیا اقبال به نظریه فیلسوف شاهی افلاطون دلایل تاریخی خاصی داشته است؟ چرا مسلمانان به کتاب سیاست ارسطو و آراء او در زمینه حکومت اقبال کمتری نشان دادند؟ درحالی که تا آن جا که اطلاع دارم کتاب‌های جمهور افلاطون و سیاست ارسطو هر دو در عصر ترجمه به عربی ترجمه شده است. چرا سنت سیاسی یونان مورد توجه مسلمانان واقع نشد؟ و در دوره ترجمه از آثار یونان در حوزه سیاست چیزی نشنیده‌ایم؟
آیا آن اقبال و این بی توجهی ناشی از تناسب و سازگاری متن با اندیشه فیلسوف شاهی افلاطون است یا علت دیگری دارد؟ ملتمس دعا آرمین


حضور محترم جناب آقای آرمین، دامت برکاته
با تقدیم تحیات و تشکر و عذرخواهی بابت تأخیر در پاسخ. دلیلش آن بود که من در سایت کاتبان در بخش پیام ها مطلب حضرتعالی را ندیده بودم و امروز متوجه آن شدم.
بابت سیاست ارسطو البته شاید دلیل عمده اش این است که این کتاب هیچگاه به زبان عربی در دوران نهضت ترجمه منتقل نشد. مسلمانان عمدتا آرای سیاسی ارسطو را یا از طریق کتاب اخلاق او می شناختند و یا مهمتر از طریق نوشته های منحول مانند سر الاسرار و نوشته های نو افلاطونی. شاید اقبال به فلسفه نو افلاطونی در میان سنت هایی که به بغداد منتهی شد هم در بی توجهی به آن کتاب نقش داشته اما به هر حال این کتاب های نوامیس و جمهوری افلاطون بود که در این زمینه ترجمه شد و بعداً هم ابن رشد تلخیصی از سیاست افلاطون به دست داد. طرفه اینکه نوشته ابن رشد هم متنش به عربی باقی نمانده و فقط از رهگذر ترجمه عبری آن امروزه به دست ما رسیده است. به طور کلی سیاست یونانی در برابر اندیشه خلافت چندان جایگاه مهمی در تمدن اسلامی نداشت؛ گرچه آرای سیاسی یونانی مورد توجه حلقه های محدودی قرار داشت.
به امید دیدار
ارادتمند
حسن انصاری
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۲۲۱٫۰۳۲ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۲۳ نفر
تعداد یادداشت ها : ۸۷۰

پر بازدیدترین یادداشت ها :
مقالات دي ۱۳۹۲
قطب الدين راوندي (د. 573 ق)، فقيه برجسته نيمه سده ششم قمری نه تنها در دانش حديث دست داشت بلکه در علم کلام هم تبحر داشت. متأسفانه مهمترين آثار کلامی و فقهی و اصولی او از ميان رفته و ما برداشت کاملی از دانش او در زمينه کلام و اصول فقه و ميزان مساهمت او در دانش فقه نداريم. شرح احوال او را بسياری نوشته اند و از همه دقيقتر آنی است که محقق طباطبايي در سلسله مقالات شروح نهج...
دوشنبه ۳۰ دي ۱۳۹۲ ساعت ۶:۳۳
قطب الدين راوندي (د. 573 ق)، فقيه برجسته نيمه سده ششم قمری ساکن شهر ري نه تنها در دانش حديث دست داشت بلکه در علم کلام هم تبحر داشت. متأسفانه مهمترين آثار کلامی و فقهی و اصولی او از ميان رفته و ما برداشت کاملی از دانش او در زمينه کلام و اصول فقه و ميزان مساهمت وی در دانش فقه نداريم. شرح احوال او را بسياری نوشته اند و از همه دقيقتر آنی است که محقق طباطبايي در سلسله مقالات...
