دربارۀ نویسنده
حسن انصاری عضو هيئت علمی مؤسسه مطالعات عالی پرينستون، مدرسه مطالعات تاریخی است. همزمان در ایران او عضو شورای عالی علمی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است. وی همچنين عضو شورای مشاوران دائرة المعارف ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا-آمریکا)، "عضو وابسته" مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (بخش مطالعات اديان کتاب) و عضو انجمن بين المللی تاريخ علوم و فلسفه عربی و اسلامی (پاريس) است. در فاصله بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ حسن انصاری به عنوان استاد مهمان با رتبه پروفسور در دانشگاه پرینستون، بخش خاور نزدیک تدریس کرد.
حسن انصاری، متولد سال ۱۳۴۹ شمسی در تهران است. تحصيلات خود را در رشته علوم تجربی در مدرسه علوی تهران در سال ۱۳۶۷ به پايان برد. انگيزه های خانوادگی و نيز تحصيل در مدرسه ای با آموزشهای دينی وی را از سالهای دورتر به تحصيل و مطالعه در ادبيات عرب، فقه و اصول و عقايد و معارف دينی واداشت. پس از دبيرستان، در گروه فلسفه دانشکده ادبيات دانشگاه تهران مشغول به تحصيل شد و در کنار آن دانشهای دينی کلاسيک را هم زمان ادامه داد. بدين ترتيب در کنار تداوم مراحل تحصيل در فقه و اصول و نيز کلام و فلسفه اسلامی، تا اندازه ای فلسفه های غربی را آموخت. علاقه به مطالعات و آموزشهای کلاسيک دينی و بهره وری از محضر استادان اين حوزه ها، او را همچنين به مطالعه تطبيقی باورهای مذهبی و کلامی و انديشه های فيلسوفان اسلامی رهنمون کرد و چند سالی را به تحصيل و مطالعه در کلام، حديث و عقايد شيعی و فلسفه اسلامی گذراند. حسن انصاری پس از چندی به مطالعه تاريخ روی آورد و آن را هم زمان در کنار ادامه تحصيل در زمينه فلسفه و دانشهای دينی کلاسيک مورد توجه قرار داد. در کنار همه اينها همکاری با دائرة المعارف بزرگ اسلامی دستمايه ای برای آشنايی با شيوه های تحقيق تاريخی و شناخت منابع کهن را برای او فراهم کرد. همکاری او با مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، در قالب تأليف، کتابشناسی و همکاری با کتابخانه مرکز، ويراستاری، رياست يکی از بخشهای علمی و عضويت در هيئت عالی علمی تا سالها تداوم داشت. در همين سالها به ويژه به سفارش مرکز دائرة المعارف به تأليف مقالات زيادی در حوزه تاريخ، رجال، کلام و فرق مذهبی پرداخت. از اوائل دهه هفتاد مطالعاتش را در حوزه فلسفه محض و فلسفه های مضاف در مکاتب مغرب زمين، اديان و تاريخ ملل و نحل گسترش داد. مدت زمانی در بيروت، علاوه بر مطالعه در نسخه های خطی، تحصيلات دانشگاهی خود را در حوزه فلسفه غرب و فلسفه و انديشه سياسی اسلامی ادامه داد و از نزديک با برجسته ترين متفکران و روشنفکران عرب آشنايی پيدا کرد و نزد برخی از آنها تحصيلات خود را پی گرفت. از اواخر دهه هفتاد و همزمان با ادامه تحصیلات در علوم دینی و حوزوی به نوشتن در مجلات علمی و دانشگاهی در ايران در زمينه های کلام و فرق، حديث، تاريخ و انديشه سياسی کلاسيک اسلامی آغاز کرد و مقالات متعددی در نشريات نشر دانش، معارف (مرکز نشر دانشگاهی) و برخی ديگر منتشر کرد. وی در همين دوره و نيز در سالهای بعد در چندين کنفرانس داخلی و خارجی شرکت کرد و مقالاتی ارائه نمود و همچنين با شماری از مؤسسات فرهنگی کشور در انجام پروژه های مختلف در زمينه های تاريخی و کتابشناسی همکاری نمود و در برخی نهادهای آموزشی داخل و خارج ایران، تاريخ علم کلام و ملل و نحل تدريس کرد. حسن انصاری سال ۱۳۸۱ ايران را به منظور ادامه تحصيل به قصد کشور فرانسه ترک کرد و تحصيلات تکميلی خود را در رشته فلسفه و تاريخ اديان در مدرسه کاربردی مطالعات عالی سوربن ادامه داد و نخست موفق به اخذ درجه ديپلم عالی گرديد (با تدوين دانشنامه ای در زمينه سهم محمد بن يعقوب الکليني در حديث شيعی) و سپس در همين دانشگاه در فروردين ۱۳۸۸ از رساله دکتری خود دفاع کرد (با تدوين پايان نامه ای در زمينه منابع انديشه امامت و غيبت در تشيع امامی).
او سال ۱۳۸۸ به برلين آمد و دوره پست دکتری خود را در دانشگاه آزاد برلين در چارچوب پروژه "علوم عقلی در اسلام قرون ميانه" طی نمود. او پژوهشگر ارشد علم کلام و فلسفه اسلامی در دانشگاه آزاد برلين (انستيتوی مطالعات اسلامی) و مدرس اصول فقه و تاريخ علم کلام در اين دانشگاه در طی سالهای گذشته بوده است. از او تاکنون مقالات متعددی در موضوعات تاريخ علم کلام و تشيع امامی در ژورنالهای خارجی منتشر شده است.
برای ما بنویسید



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت

هادی بیات
۲۰ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۱۲:۰۳
جناب آقای دکتر انصاری سلام
عرض ادب و احترام دارم
بنده دانشجوی ترم آخر کارشناسی ارشد فلسفه دین دانشگاه علامه هستم.
چندی است با حضرتعالی و نوشته های پرارجتان آشنا گردیده ام. میخواستم از حضرتعالی تقاضا کنم با توجه حوزه نسبتا گسترده مطالعاتتان، بنده بی بضاعت را راهنمایی بفرمایید که برای حصول چشم اندازهایی وسیعتر و عمیقتر در حوزه فلسفه دین، مطالعه چه اثاری و یا آثار چه کسانی را واجب و ضروری میدانید؟ متوجهم که این سوال با این کلیت خود نشان از کم سوادی پرسشگر دارد ولی امیدوارم از راهنمایی استاد گرانقدر بهره مند شوم. (مثلا آیا آثار روشنفکران عرب مانند ابوزید و یا لااقل برخی آثارشان ..)
شاید چنین بپرسم هم بد نباشد: مثلا ده کتابی که به نظر حضرتعالی خواندشان برای الفبای کار ضروری است کدام است؟
پیشاپیش از اینکه وقت ارزشمند و ذی قیمت خود را برای پاسخ به اینجانب در اختیار مینهید بسیار سپاسگزارم.
با تشکر و احترام
هادی بیات

پاسخ: به زودی پاسخ خواهم داد
سیدقلندر هاشمی
۲۰ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۱:۰۱
با سلام. چگونه می توان به نسخ خطی مکتبة المصریة قاهره دست یافت. از راهنماییتان بسیار سپاسگزارم.

پاسخ: گمان نمی کنم آنلاين باشد
محمد رستمی
۱۲ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۱۱:۱۵
جناب آقای دکتر انصاری
باسلام
وتشکر از مطالب بسیار خوب و موشکافانه حضرتعالی. دو سوال داشتم که پاسخگویی بدانها موجب امتنان خواهد بود:
۱-نظر حضرتعالی در خصوص عرفان  وعارفان علی الخصوص مسلک مرحوم سیدعلی آقای قاضی چیست؟
۲-در نوشته ای از مرحوم میرزامهدی ولایی نسخه شناس آستان قدس نام بردید.چقدر ایشان را میشناختید و یا چه کسانی را میشناسید که از احوالات ایشان اطلاع داشته باشند.
ارادتمند-رستمی
amin
۸ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۱:۳۵
بقیه نوشته جناب آقای دکتر محمدتقی سبحانی
ثانيا، تفسير "اظله و اشباح" از نظر ميرزا با برداشت غاليان از اين كلمات تفاوت جدى دارد. ميرزا اظله و اشباح را همان "ارواح" انسانها مى داند كه قبل از بدن ها خلق شده اند و در اين دنيا به بدن ملحق مى شوند. ايشان به تفصيل بحث كرده است كه عالم اظله و اشباح، حقيقت مادى دارد و تفاوتش با عالم دنيا تنها به اعراض آنهاست.