يكشنبه ۲۹ دي ۱۳۹۲ ساعت ۲۳:۴۱
چند سالی پيش محقق گرامی آقای محمد رضا انصاری قمي متن ارزشمندی را در مجموعه ميراث اسلامی ايران منتشر کرد؛ در ژانر ادبی اعتقادنامه های شيعی و آن هم بر اساس يک نسخه خطی در کتابخانه مجلس که نه نام رساله معلوم بود و نه نام مؤلف. آقای انصاری قمي بر اساس تعبيری از نويسنده اين رساله در مقدمه متن، نام آن را المعتمد من مذهب الشيعة الامامية گذاشت و آن را منتشر کرد. اين رساله...
شنبه ۲۸ دي ۱۳۹۲ ساعت ۶:۲۵
متن الخلاصة في علم الکلام که به شخصی به نام قطب الدين سبزواري منسوب است و درباره هويت نويسنده آن تاکنون اختلاف نظر بوده متنی است شايسته بررسی مجدد. تاکنون بيشتر محققانی که درباره اين متن اظهار نظر کرده و يا چند باری که اين متن تصحيح و منتشر شده همه جا درباره هويت نويسنده اين متن بدون در نظر گرفتن قرائن داخلی متن از نقطه نظر تحول علم کلام بحث کرده اند و به همين دليل...
دوشنبه ۲۳ دي ۱۳۹۲ ساعت ۳:۳۴
تاکنون چند مسند برای ابو حنيفه از ميان مسانيد کهنسال حنفيان منتشر شده است. از آن ميان مسند أبي حنيفة از ابن خسرو البلخي است که همين تازگی ها منتشر شده است. در اينجا چند يادداشتی را که قديمتر از نسخه خطی لاله لی آن (با تاريخ کتابت نسخه کتابت 741 ق) به شماره 645 برای مطالعات شخصی خودم يادداشت کرده ام می آورم. همينطور که می بينيم در آن اطلاعات جالبی درباره ابو سعد سمّان و...
شنبه ۲۱ دي ۱۳۹۲ ساعت ۱۷:۴۹
از افضل الدين غيلاني، منطقی دان، اهل فلسفه و دانشمند برجسته ايرانی سده ششم قمری و از زندگی او بسيار کم می دانيم و گاه اطلاعات ما درباره او بسيار متناقض و آشفته است. تاکنون از او يک رساله کوتاه در انتقاد از قانون ابن سينا و يک کتاب در فلسفه و باز در رد بر ابن سينا به عنوان حدوث العالم به چاپ رسيده است. در ميان نسخه های خطی کتابخانه لايپزيک نسخه کهنه ای به شماره 0825 را...
جمعه ۲۰ دي ۱۳۹۲ ساعت ۸:۱۷
شرف الدين مسعودي و افضل الدين غيلاني را معمولاً به دليل تأليف دو اثر يعنی از اولی کتاب المباحث والشکوک و از دومی کتاب حدوث العالم و يکی دو رديه ديگر بر ابن سينا و نيز به دليل تأليف احتمالی شرحی انتقادی بر اشارات بوعلي و باز از سوی دومی مخالف فلسفه قلمداد می کنند. ما در دنباله اين بحث به اين موضوع خواهيم پرداخت و مواضع هر يک را در اين زمينه روشن خواهيم کرد؛ منتهی در...
پنجشنبه ۱۹ دي ۱۳۹۲ ساعت ۱:۳۱
متن مختصر و ارزشمند عقيده نامه کلامی عجالة المعرفة که سالها پيش از سوی استاد دانشمند آقای سيد محمد رضا حسيني جلالي در مجله تراثنا منتشر شد، از نقطه نظر آشنايی با تحولات کلام امامی در نيمه دوم سده ششم قمری در ري و خراسان اهميت دارد. اين تحول مربوط است به آشنايی تدريجی با انديشه های مکتب ابو الحسين بصري و نماينده آن محمود ملاحمي خوارزمي که ما در سلسله مقالاتی که در...
شنبه ۱۴ دي ۱۳۹۲ ساعت ۹:۵۴
متن عقيده نامه کوتاهی که به نام المقدمة في علم الأصول از سوی محقق محترم آقای محمد رضا انصاری قمی در ضمن ميراث اسلامی ايران منتشر شده و مؤلفش بنابر نسخه منحصر آن "ابو طالب محمد بن مدک (؟) استرآبادي" است برخلاف نظر مصحح اين متن نه از سده هشتم که از سده ششم قمری است و بنابراين ارزش متنی و تاريخی بالاتری دارد. آنچه در پی می آيد توضيحی است در اين باره: نخست...
جمعه ۱۳ دي ۱۳۹۲ ساعت ۳:۱۷
کتاب کوچک کلامی الاعتماد في شرح واجب الاعتقاد که شرحی است بر واجب الإعتقاد علامه حلي تاکنون دست کم دو بار چاپ شده و همواره تصور شده که کتابی است از فاضل مقداد سيوري؛ دانشمند امامی آغاز سده نهم قمری. در چاپ اين اثر در مشهد علاوه بر چاپ سنگی آن (در ضمن کلمات المحققين)، يک نسخه متأخر اين کتاب نيز محل اعتماد و مراجعه قرار گرفته است. نکته جالب در اين کتاب اين است که به...
پنجشنبه ۱۲ دي ۱۳۹۲ ساعت ۹:۵۴
کتاب نوادر الحکمه تأليف محمد بن احمد بن يحيی الأشعري يکی از مهمترين جوامع حديثي پيش از تأليف کتاب کافي از سوي کليني بوده که تا قرنها دست کم بخشهايی از آن در اختيار نه تنها نويسندگاه شيعی امامی مذهب بلکه در دسترس زيديان و معتزليان و حتی سنيان در برخی شهرهای ايران بوده است. اين کتاب پر برگ که به طور وسيع مورد استناد محمد بن يعقوب کليني در کتاب کافي نيز قرار داشته،...
سه شنبه ۱۰ دي ۱۳۹۲ ساعت ۱:۲۷
در اين مقاله قصد داريم درباره مشکل هويت مؤلف دو کتاب با دو موضوع متفاوت نکاتی را مطرح کنيم و به مناسبت بحث ما به اختلافات و تبادل رديه ها ميان دو فقيه برجسته امامی مذهب در سده ششم قمری يکی در ايران و ديگری در عراق يعنی ابن حمزه طوسي، نويسنده الوسيلة از يک سو و ابن ادريس حلي، نويسنده سرائر از ديگر سو خواهد انجاميد؛ اختلافاتي که ريشه اش به رساله ای بر می گردد که...
شنبه ۷ دي ۱۳۹۲ ساعت ۱:۲۲
درباره احمد بن محمد الوبري که گفته می شود نخستين شارح نهج البلاغة بوده، نخستين منبعی که از شرح او بر پاره ای از مباحث نهج البلاغة سخن گفته، ابن فندق بيهقي است در معارج نهج البلاغة. طبق گفته او، الوبري که نام، نسب و نسبت کاملش احمد بن محمد الوبري الخوارزمي و معروف به "الشيخ الجليل" بوده، و بيهقي معمولاً از او با عنوان "الإمام" و يا "المتکلّم" ياد می کند، از نقطه نظر...
سه شنبه ۳ دي ۱۳۹۲ ساعت ۸:۳۹
در مورد کتاب نزهة الناظر في الجمع بين الأشباه والنظائر که به يحيی بن سعيد الحلي منسوب و به نام او مکرر چاپ شده از دير باز در انتسابش به اين فقيه امامی ترديدهايی وجود داشت؛ از آن جمله بر اساس يکی از نسخه های بسيار قديمی اين اثر آن را به شخصی نسبت می دادند به نام مهذب الدين الحسين بن محمد بن عبد الله که عموماً او را همان دانشمند برجسته امامی، مهذب الدين ابن رده النيلي...
دوشنبه ۲ دي ۱۳۹۲ ساعت ۸:۳۷