ثالثا، بر خلاف تصور ايشان، نظريه ميرزا در باب وجود و خلقت، بر عالم اظله و اشباح استوار نيست بلكه بر "عالم انوار" استوار است. از نظر ميرزا، عالم اظله و اشباح خود مثل عالم دنيا، يكى از مراتب خلقت است و نه منشأ خلقت.
رابعا، ايشان توجه نكرده است كه روايات اظله و اشباح در مصادر نخستين شيعه به فراوانى و به طرق مختلف و متنوع حضور دارد و به خطا فرموده اند "روايات اظله ريشه اصلى اش به روايات اهل سنت مى رسد. بعدها البته غلات شيعى از اين احاديث استقبال كردند"
حال خود قضاوت كنيد كه وقتى چنين بزرگوارى ادعا مى كند كه "آنان[ميرزا و شاگردان] خود گرفتار درهم آميختگى عقايد كلامى و فلسفى با احاديث اهل بيت هستند" به او چه بايد گفت!
amin
۳ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۷:۴۳
با سلام به دکتر انصاری
ناقدی که خود را در هر زمینه ای صاحب نظر می داند، از تاریخ گرفته، تا فلسفه، تا عرفان، تا کلام، تا حدیث و .....
به نظر می رسد اگر این شخصیت، کمی هم رفتاری علمی داشته باشد و در حوزه ای محدود و تخصصی سخن گوید، به علم و تقوی نزدیک تر است و خود را مصداق « الناس أعداء ما جهلوا» قرار ندهد.
جناب انصاری خود را در قله ای می بیند که می تواند تمام افراد را در پایین پای خود رصد کند و نسبت به آنان اظهار نظر نماید که خوب این شأن، شأن خدایی است که ایشان برای خود اختیار کرده است و رفتاری چون رفتار فرعون با دیگران است.
آقای دکتر انصاری نباید همچون برهم زنندگان سخنرانی های عمومی که اوائل انقلاب شاهد آن بودیم، فقط شعار دهد و کلی گویی کند. چنین رفتاری از چنین شخصیتی که می خواهد حرکتی علمی داشته باشد، خیلی بعید به نظر می رسد و جنبه های شعاری ایشان، این تفکر را به اذهان متبادر می کند که شاید چون بعضی از عالمین درباری، خود را به مخالفین تفکری خاص ...

پاسخ: سلام.
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱٫۲۹۴٫۳۲۷ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۲۱۲ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱٫۰۱۶

پر بازدیدترین یادداشت ها :
مقالات ارديبهشت ۱۳۸۷
در بحار الأنوار و در مقدمه کتاب، علامه مجلسی از کتابی مجهول المؤلف نام می برد به نام الاستدراک که کتابی حديثی بوده در موضوعات مرتبط با امامت. از روايتی در اين کتاب بر می آيد که کتاب، تأليف نيمه دوم سده ششم قمري بوده است. مجلسی نسخه کتاب را در اختيار نداشته و تنها بر اساس خط شهيد نقلهايی از آن به خط محمد بن علي الجبعي در اختيار مجلسی بوده است. مجلسی در اين مقدمه چنين...
شنبه ۲۸ ارديبهشت ۱۳۸۷ ساعت ۲:۲۲
متنی که در پی می آيد، متنی است منسوب به يک راوی شيعی سده دوم قمری و از اصحاب امام صادق موسوم به کتاب فدک. اين راوي عبد الرحمان بن کثير الهاشمي از موالی عباسيان است که البته مورد انتقاد رجال شناسان اماميه نيز قرار گرفته بوده (تا حد اتهام به جعل حديث) و گويا گرايشات غاليانه و تند شيعی داشته است؛ گرچه بيشتر احاديث او بازتابی است از تشيع کوفی سده دوم و احتمالا برخی از...
جمعه ۲۷ ارديبهشت ۱۳۸۷ ساعت ۴:۱۰
محمد عابد الجابري، متفکر و روشنفکر نام آشنای دنيای عرب گرچه در محافل آکادميک غربی و حتی عربی چندان مورد توجه قرار نگرفته و حتی نگاهی ترديد آميز نسبت به نوشته هايش و ميزان دقت علمی آنها وجود دارد، اما شايد بتوان او را يکی از چند روشنفکر تأثير گذار در دو دهه اخير در دنيای عرب قلمداد کرد. برخلاف متخصصان فلسفه و تاريخ، نسلی از نويسندگان و روشنفکران عرب از دامنه تأثير...
پنجشنبه ۲۶ ارديبهشت ۱۳۸۷ ساعت ۱۶:۳۲
درباره جايگاه سلمان فارسي نزد گروههای غلات تاکنون مطالعاتی صورت پذيرفته، از جمله تحقيقات لويی ماسينيون که به فارسی هم ترجمه شده است. در کتابی با عنوان الفضائل که به غلط به نام شاذان بن جبرئيل منتشر شده و در حقيقت از نوشته های غلات است که به درستی تاريخ تدوين آن روشن نيست و بنابر تحقيقی که ما در فصلی ديگر از کتاب ميراث غلات به دست داده ايم، تحرير نهايی آن که از...
شنبه ۲۱ ارديبهشت ۱۳۸۷ ساعت ۳:۵۶
نخستين بار با نوشته ها و انديشه ادوارد سعيد، متفکر فلسطينی الاصل مقيم آمريکا سالها پيش از طريق کرمر در مقدمه کتابش با عنوان احيای فرهنگی در عصر آل بويه آشنا شدم. کرمر با ارائه تحليل ادوارد سعيد از شرقشناسی آن را مورد انتقاد قرار می دهد. آنچه که کرمر از کتاب شرقشناسی ادوارد سعيد ارائه داده و آنچه در نقد آن نوشته هر دو بسيار خواندنی است. کرمر از جهانی بودن برخی...
جمعه ۲۰ ارديبهشت ۱۳۸۷ ساعت ۱۷:۱۷
اين روزها به مناسبتی چند صفحه ای از کتاب اعلام الطرائق ابن شهر آشوب را برای تصحيح و چاپ آماده سازی می کنم. اين کتاب بسيار ارزشمند که هنوز به طبع نرسيده است، اثری است از ابن شهر آشوب مازندراني، دانشمند جامع الأطراف اماميه در سده ششم قمری. در اين کتاب دانش ابن شهرآشوب نسبت به علوم مختلف و از آن جمله کلام و فلسفه و نجوم و ادب عرب و غيره آشکار می شود. دليل اين امر هم اين...
يكشنبه ۱۵ ارديبهشت ۱۳۸۷ ساعت ۱۴:۳۰
در سايت آقای محسن کديور مقاله ای از ايشان درج شده است با عنوان تأملی در منابع اعتقادی. مقاله البته مقاله خوبی است و نکات و ضرورتهای مهمی را ايشان مورد تأکيد قرار داده اند. با اين وصف به نظرم رسيد يکی دو نکته را که ايشان در رابطه با محمد بن يعقوب کليني و نيز محمد بن الحسن الصفار مطرح کرده اند، در اينجا مورد مناقشه قرار دهم. شايد برای غنای بحث ايشان مفيد افتد. آقای...
يكشنبه ۱۵ ارديبهشت ۱۳۸۷ ساعت ۳:۲۶
دوشنبه ۹ ارديبهشت ۱۳۸۷ ساعت ۲۰:۱۸
محقق طباطبايي در مقاله محققانه ای که درباره مشايخ شيخ طوسي نگاشته اند و ترجمه عربی آن در مقدمه الفهرست شيخ طوسي، طبع خود ايشان درج شده است، ابو حازم نيشابوري را به عنوان يکی از سه استاد شناخته شده شيخ طوسي در خراسان (نيشابور) نام برده اند. اين نظر ظاهرا نخستين بار از سوی ايشان ارائه شده است. محقق طباطبايي در حقيقت برای نخستين بار کوشيدند که با بررسی پاره ای از...
پنجشنبه ۵ ارديبهشت ۱۳۸۷ ساعت ۴:۴۲
سه شنبه ۳ ارديبهشت ۱۳۸۷ ساعت ۲:۱۴